Özgür Ülke'nin bombalamasının üzerinden 25 yıl geçti: O ateş herkesi yakıyor

img

İSTANBUL - Özgür Ülke Gazetesi'nin bombalanmasının üzerinden 25 yıl geçti. O günün tanıklarından gazeteci Hüseyin Aykol, “Eskiden binalar bombalanıyordu. Şimdi ise onlarca çalışanı hapse atıp gazeteleri kapatmaya çalışıyorlar” derken, gazeteci Tuğrul Eryılmaz, “O ateş şimdi herkesi yakıyor” dedi. 

Halk Gerçeği, Yeni Halk Gerçeği, Yeni Ülke, Özgür Gündem, Welat ve tekrardan Özgür Gündem gazetelerinin ardından sansür ve saldırı tehditleri altında 28 Nisan 1994’te yayın hayatına başlayan Özgür Ülke’nin bombalanmasının üzerinden 25 yıl geçti. 2 Aralık'ı 3 Aralık'a bağlayan gece gazetenin İstanbul Kadırga'da bulunan teknik binası, Cağaloğlu'nda bulunan merkez bürosu ve Ankara bürosu aynı anda bombalı saldırıya uğradı. Saldırıda gazetenin ulaştırma görevlisi Ersin Yıldız hayatını kaybederken, onlarca çalışanı yaralandı. Olayın faillerine dair hiçbir şey yapılmazken, saldırıda yaralananlar hastanede gördükleri tedavilerinin ardından gözaltına alındı. Saldırıya dair açılan soruşturmada ise hiçbir sonuç çıkmadı. 
 
‘BU ATEŞ SİZİ DE YAKAR’
 
Bombalamaya rağmen ertesi gün okuyucuyla buluşan Özgür Ülke Gazetesi, “Bu ateş sizi de yakar!” manşetiyle bombalanmanın talimatını verenlere yanıt verdi. Yine aynı sayıda "Devletin en yetkili ağızları tarafından hedef gösterilen ve kapatılmak için çare aranan gazetemiz, Çarşamba günü toplanan Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) en önemli gündem maddeleri arasında yer almıştı. Gazetemizi susturma kararının alındığı toplantıda konuşulanlar, gazetemizin ismi anılmadan basına yansımıştı. MGK'nin gazetemize ilişkin son kararının ne olduğu üç gün sonra ortaya çıktı ve Özgür Ülke bombalandı” denilerek faillerin kim olduğuna işaret edildi. 
 
GAZETEYE DESTEK YAĞDI 
 
Özgür Ülke Gazetesi'ne yapılan bombalı saldırının ardından gazeteye adeta destek yağdı. Kimi aydınlar saldırıya yönelik tepkilerini Özgür Ülke'nin köşelerine yazdıkları yazılarla gösterirken, aralarında yazar Orhan Pamuk, Ahmet Altan, Latife Tekin, Murathan Mungan ve Lale Mansur'un da yer aldığı bir grup aydın, sokağa çıkarak gazetenin "Ülke'ne Sahip Çık” manşetli sayısını dağıttı. 
 
BELGE 15 GÜN SONRA YAYINLANDI
 
Gazetenin bombalanmasından sadece 3 gün önce, gazetenin bombalanması kararının alındığı MGK toplantısı gerçekleştirilmişti. Toplantıda Özgür Ülke, “bölücü yayınların susturulması” şeklinde hedef gösterilmişti. Miting alanlarında “ölüm listeleri” ve “bertaraf edilecekler” listesiyle açıklamalar yapan dönemin Başbakanı Tansu Çiller'in imzasının bulunduğu “Gizli” ibareli belge, bombalanan Özgür Ülke tarafından saldırının üzerinden 15 gün geçmeden yayınlandı. Belgede doğrudan Özgür Ülke gazetesinin ismi verilerek şu ifadelere yer veriliyordu: "Bölücü ve yıkıcı faaliyetlere destek verecek şekilde yayın yapan yayın organlarının faaliyetleri son günlerde devletin bekası ve manevi değerlerine açıkça saldırı şeklini almıştır. Vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğüne yönelik bu önemli tehdidin bertaraf edilmesi maksadıyla Adalet Bakanlığı'nca bu kadar suç duyurusu olmasına rağmen hukuken etkili bir şey yapılamamasının nedenlerinin belirlenerek, giderici önlemlerin alınmasına…"  Saldırıya dair yaptığı açıklamada “bertaraf edin” emrini, doğal emir olarak karşıladığını söyleyen dönemin Hükümet Sözcüsü Yıldırım Aktuna ise gazetenin bombalanmasını, “Türkiye'yi zor durumda bırakmak için kendi kendilerini bombaladıklarını düşünüyoruz" şeklindeki sözlerle açıklamıştı. 
 
247 SAYIDAN 220'SİNE TOPLATMA 
 
Yapılan bu açıklamalarla bombalama meşrulaştırılırken, 2 Şubat 1995 tarihinde gazete bu kez alınan kararla kapatıldı. Yayın hayatına başladığı günden beri sansürün hedefinde olan gazetenin 247 sayısından 220’si hakkında toplatma kararı verilmişti. Özgür Ülke gazetesinden sonra özgür basın geleneğinden 35 gazete daha yayın hayatına başladı. Bazıları günü birlik kapatılırken, bazıları da haftalar içerisinde kapatıldı. Son olarak yayın hayatına 23 Ağustos 2016 tarihinde başlayan Özgürlükçü Demokrasi gazetesi ise 28 Mart 2018 tarihinde İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliği’nin kararıyla kapatıldı. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredilen gazetenin çalışanlarının bir çoğu gözaltına alınarak, tutuklandı. Gözaltına alınanlar arasında gazete binasının görevlisi ve aşçısı da bulunuyordu.
 
‘KÜRTLER KENDİ BASININI KURMAK ZORUNDA KALDI’
 
Özgür Ülke Gazetesi’nin bombalanması sonrası ortaya çıkan büyük dayanışmaya dikkati çeken dönemin tanıklarından Gazeteci Tuğrul Eryılmaz, 1990’lı yıllarda gördüğü baskılardan dolayı sesi çıkmayan Kürtlerin batı basınında kendilerine bir yer edinemediği için kendi basınını kurmak zorunda kaldığını ifade etti. Özgür Gündem Gazetesi’nin bu koşullar altında çıktığını hatırlatan Eryılmaz, gazetenin tüm maddi imkanlarını Kürt halkı tarafından karşılandığını ancak gazetenin sadece Kürtlere değil, Türklere de yer açtığını ve bu hareketinin çok şık olduğunu söyledi.
 
‘BASIN TARİHİNDE İLK KEZ GAZETE BOMBALANDI’
 
Dönemin siyasal ikliminin bu tür gazetelerin yaşamasına izin vermediğini dile getiren Eryılmaz, “Özgür Gündem Gazetesi kısa bir süre içinde kapatıldı. Sonra Özgür Ülke kuruldu. Gazete, diğer gazeteler gibi kapatılmadı. Türkiye basın tarihinde belki de ilk defa bir gazete bombalandı. Bir sabah kalktık ki, Özgür Ülke bombalanmış.  Ersin diye bir arkadaş hayatını kaybetmişti. 20 küsur insan yaralanmıştı. Bombalama olayının ardından ciddi bir gazetecilik dayanışması yaptık. Herkes kalkıp oraya gidip ‘bizden ne istiyorsanız emredin’ sonuç olarak onaylarsınız, onaylamazsanız bir yayın organı bombalanmış ve hayatına kastedilmişti” dedi.  
 
‘FARKLILIĞI YARATMAK İSTEYENLER ÖZGÜR BASINDI’
 
Özgür Ülke Gazetesi’nin bombalanma olayıyla bugünü karşılaştıran Eryılmaz, “Oradaki güya gizli kalmış yazışmalara, dönemin Başbakanı Tansu Çiller’in şimdi tıpkı yapıldığı gibi, Özgür Ülke gibi gazetelerin milli birlik ve beraberliğe aykırı bir beka sorunu yarattıklarını söylemişti. Şimdi ise bu sözlerden başka bir şey duymuyoruz. Türkiye’de maalesef bazı şeylere alıştık. Gazetelerin basılmasına, gazetecilerin hapse atılmasına, düşünsenize 120 kişi mi içeride 97 kişi mi içeride 45 kişi mi içeride hala bunun tartışması yapılıyor. Ama bir gazetecinin bile içerde olmaması gerekiyor. Bir ülkenin siyasi iklimi neyse, onun gazetelerinin de çok farklı olması kolay değil. Bu farklılığı yaratmak isteyenler özgür basındı. İşte bunun bedelini ödüyorlar” diye konuştu. 
 
‘O ATEŞ BİZİDE YAKIYOR’
 
1990’lı yıllardan bugüne “Beka” söyleminin sürdürüldüğünü ifade eden Eryılmaz, sağ iktidarların Türkiye’nin üzerine kabus gibi çöktüğünü söyledi. “Hem doğru söyleyeyim hem de başım yanmasın” şeklinde bir gazetecilik anlayışının olmadığını belirten Eryılmaz, “O dönem ben Özgür Ülke ile dayanıştığım için 15 ay hapis cezası aldım. Özgür Ülke bombalandıktan sonra ertesi gün ‘Bu ateş sizi de yakar’ başlığı ile çıkmıştı. Şimdi bakıyorum hakikatten o ateş bizi de yakıyor” ifadelerini kullandı.
 
AYKOL: DORUK NOKTASINA ULAŞTI 
 
O dönemin yakın tanıklarından biri olan gazeteci Hüseyin Aykol, özgür basın geleneği olarak bu güne kadar 52 gazete çıkardıklarını kaydetti. 1990’lı yıllardan bu güne gazetelerin çıkarılmasındaki zorluklara dikkati çeken Aykol, “90'lı yıllar faili meçhul cinayetlerin çok yükseldiği, köylerin boşaltılıp yakıldığı bir dönemdi. Kürt ilerinde gerçekten topyekun bir saldırı vardı. Bu saldırılardan bizde nasibimizi aldık. Arkadaşlarımız öldürüldü, tutuklandı. Bazı arkadaşlarımız sürgüne gönderildi. Musa Anter ve gazete dağıtımcılarımızla birlikte 50’den fazla şehidimiz var. Ancak Özgür Ülke’nin bombalanması, bu saldırıların doruk noktasıydı. Özgür Ülke’nin bombalanmasından sonrada baskılar azalmadı. Aynı yıl içinde bir dağıtımcı arkadaşımız öldürüldü” dedi. 
 
‘GÖZ YAŞARTICI DAYANIŞMA VARDI’
 
Gazetenin bombalandığı gün, “Özgür basın hayatımda ilk defa bu sefer başardılar galiba, biz artık gazete çıkaramayacağız” diye düşündüğünü anımsatan Aykol, şöyle devam etti: “Ben o gün gazeteye erken gittiğimde itfaiyeciler hala çalışıyorlardı. Bende çalıştığım dergiye gittim. Manşeti falan değiştirdim. O sırada telefonlar çok yaygın değildi. Bulunduğum dergiyi Gültan Kışanak aradı, beni çağırdı ve ‘gazeteyi yapıyoruz’ dedi. Hemen oraya gittim, çeşitli sosyalist derneklerin bürolarını kullanarak o gün gazeteyi yaptık. Ertesi gün 4 sayfa olarak hiç aksatmadan bayilerleydik. Aydın, yazar ve sanatçılar gazeteye makale verdiler. İstiklal Caddesi’ne çıkılıp gazete satıldı. Herkeste müthiş bir tepki vardı. Sağcılar bunun bizzat hükümet tarafından yapılan bir saldırı olduğunu öğrenince karalama kampanyası yapmışlardı. Onu da yapamaz hale geldiler. Böyle müthiş bir dayanışma oldu. Özgür Ülke’yi bombayla kapatamadılar ama daha sonra mahkemeyle kapattılar. Onlar kapattılar, biz çıkardık, onlar kapattılar, biz çıkardık. O günlerde göz yaşartıcı bir dayanışma vardı. Gerçekten sahip çıkma vardı. Bunu bugünlerde maalesef göremiyoruz.” 
 
‘O GÜNDEN BUGÜNE BASKILAR SÜRÜYOR’
 
Özgür Ülke’nin bombalanması döneminde öldürme politikalarının bugün tutuklama politikalarına dönüştüğünü dile getiren Aykol, “Gazeteciler doğrudan öldürülmüyor ancak tutuklanıyorlar. İçeride şuanda 21 arkadaşımız var. Bombalanmıyoruz ama o günden bugüne baskılar sürüyor. Gazetelerimiz bir şekilde kapatılmaya çalışılıyor. Bazen basacak matbaa bulamıyoruz. Özgür Ülke bombalandıktan sonra ertesi gün ‘Bu ateş sizi de yakar’ manşetiyle çıkmıştı. Bu saldırıların sadece bizimle kalmayacağını, diğer gazetelere de sirayet edeceğini söylemiştik. Bu gün on binden fazla gazeteci arkadaşımız işsiz, çünkü gazeteler tek elde toplandı ve daha fazla gazeteye ihtiyaç yok. AKP liderinin sözü manşet olmak üzere aynı haberi aynı havuzdan yapıyorlar” şeklinde konuştu.
 
‘ÇOCUKLARIMIZ GURUR DUYACAK’ 
 
“Susturulmuş, kimliği tamamen elinden alınmış bir halk olmasaydı ve onlarla birlikte mücadele eden çeşitli sosyalist örgütler, partiler olmasaydı. Özgür basın diye bir şey de olmazdı” diyen Aykol, şunları söyledi: “Mücadele ne kadar yükselirse özgür basında yaşama tutunabiliyor. Genç arkadaşlar için şunu söyleyebilirim; halkımız hangi düzeyde yaşıyorsa, biz de o düzeyde yaşıyoruz. Meşhur olmak gibi bir çabamız yok. İhtiyaç olursa belki milletvekili olabilirsiniz, başka bir kurumda yer almanız söz konusu olabilir. Ama burada biz sadece haber üretiyoruz, bu haberler bütün dünya çapında okunan değerli haberler oluyor ve ürettiğimiz haberlerle, çıkardığımız haberlerle çocuklarımıza, torunlarımıza övünülecek, gurur duyulacak bir geçmiş bırakacağız. Böyle bir mirasımız olacak.” 
 
MA / Erdoğan Alayumat

Diğer başlıklar

09:52 Tarihe geçen bir direniş: Tariş
09:40 Sanayicilerden lokavt kararı
09:39 ‘Kürtler dil ve kültür için bir arada olmalı’
09:38 Mızraklı ve Yılmaz’ı tutuklatan itirafçı Ayverdi’ye beraat istendi
09:29 Mardin kayyımı hayali meclis kurup müftülüğe arsa tahsis etti
09:17 Türk: Saldırıları bertaraf etmek için güçlü bir birliğe ihtiyaç var
09:15 Emekli olduktan sonra ihraç edildi, şimdi banka hesabı açamıyor
09:15 Diyarbakır’da yoksulluğun fotoğrafı: Ekmek bulamayınca 8 gün makarna yedik
09:14 Bağlar Belediyesi 228 bin TL’ye alınacak malzemeyi 825 bin TL’ye ihale etti
09:13 Tarihi yemenicilik canlanıyor
09:12 Jülide Kural: Konuşmaya, tartışmaya, anlamaya ihtiyacımız var
09:09 Grup Yorum üyelerinin aileleri: Çocuklarımızın çığlıkları duyulsun
09:08 Kemal Kurkut’un sanığı: TEM Şubeden 2 polisin ismini verdim, işlem yapılmadı
09:07 Vanlılar: Muhatap Öcalan'dır, çözüm İmralı'da
09:06 Devrim Ayık'ın avukatı: Bu koşullarda hayati tehlikesi bulunuyor
09:04 Kongre sürecini değerlendiren Temelli: Hedefimiz iktidarı değiştirmek
09:00 22 OCAK 2020 GÜNDEMİ
08:44 Bozyıl’ın cenazesi 17 ay sonra defnedildi
21/01/2020
23:47 Havalimanlarında ‘Corona’ virüsü uyarısı
22:23 Trump’ın azil süreci duruşması başladı
22:08 Bilim ve Sanat Vakfı’na kayyım atandı
21:58 Putin yeni kabineyi kabul etti
21:08 Kars Belediyesi Kültür ve Sanat kafeyi hizmete açtı
21:06 Çavuşoğlu,Barzani ve Aliyev ile bir araya geldi
20:06 Gazeteci Hacı Yusuf Topaloğlu tahliye oldu
19:49 BM: Dünya üzerinde yarım milyar kişi istihdamdan yoksun
18:48 16 kişinin gözaltı süresi 3’üncü kez uzatıldı
18:06 Savcı, Şule Çet davasında istinaf dilekçesini geri çekti
17:57 Rus savaş uçakları İdlib’i bombaladı: 6'sı çocuk 26 ölü
17:44 Kocaeli’de çocuğa cinsel istismar
17:41 Baş: Meclis AKP’nin oyuncağı mıdır?
17:21 İnfaz düzenlemesinde bazı suçlar kapsam dışı bırakıldı
17:15 Meclis toplanamadı: Oturuma sadece TİP Genel Başkanı Baş katıldı
17:09 CHP Sözcüsü Altay’dan Erdoğan’a FETÖ yanıtı
16:59 Cinsel istismar suçlamasıyla yargılanan erkeğin davası ertelendi
16:48 Katledilen Safiye Karakoç’un davası ertelendi
16:45 İmamoğlu: Muhatabım bakanlar değil
16:42 ‘Ahlat’taki kaçak yapıya af getiriliyor’
16:26 Takip ettiği kadını gasp etti
16:07 TGS’den tutuklu kadın gazeteciler için kitap kampanyası
14:53 Diyarbakır Barosu yüzde 330’luk su zammını yargıya taşıdı
14:31 'Tecride karşı sürekli mücadele'
13:52 HDP'den Kanal İstanbul ÇED raporunun iptali için dava
13:19 Çocuklarının kafasına silah dayandığını görünce kalp krizi geçirip öldü
13:11 Sîtav Yayınevi'nden 14 yeni kitap
13:08 Mahkemenin kayyım kararı nasıl değiştirildi?
13:00 Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
12:59 Akyüz'ün katiline müebet ve 10 yıl hapis cezası
12:56 İzmir’de 12 HDP’li gözaltına alındı
12:01 HDP önündeki çadır kıraathaneyi kapattırdı!
11:15 Taşdemir'den kadınlara: HDP’de buluşalım
10:49 ‘Ulusal birlik için tarihi rol ve misyon iyi oynanmalı’
10:30 Tutukluların el ve ayakları kırıldı iddiası: Bakanlık açıklama yapmıştır!
10:09 Amed Şehir Tiyatrosu imece başlattı
09:46 Dersim’deki kaçak avcılıkta ‘takipsizlik’ kararı
09:15 Mikail Aslan: Dilimize sahip çıkalım
09:15 Nurcan Bakır'ı anlattılar: Tüm baskılara rağmen yaşamı seven biriydi
09:08 Av. Yılmaz: ‘Evlilik’ adı altında tecavüzün üstü örtülemez
09:01 ‘TOV’ albümüne imza atan Rewşan: Aslolan bir gönüle değebilmek
09:01 Kürt Edebiyatçılar Derneği kuruldu
09:01 Parkomat uygulamasına tepki: Araçlarımızı çatıya mı çıkaralım?
09:01 Yazar Robar: Dili yaşatmak için kurumlar sahiplenmeli
09:01 Van'daki siyasi partiler: Krizin sebebi savaş politikaları
09:01 40 TL için kar kış demeden çalışıyor
09:01 Gazeteci Polat: Dayanışmayı örgütlemek lazım
09:00 21 OCAK 2020 GÜNDEMİ
08:34 Tuğrul Eryılmaz: Bu kadar oto sansür uygulamaktan utandığım bir dönem yaşamadım
20/01/2020
23:53 Antep’te kaza: 2 ölü, 3 yaralı
23:30 Annesini tutukladılar, bakıcı maaşını kestiler
23:22 SÜDEF:Süryanilere karşı saldırılar durdurulsun
22:14 Urfa’da 7 kişi gözaltına alındı
21:43 Irak’ta hükümete verilen süre doldu, yüzbinler tekrar alanlarda
21:34 AB’den Libya’ya asker gönderme açıklaması
20:45 Dersim'de kar yağışı: 184 köy yolu kapandı
20:03 Suruç Aileleri’nin adalet arayışı 54’ncü haftasında
19:43 Urfa'da eylem ve etkinlik yasağı
19:32 Kocaeli’de kadın cinayeti
19:16 Kuran kursunda cinsel istismar faillerine 139 yıl hapis cezası
18:36 HDP’ye silahla saldırdı, ‘çevreyi rahatsız etmek’ten tutuklandı
18:15 ABD’de ‘4. Kadınlar Yürüyüşü’ gerçekleşti
18:04 Türk Telekom’dan ‘siber saldırı’ açıklaması
17:42 Sultanbeyli Cemevi Başkanı: Yaşananlar tedirgin edici
17:28 Libya Konferansı dönüşü Erdoğan: Hafter’in metinlere imza atmaması manidar
16:03 Soframızda zehir var: Domates, biber ve salatalığın yüzde 15'i zehirli
15:17 Batman'da trafik kazası: 9 yaralı
15:03 Nurcan Bakır'ın ailesine başsağlığı ziyareti
14:46 Sanatçı, hukukçu ve hekimlerden Grup Yorum çağrısı
14:23 Gülistan Doku raporu: Önemli bazı deliller toplanmadı
14:11 MSD'den Suriye halklarına: Kurtuluş savaşına çağırıyoruz
14:11 HDP: Afrin işgalini bir kez daha kınıyoruz
14:01 'Gülistan Doku nerede?' diye sordular
13:47 TMMOB’dan Kanal İstanbul çağrısı: Tarihin en büyük davasına dönüştürelim
13:30 Grev kararı üzerine MESS zam teklifini yüzde 10'a yükseltti
12:56 3'üncü köprüden geçmeyen araçlar için 1 milyar 600 milyon TL ödenecek
12:37 Servetleri dünya nüfusunun yüzde 60’ından fazla
12:10 Diyarbakır’dan THY’ye tepki
12:01 Çayan Demirel'in hayatı belgesel oldu
11:52 İhtiyat akçesi kara katılarak dağıtılacak
11:51 Kars Kent Konseyi 17 öğrenciye burs vermeye başladı
11:50 Ceren Özdemir’in katiline ağırlaştırılmış müebbet