Gazeteci Çaksu: Türkiye'nin amacı İdlib değil sıranın Efrîn'e gelmesini engellemektir

img

URFA – Tansiyonun her geçen gün yükseldiği İdlib'de sahadaki gelişmeleri değerlendiren gazeteci Ersin Çaksu, Türkiye’nin ısrarını için “İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak” dedi. 

 
Suriye Rejim Güçleri’nin M4 ve M5 karayollarında denetim sağlamak için İdlib’e yönelik düzenledikleri operasyonlarda hedef olan 13 TSK mensubu yaşamını yitirmişti. Çok sayıda askerin de yaralandığı saldırılardan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Askerlerimize zarar gelirse Soçi Mutabakatı'na bağlı kalmayacağız; rejim güçlerini her yerde vuracağız” açıklaması yapmıştı. Operasyonda rejimi destekleyen Rusya ve İran da Türkiye'nin sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklı durumun kötüye gittiğini açıkladı. ABD’nin başını çektiği NATO da müttefiklerinin yanında duracaklarını ifade ederek Türkiye’yi İdlib batağına sürüklemenin arayışına girdi.
 
Atmosferin ısındığı İdlib'te yaşananları uzun zamandır bölgenin nabzını tutan gazeteci Ersin Çaksu, değerlendirdi. İdlib’in 28 Mart 2015 tarihinde El Nusra öncülüğündeki grupların denetimine girdiğine, silahlı grupların merkezi haline geldiğine işaret eden Çaksu, özellikle 15 Temmuz darbe girişimi ardından Türkiye ile Rusya arasından gelişen ilişki üzerine anlaşmalar imzalandığını ve bu doğrultuda Guta, Dera, Halep, Humus gibi birçok kentten silahlı gruplar İdlib'e çekildiğini hatırlattı. 
 
Bu adımlarla birlikte kentin silahlı grupların merkezine dönüştüğüne dikkat çeken Çaksu, "Suriye rejimi ve Rusya her zaman bölgeyi gruplardan arındırmayı ifade ediyordu. Türkiye ile Rusya arasında 17 Eylül 2018 tarihinde Soçi anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre İdlib’in doğusu ve güneyindeki bölgede 15 ile 20 kilometre arasındaki bölge silahlı gruplardan arındırılacak, yine M4 ile Halep ile Şam ve Ürdün’e kadar uzanan M5 yolu tamamen rejimin denetimine girecekti. Halep, İdlib, Lazkiye ve Tarsus’a kadar uzanan M4 yolunun da rejimin kontrolüne geçmesi anlaşmanın maddelerinden biriydi. Yine orada bulunan silahlı grupların birbirlerinden ayrıştırılması yani radikal ve radikal olmayan grupların ayrıştırılması kaydedilmişti” dedi.  
 
M4 VE M5’TE KONTROL SAĞLANDI
 
Silahlı grupların garantörlüğünü yaptığı için bu görevin de Türkiye’ye verildiğini, Rusya ve İran’ın ise rejimin garantörlüğünü kabul ettiğini belirten Çaksu, şunları söyledi: “Lakin bu sözler Türkiye tarafından yerine getirilmedi. Çünkü Türkiye bu sözleri hep erteledi. Suriye’nin doğusunda Kürt halkına karşı kimi yerleri ele geçirmek istiyordu. Bunun içinde hep erteledi. Rejim, Ağustos 2019’da operasyonlara başladı. Aralık ayındaki operasyonda Han Şehun’u geri aldı, yine Aralık ayında da Merek El Numan’ı aldılar. Ve ilerlemede kat ettiler. En sonunda Serakip’te M4 ve M5 yolunun denetimini sağladılar ve Türkiye burada sert karşılık verdi. Bu süreçte karşı karşıya geldiler.” 
 
SURİYE’DEN ÇIKMANIN İLK ADIMI
 
Türkiye’nin İdlib’i bırakmak istemediğine dikkati çeken Çaksu, gerekçesi hakkında şunları ifade etti: “Çünkü İdlip’i bırakırsa Suriye’de diğer işgal ettiği Efrîn, Bab, Cerablus, Ezaz, Girê Sipî ve Serêkaniyê’den çıkmasının ilk adımı atılmış olacak. Öbür taraftan Rusya ve Rejim ise Soçi anlaşmasının çerçevesinde İdlip ve bölgenin kendi denetimlerine geçmesini istiyorlar. Kremlin sözcüsü Dimitrov Peskov, Soçi anlaşmasının yorumlanıp başka yerlere çekilmemesi gerektiğini, bu anlaşmanın gereklerinin yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Rusya’nın istediği bu. Rejimde Rusya ve İran’dan aldığı yardım ile ilerleme kaydediyor. Kudüs Güçleri Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinden sonra, İran ayağını yere sert vurarak diretmeye çalışıyor ve güçleri bu operasyonda yerlerini alıyorlar.” 
 
GÖZLEM NOKTALARI GRUPLARA KALKAN OLUYOR
 
İdlib’de varlığını sürdüren gruplara dair konuşan Çaksu, yaklaşık 70-80 silahlı grubun olduğunu, bu grupların çoğunluğunun Heyet Tehrir El Şam (HTŞ/El Nusra) çatısı altında toplandığını, El Kaide ile bağlantılı olduklarını söyledi. Türkiye’nin adını koyduğu Suriye Milli Ordusu’nun da (SMO) 30 gruptan oluştuğunu dile getiren Çaksu, “Bu gruplar Ahrar u Şam, Sultan Murat, Süleymen Şah gibi birçok silahlı grup. Bu grupların çoğunluğu İhvanı Müslüm’e (Müslüman Kardeşler) bağlıdır. Yine orada Türkistan Partisi ve Ejnat Kafkas var. Xurasel Din var onlarda Nusra’dan daha radikal bir grup. Türkiye İdlib’de kurduğu 12 gözlem noktası ile bu gruplara kalkan görevini yapıyor. Bu şekilde bölgeyi korumak istiyor” dedi.  
 
NATO DEVREYE GİRER Mİ?
 
Türkiye’nin İdlib’teki varlığının baştan beridir tartışıldığını, ne zaman dile getirilse NATO’nun devreye girerek Rusya ve rejime tehditlerde bulunduğunu belirten Çaksu, şunları ifade etti: “Hulusi Akar Türkiye ve Rusya arasında çıkan çatışmalara ilişkin resmi bir şekilde NATO’ya çağrıda bulunarak yardım edilmesini istedi. Bu davete NATO ne diyecek, müdahale mi edecek, Rusya’nın tutumu ne olacak? Bunlar tartışma konusu. Bana göre Türkiye’nin son 4 yıldaki Rusya ile yakınlaşmasını engellemek için ABD birçok taviz verdi. NATO’nun 5’inci maddesinde herhangi bir üyeye saldırının tüm üyelere yapılacağı ve buna göre de müdahale edileceği yer almaktadır. Bu madde İdlib’te uygulanacak mı ya da uygulanmayacak mı? NATO’nun uluslararası boyutta müdahalesi pek mümkün değil. Çünkü Türkiye’ye karşı bir saldırı yok. Türkiye başka bir ülkenin topraklarında saldırılar gerçekleştiriyor. Bunlar tartışma konusu. Soçi’deki anlaşmayla rejimin belli bir yere kadar ilerlemesi oldu. Bunun içinde bu aşamadan sonra durdurulabilir. Kısmi olarak da Rusya gündemi soğutmaya yönelik adım atabilir. Bu ihtimaller arasında. Yine Rusya belli bir yere kadar erteleyebilir de. Belki S-400’ler gündeme gelebilir. Rusya’nın, İran’ın ve rejimin yaklaşımı nasıl olacak belli olmasa da önümüzdeki günlerde gündem daha da ısınabilir.” 
 
'KOBANÊ PAZARLIĞI SAVAŞI BAŞA SARAR'
 
Son olarak Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerklik Yönetimi’nin pozisyonuna değinen Çaksu, değerlendirmelerini şu sözlerle tamamladı: “Özerk Yönetim ile rejim arasındaki görüşmeler davam ediyor. En son Rejim diyalog için hazır olduklarını söylemiş. Bunu direk söylemese de Rusya üzerinden özerk yönetime iletmiş. Rejim ile Rusya diyalog için hazırlar mı, yoksa bu durumu Türkiye’nin İdlib’teki durumuna dair bir kart olarak mı kullanıyorlar zamanla görülecektir. Yani taviz koparmak için mi Kürt dosyası mı açıyorlar belli değil. Özerk Yönetim Suriye’de şimdiye kadar işgal edilen, yine terörün hakim olduğu yerlerde ittifak için hazır olduklarını söylüyor. Tabi şart olarak da siyasi bir anlaşmanın yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Şehba Kantonu üzerinde Rusya’nın bir pazarlığı olursa, o zaman Rusya Türkiye’nin Haleb’i işgal etmesi için kapı açmış olur. Bu sebeple Şehba’yı pazarlık konusu etmeyeceğini düşünüyorum. Haleb’e karşı da saldırılar yapılıyor. Şehba Haleb’i kuzeyden koruyan kapıdır. Serêkaniyê ve gerisindeki saldırılarda NATO sesiz kalmıştı. Bu sebeple Kobanê pazarlığı NATO tarafından masaya getirilir mi bilinmez ama bu durum da Suriye savaşını en başa sarar, Türkiye’nin işgalini, çözümsüzlüğü derinleştirir." 
 
MA / Nazım Daştan

Diğer başlıklar

03/08/2020
23:34 Urfa ve Mersin’de toplu taziyeler yasaklandı
21:58 Habur Sınır Kapısı koronavirüs nedeniyle yeniden kapatıldı
20:37 Kadınlar İstanbul Sözleşmesi’ni savunmak için sokaklarda
19:51 Açlık grevindeki Pektaş serbest bırakıldı
19:47 Kızıltepe’deki yangında 500 dönümlük alan kül oldu
19:40 Koronadan ölenlerin sayısı 5 bin 747’ye yükseldi
19:15 Şengal Soykırımı Avrupa’da protesto edildi
18:38 'Şüpheli asker ölümleri devletin sorumluluklarını yerine getirmemesinden kaynaklı’
17:56 Özalp’ta kaza: 2 ölü, 5 yaralı
16:57 Batan teknenin kaptanı tutuklandı
16:54 Soykırıma tepki: Şengal asla unutulmayacak
16:23 Hastane önünde ‘yaşatmak için dayanışma’ nöbeti
16:01 WHO’dan hükümetlere ‘tedbir’ uyarısı
15:32 Açlık grevindeki Pektaş gözaltına alındı
15:11 Bakanlıktan 'Kürtçe anons' cevabı: Ortak dillerden değil
14:57 HAKİM: 522 milyon yaşam hakkı gaspı tespit ettik
14:25 Dersim'deki Milli Park'ın kirletilmesine tepki
13:51 Kadınlar 4-5 Ağustos’ta alanlara çıkıyor
13:30 Batan teknenin kaptanı gözaltına alındı
12:28 HDK ve DBP: Êzidîler hala tehdit altında
12:07 'Kafes' hücreye konan tutuklular açlık grevinde
12:03 Güçlükonak'ta 3 kişi daha serbest: Köylü tarlasına gidemiyor
11:39 Besta'daki yangına 3 gündür müdahale edilmiyor
11:26 İş istediği belediyenin girişinde intihar etti
10:53 Yüksekova’da kaza: 6 ölü
10:48 Darp edilen 3 çobanla ilgili neden soruşturma açılmadı?
10:18 Urfa Baro Başkanı Öncel’den ‘Engizisyon mahkemesi’ tepkisi
10:17 HDP Kadın Meclisi: Êzidî kadınların direnişini selamlıyoruz
10:10 DAİŞ cezaevine saldırdı: 20 ölü
09:04 Kuğulu Park’ta ‘budanan’ ağaçlar yeşermeyecek
09:03 Kadın emeğiyle sofraya ulaşan mantarlar
09:03 Meslektaşları: Timtik ve Ünsal’dan haber alamıyoruz
09:02 45 günde 7 'intihar': Tahammülümüz kalmadı
09:01 Turizm kentinde korona endişesi
09:01 74’üncü ferman sürüyor: Katliamı tamamlamak istiyorlar
09:00 03 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
02/08/2020
22:31 Hafter: Türk işgaline merhamet göstermeyeceğiz
21:27 Batan teknedeki çocuğu arama çalışmaları sürüyor
20:39 Vaka sayısındaki artış uçuşları askıya aldı
19:46 Son 24 saatte 18 can kaybı
19:22 Besta'daki yangın büyüyor
18:58 Koca: Birinci dalga sahillere indi
18:29 Foça’da tekne battı: 4 ölü
18:18 İnce'den yeni parti açıklaması
17:03 Üniversite mezunlarının yüzde 42’si iş bulamıyor
16:54 Timtik’in dayısı: Onlar içeride biz dışarıda eriyoruz
16:13 Menderes’te orman yangını
15:55 Temmuz’da 60 gazeteci yargılandı
15:21 Aydın’daki yangın Muğla’ya ulaştı
15:06 'Tehdit’ sonrası ölü bulunan asker defnedildi: Törende askere tepki
14:33 Kovid-19'a yakalanan tutuklu günler sonra hastaneye kaldırıldı
14:10 Lüks makam aracı isteyen rektör istifa etti
14:04 Polis kurşunu bir çocuğu yaraladı
13:58 Kayyımın yeğeni ve taciz suçlusu Uysaler de tutuklandı
12:58 Ünsal'ın babası: Oğlumu öldürmek mi istiyorsunuz?
12:14 Sevk edilen tutuklu: Yolda ne yemek ne de su verildi
12:02 Artuklu’da araç takla attı: 2 yaralı
11:21 Kayıp çocuğu arama çalışmaları sürüyor
10:50 Afganistan’da sel: 15’i çocuk 16 kişi öldü
10:13 MEBYA-DER: Saldırı şekli değişiyor, zihniyet değişmiyor
09:01 Urfa’da günlük 350 vaka: Hastanelerde yer yok
09:01 Kadınlar: Birlik olursak tecrit son bulur
09:01 Çelebi: Libya mutabakatı zaman kazanmaya dönük
09:00 Amerika’da asimilasyona karşı Kürtçe şarkılar seslendiriyor
09:00 Gençlerden ‘yan yana mücadele’ çağrısı
09:00 74’üncü Ferman: Dünya hala kör, sağır ve dilsiz
09:00 02 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
08:50 Vaka sayısı 18 milyonu geçti
01/08/2020
21:56 Van F Tipi Cezaevi'nde koronaya yakalanan tutuklu tedavi edilmiyor
21:27 Koronavirüsten 19 kişi daha hayatını kaybetti
20:55 Gürpınar'da kaza: 1 kadın yaşamını yitirdi
19:51 Yunanistan 3 ülkeye ulaşım sınırlamasını uzattı
19:21 Gençleri darp eden korucular bir kişiyi silahla yaraladı
19:07 Şerevan Yaylası'nda orman yangını
18:33 Maltepe’de askeri alanda yangın
17:27 Erdoğan prompteri kaçırdı: Geri al, geri al
16:55 KCDP: Temmuz ayında 36 kadın öldürüldü
16:48 Bolu Cezaevi’ndeki hasta tutukluların durumuna dikkat çekildi
16:07 İzmir’de şüpheli asker ölümü
14:50 Timtik ve Ünsal için hastane önünde eylem
14:04 Her hastaneye gidişinde 14 gün karantina
13:54 Dicle’de 4 yaşındaki çocuk kayıp
13:27 DTO Başkanı Turan: Bölge hastanelerinde yer yok
13:20 Hatay Barosu Başkanı’na 72 barodan destek
13:12 Cumartesi Anneleri: İnsanlığa karşı suçlarda zaman aşımı olamaz
13:04 Siyasi partiler bayramlaştı: Ortaklaşmaya ihtiyaç var
12:36 5 yaşındaki çocuğun elleri ve ayaklarını bağlayarak hapsettiler
11:58 TGS: İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçmiyoruz
11:55 Kayıp yakınları Oruç'un akıbetini sordu
11:52 Karakolda 'Kanun benim' işkencesi
11:14 Ablukanın kalktığı Güçlükonak'ta gözaltılar sürüyor
11:08 Kürkçüler Cezaevi’nde her şey güllük gülistanlık!
09:43 Askerler 3 çobanı öldüresiye darp etti
09:01 Mor Dayanışma'dan bir günlük özsavunma atölyesi
09:01 Yanık kokulu çerçeve: Üç yürek, üç fidan, üç güzel insan
09:00 Cinsel istismara 2 yıl sonra dava
09:00 01 AĞUSTOS 2020 GÜNDEMİ
31/07/2020
22:14 İngiltere'de normalleşme süreci askıya alındı
22:08 Irak’ta erken seçimler 2021 yılında yapılacak
21:11 Kozan'da 3 dönüm ormanlık alan kül oldu