Hrant Dink’in vurulduğu yer hafıza mekanına dönüştürülecek

img

DİYARBAKIR - Gazeteci Hrant Dink’in çalıştığı ve vurulduğu yer olan Agos Gazetesi’nin bulunduğu Sebat Apartmanı'nın önü, Hrant Dink Hafıza Merkezi’ne dönüştürülecek. Projenin içeriği açık ve şeffaf bir öğrenme ve tartışma sürecinde belirlenecek.

Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink’in 19 Ocak 2007 tarihinde vurulduğu yer, Hrant Dink Hafıza Merkezi’ne dönüştürülecek. Hrant Dink Vakfı ile Beraberce Derneği tarafından sürdürülen projeye DVV International’da sunuyor. Projenin yürütücü isimlerinden biri olan ve Beraberce Derneği Direktörü Ayşe Öktem ile projeyi ve dünyadaki hafıza mekanları örneklerini konuştuk. 
 
Agos Gazetesi’nin eski yeri olan Sebat Apartmanı’nın önünün hafıza mekanına dönüştürülme kararına değinen Öktem, mekanın Dink’in vurulduğu yer olması, Agos Gazetesi’nin eski yeri olması ve Hrant’ın ofisinin de orada olmasının yerin belirlenmesinde önemli bir nokta olduğunu söyledi. 
 
Bu dönüştürme işlemini açık, şeffaf bir öğrenme ve tartışma süreci olarak organize etmeyi amaçladıklarını vurgulayan Öktem, proje kapsamında neler yapılacağının tam netleşmediğini belirterek, “Proje kapsamında toplam 5 uluslararası panel yapılacak bütün dünyadan bu konuda uzman olanlarla paneller yapılıyor, panellerden sonra daha yakından ilgilenenlerle atölyeler yapılıyor. Böylece bu süreç, hem şeffaf oluyor, hem ilgilenen herkesin katılabileceği, destek olabileceği bir süreç olarak yaşanıyor” diye ifade etti. 
 
'KOLLEKTİF HAFIZADA YER EDEN HER MEKAN ÖNEMLİ'
 
Hafıza merkezlerinin sadece acıların anlatıldığı mekanlar olmak zorunda olmadığını belirten Öktem, kolektif hafızada yer etmiş ya da yer etmesi istenen olgulara dair mekanlar olduğunu söyledi.
 
Öktem dünyadaki örneklerinden azılarını şöyle sıraladı: “Örneğin New York’taki Tenement Museum, ilk gelen göçmenlerin nasıl yaşadıklarını gösteren bir hafıza mekanı. Orada yoksulluk var, acı da var, umut da var.  Gelibolu Yarımadası da hafıza mekanı. Ama insanlık tarihinde çok acı, çok zulüm yaşandığı için, aklımıza hemen acılar geliyor. Oysa bir hafıza mekanını acı üzerine kurmayı doğru bulmuyorum, umut üzerine kurulmalı. Örneğin Saraybosna’da ‘Umut Tüneli’ var – Saraybosna kuşatması döneminde, şehri havaalanına bağlayan tünel. Saraybosna halkı, 1425 gün boyunca o tünel sayesinde havaalanına ulaşıyor, o yolla su ve yiyecek geliyor şehre. Büyük, tahayyülü zor bie acı ve aynı zamanda umudun ve sonunda bir zaferin, hayatta kalmanın simgesi.” 
 
TARAFLAR BİR ARAYA GELİYOR
 
Kuzey İrlanda’da “Hatırlayarak İyileşmek - Healing Through Remembering” adında bir sivil toplum örgütünden söz eden Öktem, örgütün iç savaşın muhasebesini yaptığını ve savaşan tarafları bir araya getirdiğini söyledi. Yine aynı örgütün “Hikayeni anlat” projesi kapsamında iç savaşa bire bir katılan tarafların hikayelerini anlattığını dile getiren Öktem, “Anlatanlar kendileriyle ve ‘öteki’, ‘düşman’ olarak gördükleriyle yüzleşiyor. O ‘ötekinin’ insanlığını, acısını görüyor, ‘öteki’ değil aslında aynı olduğunu anlıyor. Bir çatışma her zaman insanları yaralı bırakır travma dediğimiz zaten yara demek ve bu yaraları ancak birlikte ve hatırlayarak sarabiliriz diyor projeyi düzenleyenler” dedi. 
 
'MEKANLAR KENDİLERİNİ BELİRLER'
 
Projede mekanı kendilerinin belirlemediğini olayın bir yer belirlediğine dikkat çeken Öktem, şöyle devam etti: “Bir çok durumda yer kendini belirliyor. Hrant Dink, ofisinin önünde vuruldu. Hem çalıştığı, hem ürettiği hem de vurulduğu yer. Hafızasının yaşatılacağı mekanın başka yerde olamaz, yaşatılamaz. Ulucanlar Cezaevi, hafızanın yaşatılacağı yer, Diyarbakır Cezaevi de öyle. Anadolu’da öylesine çok hafıza mekanı olabilecek yer var ki terkedilmiş kiliseler, artık kaybolmaya başlamış mezarlıklar. Yöre halkının kolektif belleğinde hala yaşayan katliam yerleri derelerin günlerce kırmızı aktığı anlatılan yerler. Dersim’de bu tarz acıların yaşandığı mağaralar yöre halkı tarafından iyi biliniyor. Diyarbakır Cezaevi ya da Şeyh Sait’in idam sehpasının bulunduğu yer – bütün bu mekanlar aslında kendini belirliyor.”
 
'MEKANLARI YAŞATACAK OLANLAR ORANIN İNSANLARIDIR'
 
Projenin devamı olarak bir yer belirlemediklerini bu topraklarda yaşayan insanların bunu sürdürebileceğini ve kurum olarak da buna destek vereceklerini aktaran Öktem, “Bu projenin kapsamında olsun, proje bittikten sonra olsun,  Beraberce Derneği gelişecek hafıza mekanlarına destek olabilir ancak. Bu mekanları bulacak, yapacak, yaşatacak olanlar oranın insanlarıdır” diye ifade etti. 
 
Öktem, Hafıza Mekanı projesine paralel olarak Xchange Programı (Değişim) dahilinde, Türkiye’den hafıza konusunda çalışan öğrenci, gönüllü ve genç profesyonelleri, dünyanın farklı yerlerinde olan hafıza mekanlarına yolladıklarını söyledi. 
 
DÜNYA ÖRNEKLERİYLE ÖĞRENME
 
Proje kapsamında buraya giden kişilerin 60 gün o çalışmada yer aldıktan sonra Türkiye’ye dönerek burada yürütülecek çalışmalara destek olabilmeleri amacıyla bunu yaptıklarını söyleyen Öktem,  “ Burada amaç, dönüşlerinde ya İstanbul’da açılacak olan Hrant Dink Hafıza Merkezi’ne, ya da kendi yerellerinde var veya açılacak olan bir hafıza mekanına destek olabilmeleri, Türkiye’deki hafıza merkezleri tartışmasına katkılarının olması” dedi.
 
Bunu “Öğrenme ve paylaşma süreci” olarak tanımladıklarını aktaran Öktem, “Bir hafıza mekanında çalışmalara katılıyorsunuz, öğreniyorsunuz, tartışmalara katılıyor, gelişmeleri izliyorsunuz. Döndükten sonra da, ya İstanbul’da kurulacak mekana ya da yerelinizde katkıda bulunuyorsunuz. 2017’de 8 arkadaşımız farklı yerlere gitti, 2018’de 10 kişi yollayabileceğiz” diye belirtti. 
 
MA / Dicle Müftüoğlu
 

Diğer başlıklar

10:43 Kadın hukukçulardan ‘FanJin’ dergisi
10:42 Gazeteciler Topaloğlu ve Eser'in duruşması görüldü
09:50 AKP’li vekilden kadın cinayetleri yorumu: Öldürülen erkek sayısı bunun 12 katı
09:32 Açlık grevi 103’üncü gününde
09:01 'PKK'li' diye ihraç edildi, beraat edince işe dönme talebi 'FETÖ’den reddedildi
09:01 Alanları dolduran kadınların ortak talebi: Özgürlük
09:01 Kürt yazarlar: Kürtçe için başlatılan kampanyayı büyütelim
09:01 2'si çocuk 61 mültecinin ölümüyle ilgili ilk duruşma yarın
09:00 09 MART 2021 GÜNDEMİ
08/03/2021
23:54 Bağdat’ta patlama
23:29 Cihangir İslam CHP'ye geçiyor
23:12 8 Mart eylem ve etkinlikleri sürüyor
22:54 Ateşe verilen sazlık alanda 10 yavru köpek can verdi
22:48 Papa, Lübnan'ı ziyaret edecek
22:37 Rasim Öztekin yaşamını yitirdi
22:24 Koronavirüs 64 can daha aldı
22:12 MEBYA-DER yöneticisi 5 kişi serbest bırakıldı
21:59 Sokaklar mor isyana büründü: Kadınlar her yerde
21:26 8 Mart mitinginde tecrit protestosu
21:21 Mervenur Polat'ın cenazesi 5 ay sonra bir evin çatı katında bulundu
20:48 Ankara’da Feminist Gece Yürüyüşü: Patriyarkaya karşı isyandayız
20:09 Gazeteci Levent Gültekin'e saldırı
20:02 Van'da silahlı saldırı
19:41 İzmir'de kitlesel yürüyüş: 8 Mart mücadele günüdür
19:25 Karadenizli kadınlar sokaklarda: Hayatlarımızdan vazgeçmiyoruz
19:14 Güven Boya işçilerinin eylemi 11’inci gününde
18:54 Digor'da bir köy karantinaya alındı
18:09 Taksim'i mora boyayan kadınlar 'isyan' sloganlarıyla yürüdü
17:57 MSB: Helikopter hava şartları nedeniyle düştü
17:48 Savunmaları alınmadan görevden uzaklaştırıldılar
17:18 Dersim'de ‘Gülistan Doku nerede’ yürüyüşü
16:58 Erdoğan: Kadının adı varsa AKP sayesinde
16:49 'Erkek-devlet şiddetine karşı mücadeleye devam'
16:18 Demirtaş’tan '8 Mart' mesajı: Bizi kadınların mücadelesi düzeltebilir
16:04 Ayşe Gökkan: 8 Mart isyandır
15:44 Aydeniz: Tecride karşı sessiz kalmayacağız
15:36 Kadınlar dört bir yanda alanlara çıktı: Özgürlüğü inşa edeceğiz
15:26 Kod-29 ile işten çıkarılan Yıldız açlık grevine başladı
15:12 KHK ile kapatılan VAKAD'ın başvurusuna ret
15:05 Van'daki coşkulu 8 Mart mitinginde tecride tepki
14:38 Kadın akademisyenler Boğaziçi'de 8 Mart nöbeti tuttu
14:37 ‘A-101'de kölelik düzenine son’
14:04 8 Mart için ev hapsini sonlandıran Çubuk: Biz kazanacağız
13:52 Yüksekdağ: Nerede olursak olalım aynı yürekte ve bilinçte buluşuyoruz
13:34 Kadınlar renkleriyle İstasyon Meydanı’nda
13:20 Kürtçe konuşan genci öldüren Aşık’a müebbet istemi
13:09 Barolardan 8 Mart mesajı: Vardık, varız, var olacağız
13:04 Valilik yasağı Batmanlı kadınları durduramadı
13:00 8 Mart mesajları: Kadınlar direnişleriyle ön açtı
12:37 Reklam yasağına rağmen Surlara Erdoğan afişi asıldı
12:30 AB’de Demirtaş'ın serbest bırakılması için kampanya
12:09 Borsa İstanbul Genel Müdürü Hakan Atilla istifa etti
12:09 Şentop'tan Gergerlioğlu açıklaması
12:08 Van'da 8 Mart coşkusu başladı
11:53 Papa Francis Vatikan'a geri döndü
11:16 Diyarbakır’da 50 tutuklu sevk edildi
11:09 Buldan '8 Mart Hatıra Ormanı' açılışına katıldı
11:04 Papa Alan Kurdî’nin babasıyla görüştü
10:38 Van’da 3,6 büyüklüğünde deprem
10:37 KADES uygulamasında 6 dil arasında Kürtçe yok
10:11 Aracın çarptığı iki kardeş yaşamını yitirdi
10:04 Mezopotamya Kadın Gazeteciler Platformu: Buradayız, hep birlikteyiz
09:45 SMDK Başkanı Hariri ile Barzani görüşmesinin amacı ne?
09:02 Açlık grevi 102’nci gününde
09:01 Ceylan Önkol’un ölümünde İçişleri Bakanlığı yüzde 90 kusurlu bulundu
09:01 ‘Üniversitelerde erkek şiddetine geçit vermeyeceğiz'
09:00 Yıllarca çalıştıktan sonra kendi tekstil atölyesini açtı
09:00 Kadın değişirse toplum da değişir
09:00 08 MART 2021 GÜNDEMİ
07/03/2021
23:28 92 yaşındaki kadının failinin 'üç hilalli dövmesi' için müfettiş atandı!
23:09 İstanbul Valiliği Taksim’e çıkan yolların kapatılacağını duyurdu
21:42 Papa, 11 bin kişiyle Hewlêr’de ayin gerçekleştirdi
21:29 8 Mart öncesi açlık grevindeki kadınlar selamlandı
20:29 ‘Geçmişin Sesi Amida Konserleri’ Hilar Mağaraları'nda
20:13 Bingöl'de çığ düştü, yol ulaşıma kapandı
19:59 Midyat'ta bir kişi yaşamına son verdi
19:24 Koronadan toplam vefat sayısı 29 bini aştı
19:20 Diyarbakır'da kaza: 2’si çocuk 5 ölü
18:49 Kadıköy'de gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
18:26 Vaka oranının en çok arttığı ve azaldığı iller açıklandı
17:28 Batman’da 8 Mart etkinliğine davet
17:04 Ankara’daki kadınlar Sakarya Meydanı’na çağrıldı
16:33 Antep’te kitlesel 8 Mart etkinliği: Korkmuyor, itaat etmiyoruz
16:27 Ankara’da bir kadın katledildi
16:26 Kadınlar Diyarbakır ve Van mitinglerine davet edildi
16:26 Papa DAİŞ saldırılarında yaşamını yitirenler için ayin düzenledi
15:47 Şubat ayında en az 138 işçi yaşamını yitirdi
15:36 Amida Konserleri'nin 5'incisi kadınlara adandı
14:40 MEBYA-DER yöneticilerinin gözaltı süresi ikinci kez uzatıldı
14:24 Kadıköy’de gözaltına alınanlara tutuklama talebi
14:07 İHD'den DTK Eşbaşkanı Güven'e ziyaret
13:34 Kanser hastaları 3 aydır açılmayan yollar nedeniyle tedavi olamıyor
13:16 13 yaşında öldürülen Fatma’nın failleri 5 yıldır bulunmadı
12:04 Diyarbakır 8 Mart mitingine hazır
11:35 Tarsus Cezaevi’nde açlık grevi şiirine el konuldu
11:10 Sokak ortasında erkek şiddeti
11:09 TTB: Birçok kentte vaka sayısı yüzde 100 arttı
10:55 Savaştan kaçtı yoksullukla karşı karşıya kaldı
10:05 Esnaf kadınlardan çağrı: Çalışma yaşamında yer alın
09:37 Papa Federe Kürdistan Bölgesi’ne geçti