'Zorla göç ettirilenlerin hakları göz ardı ediliyor'

img

İSTANBUL – Suriye iç savaşı ile başlayıp, Türkiye'nin saldırılarıyla devam eden göç sorununa dikkati çeken Göç İzleme Derneği üyesi İlyas Erdem, göç etmek zorunda bırakılanların uluslararası hukuktan doğan haklarının göz ardı edildiğini söyledi.

Var oluşundan itibaren daimi olarak hareket halinde olan insanların daha iyi koşullarda yaşam sürdürebilmek ya da doğal bir içgüdü ile sadece hayatta kalmak adına bulundukları yerlerden başka yerlere gitmelerine tekabül eden göç ve göçmenlik olgusu, günümüz dünyasının en önemli sorunu. Özellikle 18’inci yüzyılın ikinci yarısından itibaren ulus devletlerin ortaya çıkıp, sınırların çizilmeye başlamasıyla göç ve göçmenlik siyasal bir nitelik hali kazandı. 
Göç üzerine araştırmaların yine yanı dönemde başlanması bu siyasallığının temel göstergelerinden biri. 
 
Dünya genelinde doğal afetler, din, yoksulluk, savaşlar, çatışmalar vb. nedenlerle her yıl milyonlarca insan göç etmen zorunda kalıyor. Birleşmiş Milletler Mülteci Örgütü’nün (UNCHR) 2017 yılı raporuna göre, dünya genelinde göç etmek zorunda kalan kişi sayısı 68.5 milyon.
 
Türkiye’de de, diğer ulus devlet inşa süreçlerinde olduğu cumhuriyetin kuruluş yıllardan itibaren bugün “azınlık” durumuna düşürülen halklara ve farklı dinsel inançta olanlara yönelik göçertme politikaları izlendi. Yine Kürt sorununa etrafında 90’lı yıllarda yaşanan çatışmalı süreçle birlikte Kürtler yaşadıkları ülkenin doğusundaki topraklardan batı metropollerine sürgüne tabi tutuldu. Benzer bir süreç, geride bıraktığımız son birkaç yılda başvurulan aynı politikalar nedeniyle yeniden tekrarlandı.
 
Bugün dünya politikasını belirleyen bir hale dönüşen ise 2011’de başlayan Suriye iç savaşı ile birlikte yaşanan göçler. İç savaş sonrası Türkiye’deki kayıtlı Suriyeli sayısı, 21 Kasım 2019 tarihi itibarıyla 3 milyon 687 bin 244 kişi. 
Türkiye’nin 9 Ekim’de Kuzey ve Doğu Suriye’ye yönelik başlatmış olduğu ve halen devam eden operasyonla birlikte hem sınırın öte tarafından hem de bu tarafından göçler yaşandı. 
 
Göç İzleme Derneği üyeleri Yeter Tan ve İlyas Erdem, son yıllarda yaşanan bu gelişmeler üzerinden göç olgusunun insan hayatı üzerindeki etkilerini Mezopotamya Ajansı’na (MA) değerlendirdi.  
 
90'LI YILLAR
 
Türkiye’de ülke içerisinde zorla yerinden edilmeye yol açan sebeplerin irdelenmesi gerektiği üzerinde duran İlyas Erdem, özellikle 90’lı yıllarda Kürdistan’da yaşanan göçlerin Kürtlerin kendi kültürlerini yaşatmak istemeleri, kendi kendilerini yönetme istemlerinden kaynaklandığını dile getirdi. Erdem, bu taleplerin şiddetle karşılanması dolayısıyla Kürtlerin dünyaya dağıldığını belirtti.
 
‘TÜRKİYE GERÇEKLİĞİ İLE YÜZLEŞEMEDİ’
 
Uluslararası müdahalelerle Suriye’de başlayan iç savaştan kaynaklı göç etmek zorunda bırakılan ve Türkiye’ye gelenlerin uluslararası hukuktan doğan haklarının göz ardı edildiğini söyleyen Erdem, “Suriye’deki durum bunu gösteriyor. Türkiye’ye herhangi bir saldırı olmadığı halde, oradaki Kürt varlığını yok etmeye kalktı. Türkiye, Suriye Kürtlerinin hak sahibi olup, Türkiye’deki Kürtlere örnek olmasını engellemek istiyor. Türkiye hükümeti kendi gerçekliği ile yüzleşmiş değil. Kürdistan’ı insansızlaştırma politikası hala devam ediyor. Suriye’de 60’lı yıllarda Kürtlere karşı bir ‘Arap kemeri’ oluşturulmuştu. Şimdi de Kürtlerin anayurdu olan topraklarında yaşayamayacağı kararını, bir kişi verebiliyor. Bu saldırılar ‘Kürt oluşumunu, Kürtleri kendi sınırlarımızda istemiyoruz’ demektir. Orada yaşamak isteyip istemediğine orada yaşayan halk karar verir” diye konuştu.
 
‘AMAÇ KOZMOPOLİT YAPIYI BOZMAK’
 
Türkiye’nin bölgede Türk, İslam ve Sünni bir yapı yaratmak istediğini vurgulayan Erdem, şunları ekledi: “Devlet ülke yaşayan diğer halklara nasıl yaşam olanağı vermediyse Suriye’nin kuzeyindeki halklara da yaşam olanağı vermek istemiyor. Suriye’de yaşayan halklar yüzyıllardır camilerde, kiliselerde ibadetlerini yapıyorlar. Bu müdahale aynı zamanda bu yapıyı da bozmaya yöneliktir. Türkiye’nin 1915’de Ermeni ve diğer halklara yaptıkları ile yüzleşmek istememesinden ileri gelir. Farklı etnik kimlikleri saygı gösteren bir politikaları yok. Dolayısıyla yapılan son saldırılar oradaki kozmopolit yapıyı, yüzyıllardır birlikte yaşayan insanları birbirinden ayrıştırmaya yöneliktir.” 
 
‘KADINLARDA SUÇLULUK DUYGUSU VAR’
 
Son süreçte yaşanan göçlerde en temel hakların dahi ihlal edildiğini ifade eden dernek üyelerinden Yeter Tan da, göç eden kişilerin genellikle benzer hak ihlallerine maruz kaldığını vurguladı. 
 
Yaşanan göçlerden en çok kadınların etkilendiğini kaydeden Tan, “Bizler kadınlara ‘tacize uğradınız mı?’ diye sorduğumuzda genel olarak aldığımız yanıt ‘ben yaşamadım ama benim bir yakınım yaşadı’ oluyor. Kadınların kendilerini rahat hissedebileceği, yaşadığı ihlalleri anlatabileceği, bir mekanizmaya ihtiyaç var. Kadınlar özellikle komşuluk ilişkilerinin eskisi gibi olmamasından dolayı birçok sorunla karşılaşıyorlar. Utanma hissi var;  özellikle devlet görevleri ile yüz yüze kaldıklarında karşılaştıkları sözlü tacizler ve üstlerinin aranmasından dolayı bir utanma hisleri vardı” diye belirtti.  
 
‘ÇATIŞMALARIN ETKİSİ DEVAM EDİYOR’
 
Son süreçte göç edenlerin bir gün topraklarına geri döneceğini düşünerek hareket ettiklerini söyleyen Tan, “Özellikle hamile ve belli bir hastalığı olan kadınlar için yaşam koşulları çok kötü. Gittikleri yerlerde ayrımcılıkla çok fazla karşılaşmışlar. Çünkü terörle mücadeleden dolayı göç etmek zorunda kalmışlar. Geldikleri okullarda ırkçı yaklaşımlara maruz kalmışlar. Okulda çocuklarının isimlerinden dolayı dışlandıkları ırkçı ve ayrımcı söylemlerle karşılaşmışlar. Belki çatışmalar eskisi gibi değil ama etkileri halen devam ediyor. Mesela çatışmalardan iki yıl sonra Nusaybin’de iftar yemeği veriliyor. İftar açılmadan önce top atılıyor; çocukların hepsi birden sofradan kaçıp gidiyor. Halen etkisin canlı olduğunu anlayabiliriz” dedi.
 
‘KADINLARA PSİKO DESTEK SAĞLANMALI’
 
Göç eden kadınların psikolojik olarak içe kapanık olduklarını ve metropollere uyum sorunu yaşadığını belirten Tan, “Kadınların yaşadıklarından dolayı çocuklarına şiddet uyguladıklarını da gözlemledik. Bölgede bütün kentler bir garnizona dönmüş durumda. Giriş ve çıkışlarda 3, 4 defa arama yapılıyor. Sivil toplum kuruluşlarının bu sorunlar üzerinde durması gerekir. Bölgeye yönelik psiko destek sağlama ile ilgili adımlar atılması gerekiyor. İmkân sağlanırsa dernek olarak, çatışmalı bölgelerde psiko destek sağlayabiliriz. Bölgede özellikle kadınlara çok acil bir şekilde bu destek sağlanmalıdır” diye konuştu. 

Diğer başlıklar

23:15 Basketbolcu Kobe Bryant hayatını kaybetti
22:48 Enkaz altındaki 3 kişinin yeri tespit edildi
21:51 Bağdat’ta Yeşil Bölge’ye 5 füze saldırısı
20:06 Yurttaki deprem çatlaklarını duyuran öğrencilere ‘anonslu tehdit’
19:38 Gazetecilerin basın kartlarının iptal edilme kararından vazgeçildi
19:34 Azez’de bombalı saldırı:7 ölü
19:17 ‘Ömürleri dolan termik santraller derhal kapatılmalı’
19:01 Amedspor Teknik Direktörü Budakın istifa etti
18:57 HDP heyetinden depremde yaşamını yitirenlerin ailelerine ziyaret
18:35 Hakkari’de 5 bölge giriş çıkışa yasaklandı
18:22 Erdoğan: Başından beri Libya’da askeri müdahalelerle çözüm alınmayacağını söyledik
18:12 Suriyeli genç enkazdan kurtardığı aile ile buluştu
17:41 Elazığ’daki depremde yaşamını yitirenlerin sayısı 38'e yükseldi
17:17 HDP’den Elazığ Valiliği’ne: Siyasi hesaplar halkın can güvenliğinin önünde tutulmakta
17:15 ‘Bir kadın daha unutulur gider mi sanıyorsunuz?’
17:10 Van’da yangın: 2 çocuk yaşamını yitirdi
16:52 Patnos'tan dayanışma çağrısı
16:47 Amedspor sahadan mağlup ayrıldı
16:41 Berna Laçin’e deprem paylaşımlarından dolayı soruşturma
16:20 Lice'de hava destekli askeri operasyon
16:19 Demirtaş’tan deprem mesajı
16:18 Elazığ Valiliği HDP’li belediyenin yardımını geri çevirdi
16:03 MSD: Kobanê'nin özgürleştirilmesi özgürlük tarihinde önemli bir noktadır
15:26 'Sol hareketler İslamiyet'e Avrupa merkezli bakarak dışlıyor'
15:01 Enkaz altında cansız çıkarılan 2 kişi defnedildi
15:01 Elazığ Valiliği'nden köy muhtarlarına: AFAD dışında gelen yardımları kabul etmeyin
14:53 AN-YAKAYDER İzmir’de şube açtı
14:42 Siirt’te öğrenci yurdun duvarları sıvayla kapatılıyor
14:34 Tepkiler üzerine Aydın tedavi altına alındı
13:29 Silopi Belediyesi'nden depremzedeler için kampanya
13:26 HDP Elazığ heyeti: Yardımlar AKP'li başkanların yakınlarına gitti
13:24 Kılıçdaroğlu: Bu günlerde polemiklerden uzak durmak lazım
13:03 DTSO ve DTB'den yardım kampanyası
12:48 Elazığ'da 4 kişinin daha cenazesine ulaşıldı
12:35 Depremde yaşamını yitirenlerin sayısı 35’e yükseldi
12:29 Sarı basın kartlarının iptal edilmesi Meclis gündemine taşındı
12:09 Dayanışma için yardım kampanyası başlatıldı
11:22 BM'den Elazığ mesajı
11:21 Parası yok diye ameliyatlı haliyle sokağa bıraktılar
11:11 Erdoğan eleştirel paylaşımlarda bulunanları hedef aldı
10:27 Fendik ailesi adalet istiyor
10:17 30 evin yıkıldığı mahalleye çadır vermediler
09:51 Depremin ön inceleme raporu yayınlandı
09:40 AFAD: Yaşamını yitirenlerin sayısı 31'e yükseldi
09:38 ‘Müslümandan solcu, solcudan Müslüman olmaz’ önyargısını yıkmak istiyoruz’
09:15 Barış: Azınlıklara 'gelmeyin' mesajı veriliyor
09:08 El Mihbaş: Radikallerin Libya'yı kontrol etmesi Arap ülkeleri ve Avrupa için büyük tehlike
09:07 Cezaevinde sayım bahanesiyle sürekli arama
09:05 Derik kayyımı belediye taşınmazlarını satışa çıkardı
09:02 26 OCAK 2020 GÜNDEMİ
01:18 Elazığ’da kurtarma çalışmaları sürüyor: 44 kişi enkazdan kurtarıldı
25/01/2020
23:01 Van Barosu ve Otelciler Derneği’nden deprem için yardım
22:04 Elazığ'da 5 yaşındaki çocuk ve annesi enkazdan çıkarıldı
21:09 HDP heyeti halkın toplandığı cemevlerini ziyaret etti
20:19 AFAD’dan son açıklama: Ölü sayısı 29’a yükseldi
20:06 'Ekonomi politik değil, ekoloji politik için mücadele edilmeli'
19:52 Elazığ’da 5.1 büyüklüğünde bir deprem daha
19:30 Sosyal medyada 'deprem' paylaşımı yapan 2 kişiye gözaltı
19:23 Ekoloji Birliği Ege Bölge toplantısını gerçekleştirdi
19:10 HDP Elazığ Deprem Koordinasyonu'ndan köy köy deprem tespiti
18:38 Kadıköy’de Kanal İstanbul projesi tartışıldı
18:32 Elazığ depremi nedeniyle Barzani ve Merkel’den taziye mesajı
18:02 Tiyatro Mencel deprem sonrası oyunlarını iptal etti
17:58 ‘Deprem sırasında cezaevlerinin havalandırma kapıları açılmadı’
17:41 Bina enkazından 2’si yaralı 4 kişi çıkarıldı
17:31 'İhraç edilenlerin yerine yandaşlar alınıyor'
17:27 Malatya'da deprem sonrası içme suyu kesintisi
17:17 ‘10 saniye daha sürse bilanço farklı olurdu’
17:05 Sağlık örgütleri Elazığ’da: Olası depreme karşı hasar tespit çalışmaları başlamalı
17:03 RTÜK deprem haberlerine inceleme başlattı
17:00 35 yıl cezaevinde kalan Gülbahar: Askeri uygulamalar devam ediyor
16:12 Bakanlardan sonra Erdoğan Elazığ’a geldi
16:04 Ölüm orucundaki çocukları için eylem yapan aileye gözaltı
15:52 Depremde yaşamını yitiren 4 kişi toprağa verildi
15:40 Depremin etkisiyle Diyarbakır surları zarar gördü
15:35 Deprem paylaşımlarına soruşturma
15:16 Hasta Mahpuslara Özgürlük İnisiyatifi Şahin’in durumuna dikkati çekti
15:07 Mühendis ve mimarlar deprem bölgesinde yapıları inceledi
15:05 Önceki depremde önlem alınmadı, Çevrimtaş enkaza döndü
14:48 SES'ten şiddete karşı Beyaz Miting ve iş bırakma eylemi
14:43 Adıyaman Cezaevi’ndeki 814 tutuklunun tahliyesi başladı
14:41 Bağırsağı bir metre alınan tutuklu için özgürlük istendi
14:33 DTK'den Elazığ depremi için seferberlik çağrısı
14:24 Enkazdan yaralı çıkarılan hamile kadın yaşamını yitirdi
13:55 TMMOB: Depreme yönelik gerekli önlemler alınmadı
13:48 Eczacı Ayşenur Şimşek’in failleri soruldu
13:45 Kayıp yakınları: Doğal afetlerden önce gerekli önlemler alınsın
13:24 19 yıl önce kaybedildikleri kentte anıldılar: Fail Levent Ersöz'dür
13:10 Hasar gören Adıyaman Cezaevi boşaltılacak
12:39 Yan yana çöken binadan 6 kişi kurtarıldı
12:38 Enkazdan keçi ve eşek çıkarıldı
12:26 İslam ve Sol Çalıştayı başladı: Zihniyet devrimi yapıyoruz
12:16 HDP delegelerinden konferans değerlendirmesi
12:15 Elazığ sallanıyor: 300’e yakın artçı deprem
12:06 Deprem uzmanları: Uyarılarımız ciddiye alınmadı
12:05 Elazığ ve Malatya cezaevlerindeki tutukluların durumu iyi
11:58 HDP ‘deprem farkındalık yılı’ olsun dedi, AKP-MHP reddetti
11:30 Malatya'da trafik kazası: 7 yaralı
10:59 Elazığlıların bir kısmı kenti terk etti: 4 binada kurtarma çalışmaları sürüyor
10:51 AFAD son verileri paylaştı: 21 ölü 1030 yaralı