Kürtsüz kabineyle Milli Şef dönemine dönüldü

img
ANKARA – Özellikle 1980 sonrası her hükümet kabinesinde devlete yakın Kürt vekillere bakanlık verilmesi alışkanlığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemi ile sona erdi. Erdoğan kabinesi Kürtsüz bakan oluşumu ile İsmet İnönü kabinelerine döndü. 
 
2002 yılından beri iktidarda olan AKP’nin oluşturduğu bütün kabinelerde bir şekilde AKP’li Kürt vekillere yer verildi. Ancak sistem değişikliği ile birlikte kısa süre önce açıklanan yeni kabinede hiçbir bölge milletvekiline yer verilmedi. Antep Milletvekili seçilen Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’ün dışında bölge illerinde herhangi bir isim kabinede yer almadı. Oysa Abdullah Gül ile 2002 yılında başlayan AKP hükümetlerinde de Abdulkadir Aksu (Diyarbakır), Hüseyin Çelik (Van), Mehdi Eker (Diyarbakır), Cevdet Yılmaz (Bingöl), Mehmet Şimşek (Batman) gibi Kürt milletvekilleri bir şekilde kabinelerde yer aldı. 
 
İNÖNÜ KABİNELERİNDE KÜRT YOK 
 
Erdoğan’ın son açıkladığı Kürtsüz kabine İsmet İnönü’nün 1923 yılında başlayan ve 1937 yılına kadar süren 8 hükümet kabinesine benziyor. İnönü kabinelerinde, Bosna Hersek, Selanik, Lazistan bölge nüfuslarına kayıtlı vekiller yer alırken, herhangi bir bölge milletvekili yer almadı. Kürtlere yer verilmeyen İsmet İnönü kabinelerinde, 1935 yılından sonra yapılan seçimlerde Makedonya kökenli Kazım Özalp Van milletvekili seçildi ve 1939 yılına kadar Milli Savunma Bakanı olarak görev yaptı.  
 
ATATÜRK ERZURUM VEKİLLERİNİ KABİNEYE ALDI 
 
Oysa 1921 yılında Mustafa Kemal başkanlığında oluşan ilk İcra Vekilleri Heyetinde Erzurum’dan Celalletin Arif Bey ile Erzurum nüfusuna kayıtlı ancak Tokat’tan vekil seçilen Refet Bey gibi isimler yer alıyordu. 1937-39 yılları arasında Celal Bayar başkanlığında kurulan 9 ve 10’uncu hükümet kabinelerinde Erzincan’dan Safet Arıkan yer aldı. 1939-1942 yılları arasında kurulan Refik Saydam hükümetlerinde ise yine Erzurum vekilli Ahmet Fikri Tüzer kabinede görevlendirildi. Tüzer daha sonra 1942-43 yılları arasında kurulan Şükrü Saraçoğlu kabinesinde de yer aldı. 1946-47 yılları arasında kurulan Recep Peker hükümetinde ilk kez Diyarbakır’dan Cavit Ekin ekonomi bakanı olarak görevlendirildi. 1950-60 yılları arasında Adnan Menderes başkanlığında kurulan 5 kabinede Ağrılı ancak İstanbul’dan milletvekili seçilen Hüseyin Celal Yardımcı, Karslı Nedim Ökmen gibi isimler bakan yapıldı. 
 
İNÖNÜ DARBEDEN SONRA KÜRTLERİ HATIRLADI
 
Askeri müdahale sonrasında kurulan 24’üncü Cemal Gürsel kabinesinde de Diyadin nüfusuna kayıtlı ancak bölge ile bağları kopmuş olan Daniş Koper dışında herhangi bir isim yer almadı. Buna karşılık kabinede Bursa nüfusuna kayıtlı 5 isim yer aldı. 25’inci Gürsel Hükümetinde de Mardinli Kemal Türkoğlu, Hozatlı Ekrem Tüzemen bakanlık görevinde bulundu. İsmet İnönü’nün darbeden sonra 1961-62 yılları arasında kurduğu 26’ncı hükümet kabinesinde ilk kez bölge vekillerinden Kamran Evliyaoğlu Kültür Bakanlığı görevine getirildi. İnönü’nün 27’nci hükümet kabinesinde Diyarbakır Milletvekilleri Yusuf Azizoğlu, Vefik Pirinçioğlu, Van Milletvekili Ferit Melen, İnönü’nün 28’inci hükümet kabinesinde Diyarbakır Vekillerinden Vefik Pirinççioğlu, Ferit Alpiskender (daha sonra Tekirdağ vekilliği yaptı) Malatya Milletvekili Malik Yolaç gibi isimler yer aldı. 
 
29’uncu hükümet kabinesinde Antep Milletvekili Mithat San Ulaştırma Bakanı, Diyarbakır vekili olarak Recai İskenderoğlu İmar ve İskan Bakanı olarak görev yaptı. 
 
60 SONRASI KÜRT BAKANLARDA ARTIŞ
 
Süleyman Demirel’in 1965-71 yılları arasında Başbakanlık yaptığı 30, 31 ve 32’nci hükümetlerden Antep’ten Mehmet Kamil Ocak, Kars’tan Bahri Dağdaş, Bitlis’ten Refet Sezgin gibi isimler bakan olarak görevlendirildi. 33 ve 34’üncü Nihat Erim hükümeti, Ferit Melen yeniden bakan yapıldı. 35’inci Ferit Melen hükümetinde ise bölge illerinden herhangi bir bakan görevlendirilmedi. 36’ncı Ecevit Hükümetinde Mardin’den Fehim Adak, Diyarbakır’dan Selahattin Cizrelioğlu, Malatya’dan Korkut Özal, Kars’tan Orhan Birgit gibi bölge vekilleri Bakan olarak görevlendirildi. 38’inci Sadi Irmak hükümetinde ilk kez Hakkari nüfusuna kayıtlı biri bakan oldu. Van Milletvekili Hakkarili Mehmet Salih Yıldız devlet bakanı oldu. 40’ıncı hükümette Batman Milletvekili Abdulkerim Zilan bakan yapılırken, 41’inci Demirel Hükümetinde Urfa Milletvekili Necmettin Cevheri Adalet Bakanlığı gibi bir göreve getirildi. 42’nci Ecevit hükümeti ile Diyarbakır Milletvekili Hikmet Çetin’in bakanlık dönemi başlamış oldu. Yine Diyarbakır’dan Ali Rıza Septioğlu kabineye girdi. 
 
 
KÜRTLERE BASKI DA KÜRT BAKAN SAYISI DA ARTTI
 
1980 sonrası darbecilerin Bülent Ulusu Başbakanlığında kurduğu 44’üncü Hükümette bile Malatya’dan Turgut Özal, Bitlis’ten Cevdet Menteş gibi isimler kabineye alındı. Daha sonra başlayan Özal hükümetlerinde Mardin’den Necdet Eldem, Malatya’dan Hüsnü Doğan, Bitlis’ten Kamran İnan, Diyarbakır’dan Abdulkadir Aksu gibi isimler kabinede görev aldı. 90’lı yıllardaki 50, 51, 52’nci Tansu Çiller hükümetlerinde Hikmet Çetin, Necmettin Cevheri, Mehmet Gülcegün, Mehmet Kahraman, Azimet Köylüoğlu, Ziya Halis, Salih Sümer, Adnan Ekmen, Mehmet Sevigen, Salim Ensarioğlu gibi çok sayıda bölge milletvekili ve Kürt milletvekili kabinede yer aldı. 
 
KÜRTLER KRİTİK GÖREVLERDE YOK
 
Cumhuriyet tarihi boyunca Ziya Halis, Adnan Ekmen dışında kalan Kürt bakanların tamamı özel olarak belirlendi. Uzun yıllar kabinelerde yer alan Ferit Melen aynı zamanda Cumhuriyet Senatosu ve Kuvayi Milliye üyeliğini yapıyordu. Tamamı devlet politikasına göre hareket etmelerine rağmen, Kürt Bakanlar kritik görevlere getirilmedi. İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma gibi bakanlıklarda Kürt bakanlara yok denecek kadar az görev verildi. Abdulkadir Aksu ve Hikmet Çetin gibi isimler İçişleri Bakanlığı yaptıkları dönemde de Kürtlere yönelik yoğun baskılar uygulandı. 
 
MA / Kenan Kırkaya
 

Diğer başlıklar

22:36 Leyla Güven'in tahliyesi için yarın başvuru yapılacak
22:13 Urfa'dan işsiz genç bedenini ateşe verdi
21:36 MGK toplantısı sona erdi
21:19 Sınır ötesi tezkeresi Meclis'e sunuldu
20:36 Berberoğlu cezaevinden çıktı
20:11 Suruç Aileleri İnisiyatifi 38’inci kez bir araya geldi
19:57 'İşçileri tutuklayarak bizi korkutamayacaklar'
19:01 HDP’li heyet Ayhan’ın cenazesini almak için sınırdan geçti
18:29 Anter mezarı başında anıldı: Apê Musa’nın generalleri İmralı’daki direnişi yazıyor
18:07 Roboskîliler: Bu dava AİHM’den büyüktür
17:48 Berberoğlu'na Yargıtay'dan tahliye kararı
17:12 Sincar: ‘Uyuşturucudan yakalandı’ denilen kişi partimizin hiçbir kademesinde yer almıyor
16:41 ‘Karma eğitim temel haktır’
15:58 Sağlık emekçileri ‘yıpranma payı’ istedi
15:49 Oluç: Kemer sıkmak yerine savaş harcamalarını azaltın
15:15 HDP: Yaşam hakkı ihlalleri davasında zaman aşımı engellensin
14:52 Temelli ve Buldan: Ayhan’ın mücadelesini yürüteceğiz
14:48 Ekonomik kriz Karpuz Festivali'ni iptal ettirdi
14:47 DTK'den İbrahim Ayhan için başsağlığı mesajı
14:43 HDP'li Ayhan'ın cenazesini alacak heyet yola çıktı
14:40 UAÖ'den işçilere dair açıklama
14:38 Ekonomistler Yeni Ekonomi Programı’nı değerlendirdi: Kriz başka ülkede
14:31 'Parasız, demokratik ve anadilinde eğitimin önündeki engeller kaldırılsın'
14:15 Hakkari'de 30 bölgeye yasak getirildi
14:14 HDP ve DBP’lilerden gazeteci Metin Duran’a ziyaret
13:58 Adalet Nöbeti'nde işçilere destek: Patronların peşini bırakmayacağız
13:51 'Apê Musa'nın gittiği yol, bizim yolumuzdur'
13:36 Bahçeli: MHP yerel seçimlerde İstanbul'da aday göstermeyecek
13:33 HDP'li 8 siyasetçi hakkındaki dosya için nakil talebi
13:26 ÇHD ve HHB avukatlarının tutuklanmasına karşı avukatlar itiraz dilekçesi verdi
13:25 İşi bırakmak isteyen işçiler tehdit ediliyor
12:55 Kemal Kurkut davasında yine tutuklama çıkmadı
12:35 Berat Albayrak YEP'i açıkladı: İyi günler için 2020’yi bekleyin!
11:50 'OVP'nin ismi değişti: Yeni Ekonomi Programı
11:49 24 işçi Silivri Cezaevi'ne sevk edildi
11:39 Zel Dağı’nda çıkarılan yangın daha da büyüdü
11:37 HDP'li İbrahim Ayhan kalp krizi geçirerek yaşamını yitirdi
11:32 Elazığ cezaevinde tutuklular tek kişilik hücrelere alındı
10:59 Kulp Davası: AİHM, Meclis kararı, kemikler ve tanık beyanlarına rağmen deliller yetersiz!
10:55 Tüketici güven endeksinde sert düşüş
10:38 Çaldıran’da 3 kişinin infazına Yargıtay'dan onay!
10:24 Gazeteci Metin Duran evine döndü: Hasta tutuklular serbest bırakılsın
10:18 Bîr ve Nûjîn'e en iyi belgesel ödülü
09:47 Sedanur'un kaybolması ile ilgili bir tutuklama
09:46 Prof. Jongerden: Rusya er ya da geç İdlib'e operasyon yapacak
09:03 İnşaat işçileri sendikaları: Bu mücadele burada bitmez
09:03 Temelli: Mücadelemizi parlamentoya sıkıştırmayacağız
09:02 HDP’li Farisoğulları: Tecrit kırılırsa toplum özgürleşir
09:01 Siyasi parti temsilcileri: AKP'nin ekonomi politikaları çöktü
09:01 'Uyuşturucu ve fuhuşa serbest, annelere yasak'