Kürtsüz kabineyle Milli Şef dönemine dönüldü

img
ANKARA – Özellikle 1980 sonrası her hükümet kabinesinde devlete yakın Kürt vekillere bakanlık verilmesi alışkanlığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemi ile sona erdi. Erdoğan kabinesi Kürtsüz bakan oluşumu ile İsmet İnönü kabinelerine döndü. 
 
2002 yılından beri iktidarda olan AKP’nin oluşturduğu bütün kabinelerde bir şekilde AKP’li Kürt vekillere yer verildi. Ancak sistem değişikliği ile birlikte kısa süre önce açıklanan yeni kabinede hiçbir bölge milletvekiline yer verilmedi. Antep Milletvekili seçilen Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’ün dışında bölge illerinde herhangi bir isim kabinede yer almadı. Oysa Abdullah Gül ile 2002 yılında başlayan AKP hükümetlerinde de Abdulkadir Aksu (Diyarbakır), Hüseyin Çelik (Van), Mehdi Eker (Diyarbakır), Cevdet Yılmaz (Bingöl), Mehmet Şimşek (Batman) gibi Kürt milletvekilleri bir şekilde kabinelerde yer aldı. 
 
İNÖNÜ KABİNELERİNDE KÜRT YOK 
 
Erdoğan’ın son açıkladığı Kürtsüz kabine İsmet İnönü’nün 1923 yılında başlayan ve 1937 yılına kadar süren 8 hükümet kabinesine benziyor. İnönü kabinelerinde, Bosna Hersek, Selanik, Lazistan bölge nüfuslarına kayıtlı vekiller yer alırken, herhangi bir bölge milletvekili yer almadı. Kürtlere yer verilmeyen İsmet İnönü kabinelerinde, 1935 yılından sonra yapılan seçimlerde Makedonya kökenli Kazım Özalp Van milletvekili seçildi ve 1939 yılına kadar Milli Savunma Bakanı olarak görev yaptı.  
 
ATATÜRK ERZURUM VEKİLLERİNİ KABİNEYE ALDI 
 
Oysa 1921 yılında Mustafa Kemal başkanlığında oluşan ilk İcra Vekilleri Heyetinde Erzurum’dan Celalletin Arif Bey ile Erzurum nüfusuna kayıtlı ancak Tokat’tan vekil seçilen Refet Bey gibi isimler yer alıyordu. 1937-39 yılları arasında Celal Bayar başkanlığında kurulan 9 ve 10’uncu hükümet kabinelerinde Erzincan’dan Safet Arıkan yer aldı. 1939-1942 yılları arasında kurulan Refik Saydam hükümetlerinde ise yine Erzurum vekilli Ahmet Fikri Tüzer kabinede görevlendirildi. Tüzer daha sonra 1942-43 yılları arasında kurulan Şükrü Saraçoğlu kabinesinde de yer aldı. 1946-47 yılları arasında kurulan Recep Peker hükümetinde ilk kez Diyarbakır’dan Cavit Ekin ekonomi bakanı olarak görevlendirildi. 1950-60 yılları arasında Adnan Menderes başkanlığında kurulan 5 kabinede Ağrılı ancak İstanbul’dan milletvekili seçilen Hüseyin Celal Yardımcı, Karslı Nedim Ökmen gibi isimler bakan yapıldı. 
 
İNÖNÜ DARBEDEN SONRA KÜRTLERİ HATIRLADI
 
Askeri müdahale sonrasında kurulan 24’üncü Cemal Gürsel kabinesinde de Diyadin nüfusuna kayıtlı ancak bölge ile bağları kopmuş olan Daniş Koper dışında herhangi bir isim yer almadı. Buna karşılık kabinede Bursa nüfusuna kayıtlı 5 isim yer aldı. 25’inci Gürsel Hükümetinde de Mardinli Kemal Türkoğlu, Hozatlı Ekrem Tüzemen bakanlık görevinde bulundu. İsmet İnönü’nün darbeden sonra 1961-62 yılları arasında kurduğu 26’ncı hükümet kabinesinde ilk kez bölge vekillerinden Kamran Evliyaoğlu Kültür Bakanlığı görevine getirildi. İnönü’nün 27’nci hükümet kabinesinde Diyarbakır Milletvekilleri Yusuf Azizoğlu, Vefik Pirinçioğlu, Van Milletvekili Ferit Melen, İnönü’nün 28’inci hükümet kabinesinde Diyarbakır Vekillerinden Vefik Pirinççioğlu, Ferit Alpiskender (daha sonra Tekirdağ vekilliği yaptı) Malatya Milletvekili Malik Yolaç gibi isimler yer aldı. 
 
29’uncu hükümet kabinesinde Antep Milletvekili Mithat San Ulaştırma Bakanı, Diyarbakır vekili olarak Recai İskenderoğlu İmar ve İskan Bakanı olarak görev yaptı. 
 
60 SONRASI KÜRT BAKANLARDA ARTIŞ
 
Süleyman Demirel’in 1965-71 yılları arasında Başbakanlık yaptığı 30, 31 ve 32’nci hükümetlerden Antep’ten Mehmet Kamil Ocak, Kars’tan Bahri Dağdaş, Bitlis’ten Refet Sezgin gibi isimler bakan olarak görevlendirildi. 33 ve 34’üncü Nihat Erim hükümeti, Ferit Melen yeniden bakan yapıldı. 35’inci Ferit Melen hükümetinde ise bölge illerinden herhangi bir bakan görevlendirilmedi. 36’ncı Ecevit Hükümetinde Mardin’den Fehim Adak, Diyarbakır’dan Selahattin Cizrelioğlu, Malatya’dan Korkut Özal, Kars’tan Orhan Birgit gibi bölge vekilleri Bakan olarak görevlendirildi. 38’inci Sadi Irmak hükümetinde ilk kez Hakkari nüfusuna kayıtlı biri bakan oldu. Van Milletvekili Hakkarili Mehmet Salih Yıldız devlet bakanı oldu. 40’ıncı hükümette Batman Milletvekili Abdulkerim Zilan bakan yapılırken, 41’inci Demirel Hükümetinde Urfa Milletvekili Necmettin Cevheri Adalet Bakanlığı gibi bir göreve getirildi. 42’nci Ecevit hükümeti ile Diyarbakır Milletvekili Hikmet Çetin’in bakanlık dönemi başlamış oldu. Yine Diyarbakır’dan Ali Rıza Septioğlu kabineye girdi. 
 
 
KÜRTLERE BASKI DA KÜRT BAKAN SAYISI DA ARTTI
 
1980 sonrası darbecilerin Bülent Ulusu Başbakanlığında kurduğu 44’üncü Hükümette bile Malatya’dan Turgut Özal, Bitlis’ten Cevdet Menteş gibi isimler kabineye alındı. Daha sonra başlayan Özal hükümetlerinde Mardin’den Necdet Eldem, Malatya’dan Hüsnü Doğan, Bitlis’ten Kamran İnan, Diyarbakır’dan Abdulkadir Aksu gibi isimler kabinede görev aldı. 90’lı yıllardaki 50, 51, 52’nci Tansu Çiller hükümetlerinde Hikmet Çetin, Necmettin Cevheri, Mehmet Gülcegün, Mehmet Kahraman, Azimet Köylüoğlu, Ziya Halis, Salih Sümer, Adnan Ekmen, Mehmet Sevigen, Salim Ensarioğlu gibi çok sayıda bölge milletvekili ve Kürt milletvekili kabinede yer aldı. 
 
KÜRTLER KRİTİK GÖREVLERDE YOK
 
Cumhuriyet tarihi boyunca Ziya Halis, Adnan Ekmen dışında kalan Kürt bakanların tamamı özel olarak belirlendi. Uzun yıllar kabinelerde yer alan Ferit Melen aynı zamanda Cumhuriyet Senatosu ve Kuvayi Milliye üyeliğini yapıyordu. Tamamı devlet politikasına göre hareket etmelerine rağmen, Kürt Bakanlar kritik görevlere getirilmedi. İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma gibi bakanlıklarda Kürt bakanlara yok denecek kadar az görev verildi. Abdulkadir Aksu ve Hikmet Çetin gibi isimler İçişleri Bakanlığı yaptıkları dönemde de Kürtlere yönelik yoğun baskılar uygulandı. 
 
MA / Kenan Kırkaya
 

Diğer başlıklar

18/11/2018
20:17 Raylara düşen kadın metro ile duvar arasına sıkıştı
20:12 ‘Cegerxwîn’i anlamak Rojava'ya kalpten bağlanmaktır’
20:05 HDP Manisa Turgutlu ilçe kongresi yapıldı
20:00 Avukat Akço: Toplumsal sorunlar en çok çocukları etkiler
19:56 Urfa'da bir muhtar tutuklandı
19:02 HDP'li Güzel: CPT'yi görevini yapmaya çağırıyoruz
18:48 HDP İzmir Kadın Meclisi panel düzenledi
18:22 Leyla Güven'e destek eylemleri sona erdi
17:01 DBP Eş Genel Başkanı Arslan: Baskı ve zulüm mücadele gerekçemizdir
16:22 Beylikdüzü’nde bir polisin şüpheli ölümü
16:21 Amedspor kendi sahasında 1-0 yenildi
16:15 Temelli: İktidarı geriletmek için güç birlikleri yapacağız
16:03 Coşkun: Kayyum siyasetini yerle bir edeceğiz
15:04 TÜYAP'ta Baluken'in kitabına yoğun ilgi
15:03 Kurtulan: Yerel seçimlerde kayyumlara en iyi cevabı vereceğiz
15:02 Öcalan ile ilgili verilen soru önergesinin reddine tepki
14:48 Şırnak’ta Güven'e destek açıklaması
14:33 Dicle Amed Kadın Platformu 25 Kasım programını açıkladı
13:36 HDP Gençlik Meclisi üyeleri gözaltına alındı
13:15 Şırnak’ta yerel seçimler için toplantı yapıldı
12:26 On Gözlü Köprü’ye ziyaretçi akını
12:13 ‘Tecrit kalkıncaya kadar eylemlerimiz sürecek’
12:08 Cengiz Holding, dinamit patlatıp ağaçları kepçe ile söküyor
10:09 CHP Milletvekili Bircan hayatını kaybetti
09:53 Gezi operasyonunda 12 serbest, 1 tutuklama
09:24 Güzel: Güven'e cevap olalım tecride son verelim
09:23 Kürt yayınevleri: Dilimizden vazgeçmeyeceğiz!
09:20 ‘Tecridin kaldırılması için üzerimize düşeni yapmaya hazırız’
09:19 ‘Mutlak tecrit, mutlak mücadele ile kırılmalıdır’
09:17 Kırıkkale Cezaevi’nde tutuklular darp edildi
09:15 HDP'li Aydeniz: Eylemler toplumsallaşırsa tecrit kırılır
09:13 KESK Eşbaşkanı Gezen: Bütçe emekçiler için kullanılmıyor
09:11 Çocuk şiddetine odaklanan sergi: Şefkatsiz
09:06 Kayyum Batman Belediyesi'ni iki kat borçlandırdı
09:03 'Altın bilezik kelepçeye çevrilmek isteniyor'
09:01 Tarım politikaları Erciş lahanasını da bitirdi!
09:00 18 KASIM 2018 GÜNDEMİ
17/11/2018
22:05 Barış Grubu üyesi İpek kalp krizi geçirdi
21:37 Trump: Gülen'in iadesi gündemimizde değil
21:31 ABD'den Türkiye’ye bağımsız yargı çağrısı
21:30 Nazan Üstündağ: Öcalan’ın teorileri halkların kurtuluş yoludur
20:28 Pınar Gemsiz öldürüldüğü yerde anıldı
18:32 Açlık grevine destek sürüyor
18:13 Çerkezoğlu: Mücadeleyi dört bir tarafa yayalım
17:34 Araştırmacı Onaran: 10 maddede Dersim’de ırkçılık icra edildi
17:22 Erdoğan: Gerçek çevrecilik nedir görsünler
16:26 Gündoğdu Meydanı'nı dolduran KESK’liler: Krizin faturasını ödemeyeceğiz
16:21 Seyid Rıza ve arkadaşları anıldı
15:55 Serbest bırakılan akademisyen sayısı 6'ya çıktı
15:54 TÜYAP’ta Kışanak’ın kitabına yoğun ilgi