'Zorla göç ettirilenlerin hakları göz ardı ediliyor'

img

İSTANBUL – Suriye iç savaşı ile başlayıp, Türkiye'nin saldırılarıyla devam eden göç sorununa dikkati çeken Göç İzleme Derneği üyesi İlyas Erdem, göç etmek zorunda bırakılanların uluslararası hukuktan doğan haklarının göz ardı edildiğini söyledi.

Var oluşundan itibaren daimi olarak hareket halinde olan insanların daha iyi koşullarda yaşam sürdürebilmek ya da doğal bir içgüdü ile sadece hayatta kalmak adına bulundukları yerlerden başka yerlere gitmelerine tekabül eden göç ve göçmenlik olgusu, günümüz dünyasının en önemli sorunu. Özellikle 18’inci yüzyılın ikinci yarısından itibaren ulus devletlerin ortaya çıkıp, sınırların çizilmeye başlamasıyla göç ve göçmenlik siyasal bir nitelik hali kazandı. 
Göç üzerine araştırmaların yine yanı dönemde başlanması bu siyasallığının temel göstergelerinden biri. 
 
Dünya genelinde doğal afetler, din, yoksulluk, savaşlar, çatışmalar vb. nedenlerle her yıl milyonlarca insan göç etmen zorunda kalıyor. Birleşmiş Milletler Mülteci Örgütü’nün (UNCHR) 2017 yılı raporuna göre, dünya genelinde göç etmek zorunda kalan kişi sayısı 68.5 milyon.
 
Türkiye’de de, diğer ulus devlet inşa süreçlerinde olduğu cumhuriyetin kuruluş yıllardan itibaren bugün “azınlık” durumuna düşürülen halklara ve farklı dinsel inançta olanlara yönelik göçertme politikaları izlendi. Yine Kürt sorununa etrafında 90’lı yıllarda yaşanan çatışmalı süreçle birlikte Kürtler yaşadıkları ülkenin doğusundaki topraklardan batı metropollerine sürgüne tabi tutuldu. Benzer bir süreç, geride bıraktığımız son birkaç yılda başvurulan aynı politikalar nedeniyle yeniden tekrarlandı.
 
Bugün dünya politikasını belirleyen bir hale dönüşen ise 2011’de başlayan Suriye iç savaşı ile birlikte yaşanan göçler. İç savaş sonrası Türkiye’deki kayıtlı Suriyeli sayısı, 21 Kasım 2019 tarihi itibarıyla 3 milyon 687 bin 244 kişi. 
Türkiye’nin 9 Ekim’de Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik başlatmış olduğu ve halen devam eden operasyonla birlikte hem sınırın öte tarafından hem de bu tarafından göçler yaşandı. 
 
Göç İzleme Derneği üyeleri Yeter Tan ve İlyas Erdem, son yıllarda yaşanan bu gelişmeler üzerinden göç olgusunun insan hayatı üzerindeki etkilerini Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi.  
 
90'LI YILLAR
 
Türkiye’de ülke içerisinde zorla yerinden edilmeye yol açan sebeplerin irdelenmesi gerektiği üzerinde duran İlyas Erdem, özellikle 90’lı yıllarda Kürdistan’da yaşanan göçlerin Kürtlerin kendi kültürlerini yaşatmak istemeleri, kendi kendilerini yönetme istemlerinden kaynaklandığını dile getirdi. Erdem, bu taleplerin şiddetle karşılanması dolayısıyla Kürtlerin dünyaya dağıldığını belirtti.
 
‘TÜRKİYE GERÇEKLİĞİ İLE YÜZLEŞEMEDİ’
 
Uluslararası müdahalelerle Suriye’de başlayan iç savaştan kaynaklı göç etmek zorunda bırakılan ve Türkiye’ye gelenlerin uluslararası hukuktan doğan haklarının göz ardı edildiğini söyleyen Erdem, “Suriye’deki durum bunu gösteriyor. Türkiye’ye herhangi bir saldırı olmadığı halde, oradaki Kürt varlığını yok etmeye kalktı. Türkiye, Suriye Kürtlerinin hak sahibi olup, Türkiye’deki Kürtlere örnek olmasını engellemek istiyor. Türkiye hükümeti kendi gerçekliği ile yüzleşmiş değil. Kürdistan’ı insansızlaştırma politikası hala devam ediyor. Suriye’de 60’lı yıllarda Kürtlere karşı bir ‘Arap kemeri’ oluşturulmuştu. Şimdi de Kürtlerin anayurdu olan topraklarında yaşayamayacağı kararını, bir kişi verebiliyor. Bu saldırılar ‘Kürt oluşumunu, Kürtleri kendi sınırlarımızda istemiyoruz’ demektir. Orada yaşamak isteyip istemediğine orada yaşayan halk karar verir” diye konuştu.
 
‘AMAÇ KOZMOPOLİT YAPIYI BOZMAK’
 
Türkiye’nin bölgede Türk, İslam ve Sünni bir yapı yaratmak istediğini vurgulayan Erdem, şunları ekledi: “Devlet ülke yaşayan diğer halklara nasıl yaşam olanağı vermediyse Suriye’nin kuzeyindeki halklara da yaşam olanağı vermek istemiyor. Suriye’de yaşayan halklar yüzyıllardır camilerde, kiliselerde ibadetlerini yapıyorlar. Bu müdahale aynı zamanda bu yapıyı da bozmaya yöneliktir. Türkiye’nin 1915’de Ermeni ve diğer halklara yaptıkları ile yüzleşmek istememesinden ileri gelir. Farklı etnik kimlikleri saygı gösteren bir politikaları yok. Dolayısıyla yapılan son saldırılar oradaki kozmopolit yapıyı, yüzyıllardır birlikte yaşayan insanları birbirinden ayrıştırmaya yöneliktir.” 
 
‘KADINLARDA SUÇLULUK DUYGUSU VAR’
 
Son süreçte yaşanan göçlerde en temel hakların dahi ihlal edildiğini ifade eden dernek üyelerinden Yeter Tan da, göç eden kişilerin genellikle benzer hak ihlallerine maruz kaldığını vurguladı. 
 
Yaşanan göçlerden en çok kadınların etkilendiğini kaydeden Tan, “Bizler kadınlara ‘tacize uğradınız mı?’ diye sorduğumuzda genel olarak aldığımız yanıt ‘ben yaşamadım ama benim bir yakınım yaşadı’ oluyor. Kadınların kendilerini rahat hissedebileceği, yaşadığı ihlalleri anlatabileceği, bir mekanizmaya ihtiyaç var. Kadınlar özellikle komşuluk ilişkilerinin eskisi gibi olmamasından dolayı birçok sorunla karşılaşıyorlar. Utanma hissi var;  özellikle devlet görevleri ile yüz yüze kaldıklarında karşılaştıkları sözlü tacizler ve üstlerinin aranmasından dolayı bir utanma hisleri vardı” diye belirtti.  
 
‘ÇATIŞMALARIN ETKİSİ DEVAM EDİYOR’
 
Son süreçte göç edenlerin bir gün topraklarına geri döneceğini düşünerek hareket ettiklerini söyleyen Tan, “Özellikle hamile ve belli bir hastalığı olan kadınlar için yaşam koşulları çok kötü. Gittikleri yerlerde ayrımcılıkla çok fazla karşılaşmışlar. Çünkü terörle mücadeleden dolayı göç etmek zorunda kalmışlar. Geldikleri okullarda ırkçı yaklaşımlara maruz kalmışlar. Okulda çocuklarının isimlerinden dolayı dışlandıkları ırkçı ve ayrımcı söylemlerle karşılaşmışlar. Belki çatışmalar eskisi gibi değil ama etkileri halen devam ediyor. Mesela çatışmalardan iki yıl sonra Nusaybin’de iftar yemeği veriliyor. İftar açılmadan önce top atılıyor; çocukların hepsi birden sofradan kaçıp gidiyor. Halen etkisin canlı olduğunu anlayabiliriz” dedi.
 
‘KADINLARA PSİKO DESTEK SAĞLANMALI’
 
Göç eden kadınların psikolojik olarak içe kapanık olduklarını ve metropollere uyum sorunu yaşadığını belirten Tan, “Kadınların yaşadıklarından dolayı çocuklarına şiddet uyguladıklarını da gözlemledik. Bölgede bütün kentler bir garnizona dönmüş durumda. Giriş ve çıkışlarda 3, 4 defa arama yapılıyor. Sivil toplum kuruluşlarının bu sorunlar üzerinde durması gerekir. Bölgeye yönelik psiko destek sağlama ile ilgili adımlar atılması gerekiyor. İmkân sağlanırsa dernek olarak, çatışmalı bölgelerde psiko destek sağlayabiliriz. Bölgede özellikle kadınlara çok acil bir şekilde bu destek sağlanmalıdır” diye konuştu. 

Diğer başlıklar

23/09/2020
23:13 Nijerya’da yakıt tankeri patladı: 23 ölü
22:46 'Ankete katılan 1462 kadından 987’si salgın döneminde şiddete uğradı'
22:40 Kürt siyasetçi Berivan Aslan'a yönelik suikast planı
22:15 Trump'tan Küba’ya yönelik yaptırımlar
21:18 Erdoğan NATO Genel Sekreteri ile görüştü
20:32 Sağlıkçılara saldıranlardan 2'si tutuklandı
20:28 Kürt Araştırmalar Derneği’nden İBB’ye soruşturma çağrısı
19:35 'OHAL Komisyonları lağvedilsin'
19:23 Koronadan 72 kişi daha hayatını kaybetti
19:14 İBB’nin ‘Sokakta sanat var’ etkinliğinde Kürtçe yasağı
19:04 Doktoru yaralayan sanığa 20 yıl hapis cezası
18:45 Cizre'de polis şiddeti kameralara yansıdı
18:01 Faiz kararı öncesi dolar tüm zamanların rekorunu kırdı: 7,71
17:29 Cezaevinde intihar ettiği iddia edilen Gencer polis ablukasında defnedildi
17:26 Ceylanpınar'da tecavüz faillerine tutuklama yok!
17:21 Tahliye olan İranlı Ali Hajılon’dan haber alındı
17:00 Eşbaşkan Akkuş tahliye edilmedi
16:55 Karamollaoğlu: Van'daki iddialar araştırılsın
16:45 Demirtaş’a ‘Saray’a giden savcı’ iddianamesi
15:27 PŞTA: İldem ve Çakıl’ın cenazelerini teslim edin
15:18 Gencer’in cenazesi alındı: Yakınları intihara inanmıyor
15:17 AYM Başkanı’ndan Soylu’ya: Eleştirmek için önce anlamak gerek
14:56 AYM Güven’in başvurusunu 'kabul edilemez' buldu
14:49 Hatimoğulları: Duvarları hep birlikte yıkacağız
14:35 Gülsüm Elvan: Siz öldürün diye doğurmadım
14:32 Sağlık çalışanlarına saldıran iki kişi gözaltına alındı
14:29 ‘Maden projeleriyle ekolojik katliam ortaya çıkacak’
14:27 Gazeteciler Yıldız ve Dükel hakkında 10 yıl kadar ceza istendi
14:25 Şırnak'ta rüşvet alan 5 polis tutuklandı
14:23 Diyarbakır’da Kovid-19’a yakalanan sağlıkçıların sayısı 800’ü aştı
13:53 Helikopterden atılan Turgut’un ilk fotoğrafı
13:19 Van Cezaevi’nde şüpheli ölüm
13:16 Helikopterden atılan Osman Şiban Mersin’e ulaştı
12:22 ETHA muhabirlerinin davası ertelendi
12:14 Hak savunucuları: Vahşete karşı demokratik iradeye ihtiyaç var
11:39 Görgü tanığı: İkisi de helikoptere sağlam bindirildi
11:38 Demirtaş: İnsan kimliğimizi siyasetçi kimliğimize kurban etmeyelim
11:02 Beraat ettiği suçlamalardan dava açıldı
10:53 Ambulans kazasında 4 sağlık çalışanı yaralandı
10:33 Sur’da inşa edilen butik oteller ve işyerleri sermayeye satılacak
10:29 Ressam Çelik helikopterden atılan 2 yurttaşı çizdi
10:28 Berkin Elvan duruşması başladı
10:00 Dersim’de maden sahasına tepki: Dağlarımıza göz diktiler
09:54 Kayyım, kaymakamı daire başkanı yaptı
09:41 Gergerlioğlu’ndan kanun teklifi: Eşler istediği soyadı ve kütüğü seçebilmeli
09:41 AYM 212 bin başvuruyu ‘kabul edilemez’ buldu
09:14 Mülteciler aylarca aç susuz yol yürüyor
09:12 TSK operasyonları kopyala yapıştır çıktı
09:10 Kobanêli işçilerin ‘mevsimlik’ çilesi ağırlaştı
09:09 Gülistan Doku dosyası kapatılmak isteniyor
09:09 David Graeber’in ardından: Kürtler müttefikini, dünya entelektüel rehberini kaybetti
09:08 33 şikayet sonuçsuz kaldı, tüfekli saldırıdan sonra tutuklandı
09:07 Grip ve zatürre aşı talebine korona etkisi
09:06 Karadeniz’de ‘Topal Osman zihniyeti’ sürüyor
09:05 Alınak: Ev hapsim kalkmazsa cezaevine girmeyi talep edeceğim
09:00 23 EYLÜL 2020 GÜNDEMİ
22/09/2020
23:11 Macron: Türkiye’yle diyaloğa hazırız
21:29 Şüpheli şekilde ölen Uslu'nun davası yeniden görüldü
21:13 Helikopterden atılan Osman Şiban’dan ilk sözler
20:29 TTB’nin sözleşmesi feshedildi, kongre yeri değişti
20:22 Kaz Dağları'ndaki nöbet alanının boşaltılmasına 65 kurumdan tepki
19:48 Özgür Gündem ile dayanışan gazetecilere verilen cezalar onandı
19:44 HDP'li eski eşbaşkan gözaltına alındı
19:39 Sağlıkçılara saldıranlar hakkında soruşturma başlatıldı
19:22 Koronadan ölenlerin sayısı 7 bin 639'a yükseldi
19:18 AKP Sözcüsü Çelik’ten açıklamalar
18:36 AB Zirvesi 1 Ekim’e ertelendi
18:30 Erdoğan: Doğu Akdeniz için bölgesel bir konferans düzenlensin
18:15 Gabar'da yangın devam ediyor
18:05 Hengav: İran güçleri araç tarayıp 4 kişiyi öldürdü
17:49 Türkiye’den Ege’de yeni NAVTEX ilanı
17:41 Sağlık emekçilerine dönük saldırı protesto edildi
17:21 Silvan’da okul servisleri ile operasyona çıktılar
17:07 Dersim’de kaybolan Mehmet Aydemir’in de cenazesine ulaşıldı
16:58 Nusaybin'de 5 kişi gözaltına alındı
16:43 Yurtiçi Kargo'dan yine bir taciz vakası
16:14 KESK’ten ırkçı saldırıya uğrayan işçilere ziyaret
16:12 Moody's: Türkiye’nin seçenekleri sınırlı
16:09 Ilısu Barajı protestosundan yargılanan gençler duruşmaya alınmadı
15:38 TJA aktivisti Elter serbest bırakıldı
15:35 Evleri yıkılan 4 aile: Evlerimiz rant için yıkıldı
15:12 Antep’te Suriyeli 2 çocuk 11 gündür kayıp
15:11 Dersim’de 13 yerleşim yeri karantinaya alındı
15:05 Askeri hastane doktorları: Şiban ifade veremeyecek durumda
14:37 TJA: DAİŞ'ten korkmadık, sizden de korkmuyoruz
14:26 Diyarbakır’da 10 sağlıkçı Kovid-19’dan yaşamını yitirdi
13:34 Tüm Bel-Sen Genel Başkanı: Kazanılmış haklarımıza göz dikiliyor
13:24 Kılıçdaroğlu’ndan TTB’ye ziyaret: Gerçekleri söyledikleri için hedefteler
13:22 HDP heyeti Van’da: Bu işkenceyi sizin yeni JİTEM’iniz mi yaptı?
13:13 Kepçeler Munzur Gözelerine girdi
12:41 HDP heyeti Van’da: Polis basın açıklamasını engelledi
12:24 Yerel mahkemenin direndiği istismar davasını istinaf onadı
12:24 İHD: 10 yılda 280 ırkçı saldırı yaşandı
12:09 EBA ilk derste çöktü
11:58 Şiban ve Turgut'un avukatları: Valilik dosyadan haberdar değil
11:58 Yüksekdağ ve Demirtaş'ın tutukluluğuna devam kararı
11:57 Gazeteci Temizkan’a ceza istemi
11:47 HDP, AK Kadın-Erkek Eşitliği Komisyonu Başkanı ile görüştü
11:43 Korona belirtisi gösteren 70 işçi hastaneden geri çevrildi
11:27 Sağlık emekçilerinin saldırıya uğradığı hastaneye ziyaret