Gazeteci Çaksu: Türkiye'nin amacı İdlib değil sıranın Efrîn'e gelmesini engellemektir

img

URFA – Tansiyonun her geçen gün yükseldiği İdlib'de sahadaki gelişmeleri değerlendiren gazeteci Ersin Çaksu, Türkiye’nin ısrarını için “İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak” dedi. 

 
Suriye Rejim Güçleri’nin M4 ve M5 karayollarında denetim sağlamak için İdlib’e yönelik düzenledikleri operasyonlarda hedef olan 13 TSK mensubu yaşamını yitirmişti. Çok sayıda askerin de yaralandığı saldırılardan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Askerlerimize zarar gelirse Soçi Mutabakatı'na bağlı kalmayacağız; rejim güçlerini her yerde vuracağız” açıklaması yapmıştı. Operasyonda rejimi destekleyen Rusya ve İran da Türkiye'nin sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklı durumun kötüye gittiğini açıkladı. ABD’nin başını çektiği NATO da müttefiklerinin yanında duracaklarını ifade ederek Türkiye’yi İdlib batağına sürüklemenin arayışına girdi.
 
Atmosferin ısındığı İdlib'te yaşananları uzun zamandır bölgenin nabzını tutan gazeteci Ersin Çaksu, değerlendirdi. İdlib’in 28 Mart 2015 tarihinde El Nusra öncülüğündeki grupların denetimine girdiğine, silahlı grupların merkezi haline geldiğine işaret eden Çaksu, özellikle 15 Temmuz darbe girişimi ardından Türkiye ile Rusya arasından gelişen ilişki üzerine anlaşmalar imzalandığını ve bu doğrultuda Guta, Dera, Halep, Humus gibi birçok kentten silahlı gruplar İdlib'e çekildiğini hatırlattı. 
 
Bu adımlarla birlikte kentin silahlı grupların merkezine dönüştüğüne dikkat çeken Çaksu, "Suriye rejimi ve Rusya her zaman bölgeyi gruplardan arındırmayı ifade ediyordu. Türkiye ile Rusya arasında 17 Eylül 2018 tarihinde Soçi anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre İdlib’in doğusu ve güneyindeki bölgede 15 ile 20 kilometre arasındaki bölge silahlı gruplardan arındırılacak, yine M4 ile Halep ile Şam ve Ürdün’e kadar uzanan M5 yolu tamamen rejimin denetimine girecekti. Halep, İdlib, Lazkiye ve Tarsus’a kadar uzanan M4 yolunun da rejimin kontrolüne geçmesi anlaşmanın maddelerinden biriydi. Yine orada bulunan silahlı grupların birbirlerinden ayrıştırılması yani radikal ve radikal olmayan grupların ayrıştırılması kaydedilmişti” dedi.  
 
M4 VE M5’TE KONTROL SAĞLANDI
 
Silahlı grupların garantörlüğünü yaptığı için bu görevin de Türkiye’ye verildiğini, Rusya ve İran’ın ise rejimin garantörlüğünü kabul ettiğini belirten Çaksu, şunları söyledi: “Lakin bu sözler Türkiye tarafından yerine getirilmedi. Çünkü Türkiye bu sözleri hep erteledi. Suriye’nin doğusunda Kürt halkına karşı kimi yerleri ele geçirmek istiyordu. Bunun içinde hep erteledi. Rejim, Ağustos 2019’da operasyonlara başladı. Aralık ayındaki operasyonda Han Şehun’u geri aldı, yine Aralık ayında da Merek El Numan’ı aldılar. Ve ilerlemede kat ettiler. En sonunda Serakip’te M4 ve M5 yolunun denetimini sağladılar ve Türkiye burada sert karşılık verdi. Bu süreçte karşı karşıya geldiler.” 
 
SURİYE’DEN ÇIKMANIN İLK ADIMI
 
Türkiye’nin İdlib’i bırakmak istemediğine dikkati çeken Çaksu, gerekçesi hakkında şunları ifade etti: “Çünkü İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak. Öbür taraftan Rusya ve Rejim ise Soçi anlaşmasının çerçevesinde İdlip ve bölgenin kendi denetimlerine geçmesini istiyorlar. Kremlin sözcüsü Dimitrov Peskov, Soçi anlaşmasının yorumlanıp başka yerlere çekilmemesi gerektiğini, bu anlaşmanın gereklerinin yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Rusya’nın istediği bu. Rejimde Rusya ve İran’dan aldığı yardım ile ilerleme kaydediyor. Kudüs Güçleri Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinden sonra, İran ayağını yere sert vurarak diretmeye çalışıyor ve güçleri bu operasyonda yerlerini alıyorlar.” 
 
GÖZLEM NOKTALARI GRUPLARA KALKAN OLUYOR
 
İdlib’de varlığını sürdüren gruplara dair konuşan Çaksu, yaklaşık 70-80 silahlı grubun olduğunu, bu grupların çoğunluğunun Heyet Tehrir El Şam (HTŞ/El Nusra) çatısı altında toplandığını, El Kaide ile bağlantılı olduklarını söyledi. Türkiye’nin adını koyduğu Suriye Milli Ordusu’nun da (SMO) 30 gruptan oluştuğunu dile getiren Çaksu, “Bu gruplar Ahrar u Şam, Sultan Murat, Süleymen Şah gibi birçok silahlı grup. Bu grupların çoğunluğu İhvanı Müslüm’e (Müslüman Kardeşler) bağlıdır. Yine orada Türkistan Partisi ve Ejnat Kafkas var. Xurasel Din var onlarda Nusra’dan daha radikal bir grup. Türkiye İdlib’de kurduğu 12 gözlem noktası ile bu gruplara kalkan görevini yapıyor. Bu şekilde bölgeyi korumak istiyor” dedi.  
 
NATO DEVREYE GİRER Mİ?
 
Türkiye’nin İdlib’teki varlığının baştan beridir tartışıldığını, ne zaman dile getirilse NATO’nun devreye girerek Rusya ve rejime tehditlerde bulunduğunu belirten Çaksu, şunları ifade etti: “Hulusi Akar Türkiye ve Rusya arasında çıkan çatışmalara ilişkin resmi bir şekilde NATO’ya çağrıda bulunarak yardım edilmesini istedi. Bu davete NATO ne diyecek, müdahale mi edecek, Rusya’nın tutumu ne olacak? Bunlar tartışma konusu. Bana göre Türkiye’nin son 4 yıldaki Rusya ile yakınlaşmasını engellemek için ABD birçok taviz verdi. NATO’nun 5’inci maddesinde herhangi bir üyeye saldırının tüm üyelere yapılacağı ve buna göre de müdahale edileceği yer almaktadır. Bu madde İdlib’te uygulanacak mı ya da uygulanmayacak mı? NATO’nun uluslararası boyutta müdahalesi pek mümkün değil. Çünkü Türkiye’ye karşı bir saldırı yok. Türkiye başka bir ülkenin topraklarında saldırılar gerçekleştiriyor. Bunlar tartışma konusu. Soçi’deki anlaşmayla rejimin belli bir yere kadar ilerlemesi oldu. Bunun içinde bu aşamadan sonra durdurulabilir. Kısmi olarak da Rusya gündemi soğutmaya yönelik adım atabilir. Bu ihtimaller arasında. Yine Rusya belli bir yere kadar erteleyebilir de. Belki S-400’ler gündeme gelebilir. Rusya’nın, İran’ın ve rejimin yaklaşımı nasıl olacak belli olmasa da önümüzdeki günlerde gündem daha da ısınabilir.” 
 
'KOBANÊ PAZARLIĞI SAVAŞI BAŞA SARAR'
 
Son olarak Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerklik Yönetimi’nin pozisyonuna değinen Çaksu, değerlendirmelerini şu sözlerle tamamladı: “Özerk Yönetim ile rejim arasındaki görüşmeler davam ediyor. En son Rejim diyalog için hazır olduklarını söylemiş. Bunu direk söylemese de Rusya üzerinden özerk yönetime iletmiş. Rejim ile Rusya diyalog için hazırlar mı, yoksa bu durumu Türkiye’nin İdlib’teki durumuna dair bir kart olarak mı kullanıyorlar zamanla görülecektir. Yani taviz koparmak için mi Kürt dosyası mı açıyorlar belli değil. Özerk Yönetim Suriye’de şimdiye kadar işgal edilen, yine terörün hakim olduğu yerlerde ittifak için hazır olduklarını söylüyor. Tabi şart olarak da siyasi bir anlaşmanın yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Şehba Kantonu üzerinde Rusya’nın bir pazarlığı olursa, o zaman Rusya Türkiye’nin Haleb’i işgal etmesi için kapı açmış olur. Bu sebeple Şehba’yı pazarlık konusu etmeyeceğini düşünüyorum. Haleb’e karşı da saldırılar yapılıyor. Şehba Haleb’i kuzeyden koruyan kapıdır. Serêkaniyê ve gerisindeki saldırılarda NATO sesiz kalmıştı. Bu sebeple Kobanê pazarlığı NATO tarafından masaya getirilir mi bilinmez ama bu durum da Suriye savaşını en başa sarar, Türkiye’nin işgalini, çözümsüzlüğü derinleştirir." 
 
MA / Nazım Daştan

Diğer başlıklar

16:31 Askerlere ait yeni ses kayıtları çıktı: Bir tugay vuruldu, bir bölük yok oldu!
15:58 Şırnak’ta 8 Mart startı verildi
15:57 HDK: Savaşa karşı ortak mücadele edelim
15:46 Aydın Geri Gönderme Merkezi’nden salıverilen mülteciler deniz kenarına kadar taşındı!
15:40 Hatimoğulları: ‘Suriye’de ne işimiz var’ demek için geç kalındı
15:35 'Hasta tutuklular ölüme mahkum ediliyor'
15:32 Sur’da ailelerin kavgasında 8 kişi yaralandı
14:39 'Öcalan ile bir an önce görüşülmeli'
14:36 Kılıçdaroğlu’ndan Erdoğan’a tepki: Daha cenazeler defnedilmeden bu nasıl kahkahadır
14:31 ÖHD İzmir Şubesi 1. Olağan Kurulu’nu topladı
14:17 Halkların Köprüsü: Kontrolsüz geçişler yeni ölümler demektir
14:15 HDP İl Eşbaşkanı: AKP’nin çöküşü halkların kazanımı olacak
14:00 Kayıp yakınları: Burası hakikat meydanı
13:50 Edirne sınırına giden mülteci aileden haber alınamıyor
13:49 '23 yaşında ölüm ve kayıp nedir çok iyi biliyoruz'
13:45 Suriye'den AB'ye: Türkiye'nin şantajlarına boyun eğmeyin
13:39 Mardin’de gözaltına alınanlara avukat yasağı
13:38 Gülistan Doku’dan 56 gündür haber alınamıyor
13:30 İdlib’e çözüm önerisi: Sayın Öcalan'la görüşün
13:19 800 gün sonra yeniden defnedildi
13:17 'Kadın kazanımlarını hedefleyenlere karşı alanlarda olacağız'
13:12 Göçmen Dayanışma Ağı: Sınırları değil temel hakları koruyun
12:50 Beş dakikada bir Edirne seferi
12:44 Rusya BM Büyükelçisi: Türkiye'nin verdiği koordinatları paylaştık
12:19 Karataş: 'Bölgede lider olma' politikasının geldiği son nokta İdlib’de sıkışma
12:18 Erdoğan iki gün sonra açıkladı: İdlib’de 36 asker yaşamını yitirdi
11:45 Rusya: Türkiye ile gerilimi azaltmada anlaştık
11:07 HDP'den mülteci açıklaması: İktidar sorumludur
10:43 İktidar mültecileri sınıra taşıyor
10:06 HDP Mardin İl Eşbaşkanı Ağaoğlu gözaltına alındı
10:03 Bayındır’dan İmralı uyarısı: Kürt halkında her geçen saat kaygı yükseliyor
09:55 Saldırıda hayatını kaybeden asker sayısı gizleniyor mu?
09:08 Kürtçe ve şiirle yaşama yeniden tutunmanın kitabı: Dîna Evînê
09:06 Van’da virüs tedirginliği: Askeri Hastanenin koşulları uygun değil
09:05 Günde 20 TL ile ailesinin geçimini sağlıyor
09:05 Benzin ve motorine zam
09:05 Av. Çakas: Hasta tutukluların cezaevinde kalması insanlık suçudur
09:04 ‘SGK’nin ödemediği ilaçlardan kaynaklı çocuklar yoğun bakımda'
09:03 Amed Şehir Tiyatrosu yeni sahne için dayanışma bekliyor
09:00 29 ŞUBAT 2020 GÜNDEMİ
01:56 ‘Türkiye’ye Suriye’de istihbarat ve ekipman desteği vermenin yollarını arıyoruz’
01:25 ‘Suriye’den elinizi çekin, askerler evlerine dönsün’ çağrısı
01:13 Af Örgütü’nden Bulgaristan ve Yunanistan'a mültecileri kabul etme çağrısı
28/02/2020
23:50 HDP: Kınamayı bütün siyasi sorumluluğu taşıyanlarla beraber yapmayı uygun görmüyoruz
23:29 MSB: 1 asker yaşamını yitirdi, 2 asker yaralandı
22:59 Meclis’te 4 partiden ortak İdlib bildirisi
22:53 BM Genel Sekreteri’nden İdlib açıklaması
22:44 İzmir Barosu: Mültecilik siyasete alet edilemez
22:29 Barış Anneleri 20’nci yılında: İlle de barış!
21:59 Manisa’da maden işletmesinde patlama: 4 işçi yaralandı
21:36 DSÖ: 47 ülkede 4351 koronavirüs vakası görüldü
21:06 Grup Yorum eylemine polis müdahalesi: 10 gözaltı
21:00 Rusya’da helikopter düştü: 1 ölü
20:54 Mülteci-Der: Yeni bir insani sorun kapıda
20:43 Yalova Belediyesi’nde 3 tutuklama daha
20:30 Erdoğan Trump ile İdlib’i görüştü
20:10 Erdoğan ve Bulgaristan Başbakanı Borisov telefonda görüştü
19:57 Güler ABD’li mevkidaşıyla görüştü
19:54 Meclis Gülistan Doku önergesini sansürledi: Bir el bu olayın üstünü örtmeye çalışıyor
19:31 Meclis İdlib gündemi ile Salı günü toplanacak
19:15 Ege TUHAY-DER: İmralı’daki durumun takipçisi olacağız
19:12 Peskov: Putin ile Erdoğan'ın 5 veya 6 Mart'ta Moskova'da görüşmesi için çalışma yapılıyor
19:04 Borrell: Çavuşoğlu ile görüştüm, sığınmacı anlaşmasına uyulacak
18:30 Garzan Mezarlığı’nda çıkarılan 2 cenaze ailelerine teslim edildi
18:25 İdlib görüşmelerinin üçüncü günü sona erdi
18:12 HDP, Göç ve Uyum Komisyonu’nu toplantıya çağırdı
18:08 Yunanistan sınırında mültecilere gazlı müdahale
18:00 ‘İnternet kısıtlamaları derhal kaldırılmalı, savaşa derhal son verilmeli’
17:53 Demirtaş’tan İdlib mesajı: Savaş çığlıklarını değil, barış sesimizi yükseltelim
17:46 Kaza geçiren KESK’li kadınlardan 3’ü taburcu edildi
17:38 Sur davasında Ateş'e müebbet hapis
16:56 Cenazelerin ailelerine verilmemesi Meclis’e taşındı
16:49 Erdoğan'dan ilk açıklama: Rejimin her unsuru meşru hedef
16:44 KHK mağduru öğretmen vefat ettikten sonra işe iade edildi
16:34 Yönetmen Veysi Altay’a 1 yıl 3 ay hapis
16:26 Nusaybin Davası'nda Dolmabahçe Mutabakatı hatırlatması
16:24 Gazeteci Erol beraat etti
16:07 Peskov: Orada Türk askerlerinin bulunduğu bilgisi bize bildirilmedi
16:04 Polisten Suriyeli mültecilere: İşyerlerinizi açmayın, evinizden çıkmayın
16:00 Roboski Katliamının 98’inci ayında adalet talebi
15:58 Çığ altında kalan Taşdemir'i arama çalışmaları 22 gündür yapılamıyor
15:42 Başsavcılıktan İdlib önlemi
15:22 Erdoğan ve Putin yüz yüze görüşecek
15:20 Kalın: Mutlaka hesap sorulacak
15:18 AKP'den HDP ve CHP'nin 'kapalı oturum' çağrısına yanıt
15:14 Dünya basınında İdlib: NATO hazır değil
15:00 Bulgaristan sınır önlemlerini artırdı
14:53 Hevsel Bahçeleri için Ramsar’a başvuru yapılacak
14:51 İdlib görüşmeleri üçüncü gününde
14:48 Mardin’de 8 Mart startı verildi
14:48 Kremlin: Putin ile Erdoğan ek tedbirler konusunda anlaştı
14:45 Marmara cezaevlerinde bir yılda 502 ihlal başvurusu
14:43 Karamollaoğlu, Erdoğan’la görüştü
14:36 'AKP, İmralı tecridi ile kaosu yeniden tırmandırmayı hedeflemektedir'
14:35 NATO’dan açıklama: Daha fazla ne yapabileceğine bakıyoruz
14:25 İHD: Herkes savaşa karşı çıkmalı
14:23 Hediye Levent: Türkiye ya savaş ilan edecek ya da İdlib’den çekilecek
14:22 HDP’liler hakkında 7 dokunulmazlık fezlekesi Meclis’e sunuldu
14:12 Koronavirüse karşı alınabilinecek önlemler
13:56 Mersin'de kadınlar alanlardan 'Artık yeter' diye haykıracak