Alpay: Divê li dijî stratejiya şer, stratejiya aştiyê bê pêşxistin

  • rojane
  • 14:36 19 Cotmeh 2019
  • |
img

ENQERE – Vakfa Aştiyê di çarçoveya projeya “Vakfa Aştiyê 'Parastina Nerîna Aştiyê û Pêşxistin/Hêzkirina STK'yan" li Enqereyê civîn li dar xist. Ji Zanîngeha Bîlkentê Dr. Esra Dîlek, diyar kir ku beriya pêvajoya muzakereyan dest pê bike pêdivî bi hêza dahftanê heye. Zimanzan Necmîye Alpay jî xwest li dijî stratejiya şer, stratejiya aştiyê bê pêş xistin. 

Vakfa Aştiyê, di çarçoveya projeya “Vakfa Aştiyê 'Parastina Nerîna Aştiyê û Pêşxistin/Hêzkirina Rêxistinên Civaka Sivîl (STK)" li Otela Plaza ya Enqereyê civîn li dar xist. Nûnerê gelek rêxistinên civaka sivîl di civînê de amade bûn. Serokê Vakfa Aştiyê Hakan Tahmaz serokatiya civînê kir. Tahmaz, diyar kir ku di rewşa 10 rojên dawî ya civakî û siyasî ku Tirkiye ketiye nav de li hev kom bûne û wiha got: "Niha gotina ji şer, daxwaza aştiyê û muzakereyan sûc tê dîtin. Pêwiste di vê pêvajoyê de fikra aştiyê bê xurtkirin. Em dibînin ku di polîtîkaya dewletê ya li ser Sûriye dimeşîne de li hundir kes nikare dengê xwe derxe. Di vê pêvajoyê de ji şer re gotina "Şer" bûc tê dîtin. Ger ku mirov ji "Şer" re nebêje na, nikare di têkoşîna aştiyê de bi ser bikeve. Ev karê em dikin xwedî qîmet e. Dawiya dawî emê li ser masê rûnên. Divê em pêdiviyên maseyê bînin ziman. Îro Tirkiye ji çareseriya pirsirêka Kurd dûr dikeve. Lê li aliyê din hemû cîhan balê dikişîne ser çareseriya pirsgirêka Kurd. Îro divê em tev qebûl bikin ku êdî azadiya ramanê jî bûye mijara niqaşê. Heta ku em ji halê şer dernekevin, wê krîza li Tirkiyeyê bidome." 
 
DR. DÎLEK: DI PÊVAJOYÊN ŞER DE ROLA STK’YAN 
 
Ji Zanîngeha Bîlkentê Dr. Esra Dîlek jî bal kişand ser rol û rista Rêxistinên Civaka Sivîl û mijara “Di çareseriya pevçûnê de rola Rêxistinên Civakî û qadên wan ên xebatê" pêşkêş kir. 
 
Dilek, xwest Rêxistinên Civaka Sivîl di pêvajoya aştiyê de bi awayekî normatif tev li pêvajoyê bibin û wiha got: "Lê aliyê pratîk ê vê yekê heye. Encama herî girîng ku em dibînin, divê berî her tiştî hevî û bendewariyên aliyan ên civakî em bibînin. Ji bo ev alî bên niqaş kirin divê Rêxistinên Sivîl tev li pêvajoyê bibin. Ji bo em rola kesên pêvajoyê kêm bikin tevlêbûna çalak a Rêxistinên Civakî girîng e. Dema rêxistinên civakî tev li pêvajoyê bûn, kesên biryara şaş didin divê zanibin wê rastî encamek çawa bên. Divê ji bo pêvajoya muzakereyan dest pê bike Rêxistinên Civaka Sivîl zorê li pêşketina pêvajoya muzakereyan bikin. Ji ber vê yekê rola Rêxistinên Civaka Sivîl pir girîng e." 
 
AV. CENGÎZ:  XWÎN TEV LI XALA 301'AN BÛYE
 
Prz. Orhan Kemal Cengîz jî mijara “Di qada Hiqûqa Neteweyî û Navneteweyî de Cihê Mafê Aştiyê" pêşkêş kir û bal kişand ser sûcê xala 301'an a “Heqareta li Tirkîtiyê û kêmxistina dewlet" Cinayetê Hrant Dink ji xala 301'an dê tîtin. Ev xal xwîn tev li wê bûye. 10 rojin li ser meseleya Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê zimanê me werimî. Rewşek pir tirsnak a militarîzmê heye. Şiklê pêşkêşvanên TV'yan wekî nûçegîhnê artêşê ne. Êdî axaftina aştiyê ne pêkan e. Li gorî xala 20'an a Peymana Navneteweyî ya Têkiliyên Mafên Siyasî û Medenî, hemû cureyên propaganda şer ji aliyê hiqûqê ve tê qedexekirin. Divê hemû kesên ji ber gotina aştiyê tên darizandin vê xale zanibin. Rêwistina Efoya Navneteweyî li herêmê û nexweşxaneyan sûcê şer tespît kir." 
 
Zimanzan Dr. Necmiye Alpay jî mijara “Zimanê Aştiyê û rêbazên xebatê yên nû" pêşkêş kir. 
 
Necmîye Alpay, anî ziman ku di her zimanî de peyva aştiyê wateya ewil û ên din tê guhertin û wiha got: "Peyva aştiyê di Tirkî de, ji ‘gihiştin" tê û wiha got: “Tê wateya ku civak digêjin hev. Bê pevçûn û aramî ye. Civaka me demek dirêj e ji wan dûr e. Li Tirkiye gotina 'Aştiyê' wekî mikrop û xerabiyê tê dîtin. Dema di pirsgirêka Kurd de gotina aştiyê derbas dibe wekî zext li dewletê bên kirin, tê dîtin. Bi salan me me zimanê aştiyê parast. Ji sala 90’an de em hesreta zimanê aştiyê ne. Ka li peyvên "Tevgera Kaniya Aştiyê" û "Tevgera Şaxa Zeytûnê" binerin. Artêşa Mîllî Ya Sûriyeyê wekî perdeyê bikar tînin. Ev gotinên xapînok in. Çiqas peyvên dijper hebin wan wekî mertal û perde bikar tînin. Divê li dijî stratejiya şer, stratejiya aştiyê bê pêş xistin." 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Sernavên din

19:33 Ji şêwirmendê parlamenterê MHP'ê wêneyên îşkenceya li emniyetê
16:35 37 kesên din li Êlihê bi şewba Covît-19 ketin
16:02 Osman: Kurd bi yekîtiya neteweyî dê bi ser bikevin
15:17 Polîsan bi lêdanê binçav kirin
14:48 Walî derketina derve li 19 gundên Bedlisê qedexe kir
14:42 Îdîaya polîs û zabiteyan tundî li firoşkarên seyyar kirin
13:59 Dê cenazeyê Kardal li Manîsayê defin bikin
13:41 Rêxistinên jinan xwest Tirkiye ji Efrînê derxin û bersûcan darizanînin
13:07 Di bûyera êrîşa li dijî polîsan de hejmara kesin hatin binçavkirin derket 3’yan
12:51 Welatiyên hatibûn îşkencekirin, cardin hatin binçavkirin
12:41 TEV-DEM: Ji bo Efrînê komîsyoneke lêpirsînê ava bikin
12:31 HDK: Berxwedana Gezî pir zimanî fêr kir
12:20 Hêzên Rejîma Îranê li Serdeşt û Pîranşarê 4 kolber birîndar kirin
11:12 Geliyê Bertul qedexe kirin
10:12 Akay 2 sal in di tecrîd û îzolasyonê de ye
09:55 Prz. Kûzû: Hêviyên winda bên dîtin cardin nû bû
09:03 Şewata li daristanê îxbar kir, cezayê muebetê lê hat birîn
09:02 Tûran: Pêdivî bi mudaxileyeke şoreşgerî heye
09:01 ‘Bila îthalkirina bermayiyên plastîkî yên dibin sedema belavbûna şewbê bê rawestandin'
09:01 Li gor giştînameya heywanên li kuçe û kolanan tev negeriyan
09:00 Ji bo yekîtiyê ne gotin, pratîk divê
09:00 Li vî gundî her tişt bê pere ye
09:00 ROJEVA 31'Ê GULANA 2020'AN
08:34 2 kes li Rezanê hatin binçavkirin
08:08 Girtiyê Nexweş Kartal jiyana xwe ji dest da
30/05/2020
21:07 26 kesên din jî jiyana xwe ji dest dane, 983 kesên din jî bi şewbê ketine
20:43 Qeyûmê pirtûkxaneya bi navê Celadet Alî Bedirxan xera kir!
18:41 Hevserokên HDP'î hatin berdan
17:02 Nivîskarê Ermenî Mihçi: Piştî Erdogan got 'Bermahiyên şûr' êrîş zêde bûn
16:20 Li Rezanê polîsek birîndar bû
16:11 Ji bo girtiyê nexweşê giran Ozkan ê 81 salî bang kirin
15:56 Pirsa faîlên bapîr û neviyê wî kirin
15:48 Platforma Jinan a Şahmaranê: Têkoşîna jinan nayê darizandin
15:20 Meclîsa Jinan: Bêdeng nemînin
14:53 Li Çadê pevçûna çekdarî: 5 kes mirin
14:46 Balafirên TSK'ê bombe kir: Kur û bav hat kuştin
14:44 25 sal in li dû edaletê ye: Hestiyên me bidin me
14:37 Jinan çalakiya rûniştinê li dar xistin
14:12 Rapora 77 girtîgehan: Hêj tedbîr nehatine girtin
14:05 Buldan piştgirî da Rakel Dink: Hûn ne bi tenê ne
14:05 Di gora komî ya Kerboranê de hestiyên 40 kesan hatin komkirin
13:34 Li Qoserê 2 kes hatin binçavkirin
13:26 Xizmên windayan: Bila kujerê Hasan Ocak bê dîtin
13:11 Kesê bi Qanûna Înfazê hat berdan Nûrcan Polat kuşt
12:51 Girtiyê nexweş 2 salin bi tenê tê girtin
11:34 HDP'ê piştgirî da şermezarkirinên li Mînnetapolîsê
11:21 Rêxistinên civakî piştgirî dan Vakfa Hrant Dînk
10:45 Ji polisê ku Floyd kuşt re 35 sal ceza hat xwestin
10:01 Prof. Dr. Mustafa Durmuş: Ev aboriyek xapînok e fêdeyê nade aramiya civakê
09:34 Li Cizîrê karantîna zêde dibe
09:27 Thomas Lovejoy: Qeyranên pêş dikevin qêrîna ji bo modela parastina xwezayê ye
09:11 Li Rezanê jinek hat kuştin
09:09 Hevseroka Meclîsa Mexmûrê: Em birçî jî bimînin em muhtac nabin
09:09 Ji ber DEDAŞ'ê nexweşên astimê nikarin tedawî bibin
09:09 Tevî çop û bermayiyên bi xwe re Gola Wanê qirêj dikin
09:09 Rêwîtiya ji bo rêvasan
09:09 Ji niha ve dest bi amadekariyên zivistanê kirine
09:09 Malbat 2 salin ketine şopa hestiyan
09:00 ROJEVA 30'YÊ GULANA 2020'AN
08:12 Lêpirsîn li 19 jinên ji derveyê qawîşê hejmar nedan vekirin
29/05/2020
20:45 Polîsan avêt ser avahiya HDP'ê ya Êlihê: Hevserok hatin binçavkirin
19:51 28 kesên din jî ji ber Covîd-19'ê jiyana xwe ji dest dane
16:14 Jin çûn cihê Kocabaş lê hat kuştin: Em ê bêdeng nemîn in
15:50 Di 4 mehan de li Egeyê 8 hezar û 283 maf binpe kirin
15:19 HDP'î çûn serdana Dilgeş: Pêdiviyên wî bi cih nayin in
15:19 Çalakiya Zeytinburnê 769 roj in didome
15:10 Bi roketê êrîşî înşeata kalekolê kirin
14:40 Rapora Girtîgeha Sîlîvriyê: Haletên koronayê zêde ne, tevdîr kêm in
14:39 MMO: HES'ên li Zilanê tên avakirin polîtîkaya bê bîr hiştinê ye
14:35 Li ber girtîgehê daxuyanî: Qada jiyana girtiyan teng kirin
14:31 Platforma Jinan a Enqereyê: Em ê bîat nekin
14:17 Hevdîtinên girtî yên li girtîgehan di 1’ê hezîranê de dest pê dike
14:16 Di çayfiroşê şaredariyê de Covît-19 derket
14:16 Di mudaxileya şermezarkirina sirgûnan de 8 kes hatin binçavkirin
13:52 Jinan li Mêrdînê bang kir: Jinên hatin girtin berdin
12:29 Lêpirsîna parastinê li Demîrtaş vekirin
12:04 Li Başakşehîrê di fabrîqeyekê de teqîn rû da
11:35 HDK: Komkujiya Çorûmê di avakirina pergala nû de peyamek bû
10:59 Dayika Gulîstan Dokû: Gulîstan li ku derê ye, kezeba min dişewite
10:59 Turkdogan: Bêyî dîtina pergalê axaftina tundiya polisan şaşî ye
10:17 Aydogan ê CHP’: Sedema tundiya polîsan zimanê siyasetê ye
10:16 Birayê Safîturk: Amîrê midûrê polîsan bombe bi cih kir
10:16 Elvan: Heta ku ev erk di destê polîsan de be wê zarok werin kuştin
09:14 Cenazeyên bi kes li goristana bêkesan defin kirin
09:13 Bi Rosa peyam dan hemû jinan
09:12 Keça Sabrî Kaya: Bavê min kuştin
09:12 ‘Heger hiqûq pêk bê wê daxwaza Tîmtîk û Unsal pêk bê'
09:10 Kurmên hevrîşimê ji pelên tuyan têr nabin!
09:09 JES mêşan dikujin
09:08 Qeyûm got 'em ê baştir çêbikin, lê ji a berê xirabtir kir
09:08 Ji ber ava lexemê nikarin erdên xwe bajon
09:07 Terezê li fisteqan xist, cotkaran ji bo piştgiriyê bang kir
09:00 ROJEVA 29'Ê GULANA 2020'AN
07:53 2 tax li Elbakê xistin qerantînayê
28/05/2020
20:49 Li Tirkiyeyê hejmara pêketiyan bû 160 hezar û 979
17:28 Polîsan kesên li pêş AKP'ê çalakî li dar xistin binçav kirin
17:03 Giliya êrîşên goristanan hat kirin
16:07 Seta ‘Stranên Arşîva Radyoya Êrîvanê’ çap bû
16:00 Duh bi apoletê darbe kirin îro bi qerewatê darbê dikin
15:46 101 meh derbas bû: Rêya edaletê di Roboskî de derbas dibe