Dominik’ten Diyarbakır’a: Üç kız kardeşin mücadelesi

img

DİYARBAKIR - Figen, Sertaç ve Gülistan Ekti kardeşler, özgürlük ve var oluş mücadeleleriyle kız kardeşlerin mücadelesini günümüze taşıyor. “Evde üç kız kardeş, sokakta üç yoldaş olduk” diyen Gülistan Ekti, “Mirabal Kardeşlerden habersizdik ama burada da Kürt kadınları destansı bir mücadele veriyor” dedi. 

Dominik’te 60 yıl önce başlayan kavga, bugün dünyanın dört bir yanında en ücra köşeleri dahi sarmış durumda. Üç kız kardeşin işkence ve tecavüze uğrayıp öldürüldükleri 25 Kasım günü, bugün tüm kadınların boyun eğmediği, alanlarda birbirine sarıldığı gün. Üç kelebeğin fısıldadığı sihir ise, günümüzde Diyarbakır’ın Hazro ilçesine bağlı Helhel (Çitlibahçe) köyüne uzanan üç kız kardeşin mücadelesinde yaşam buluyor. 
 
Üç kız kardeşin politik mücadelenin yanı sıra verdikleri var oluş mücadelesi anne Saniye Ekti ile başlar. Cins bilincinin yanında çocuklarına kimlik bilincini de aşılayan anne Ekti, Sertaç, Figen ve Gülistan Ekti başta olmak üzere diğer iki kızı ve iki oğlunu da aynı mücadeleye katar. Başları devlet ile beladan çıkmayan ailenin evi, öyle ki bir günde bazen beş bazen on kez basıldığı olur. 
 
KÜRTÇE İSİMLERLE GELEN YASAK
 
Devletin kadın başta olmak üzere Kürt halkına yöneliminin vücut bulmuş hali olan ailenin her bir bireyi anne Ekti ile birlikte mücadeleyle tanışır. Annenin çocuklarına verdiği Rojhat, Ala Rengin ve Berzan isimleri “yasak” denilerek ret edilir. Ailenin en küçük kızı olan Gülistan Ekti, şuan 35 yaşında. Devletin kabul etmediği ismiyle Rojhat henüz 9 yaşındayken evlerinin sayısız kez basılması ve her defasında başta annesi olmak üzere ailenin tüm bireylerinin gözaltına alınıp işkence görmesiyle Kürt kimliğinin farkına varır. Yaşadığı Helhel köyünde, devletin baskısı nedeniyle tüm köy halkı koruculuk dayatmasına boyun eğerken, ailesi ret eder. “Asıl düşman kendi ırkına karşı elline silah alandır” diyerek koruculuğu ret eden anne Saniye Ekti, bu noktada bizzat hedef alınır. Bir yandan devletin baskısıyla karşılaşan aileye yönelik diğer yandan da koruculuğu kabul eden köy halkının saldırıları başlar. Artan baskılar, işkence, gözaltı ve ev yakmaları ile devam eder. 
 
BİR GÜNDE 10 BASKIN
 
Her sabah askerlerin postal sesleri ile uyanan Ekti’nin yaşadığı ev bir günde bazen beş bazen de on kez basılır. Her baskında erzaklar yerlere dökülür, “evde terörist var” denilerek bahçe ve ev kazılır, kış için hazırlanan odunlara askerlerce el konulur, amaç son kalan aileyi de korucu yapmak. Ya korucu olacaklar ya da köyü terk edecekler. Nitekim aile, köyü terk eder ancak verdikleri mücadele gittikleri kentlerde devam eder. 
 
GÖZALTI VE İŞKENCE
 
7 kardeş anne ve babadan oluşan aile, hayatlarının hiçbir döneminde 9 birey bir arada yaşayamaz, ya anne kaçaktır, ya da kızları ve oğulları. Ev baskınlarının artması sonucu dağlarda, bazen camide bulunan boş tabutlarda, ya da köyün meydanında bulunan ve sadece kadınların banyo olarak kullandıkları yerlerde gizlenen anne, hayatının bir kısmını kaçak olarak yaşar. Her gözaltı ve tutuklamada tırnakları çekilir, beli kırılan ve gördüğü işkence sonucu bir böbreğini kaybeden annenin kulak zarı da patlar. 
 
14 YAŞINDA TUTUKLANDI
 
“Annem gibi mücadele ettim” diyen Gülistan Ekti, 14 yaşına gelene kadar birkaç defa gözaltına alınır. 14 yaşına geldiğinde ise gözaltına alınır, 15 günlük gözaltı ve işkenceden sonra tutuklanır. 6 ay cezaevinde kalır. Bu Ekti’yi daha fazla hırslandırır. Cezaevinden çıktıktan sonra bir yandan tarlalarda pamuk toplar, çapa yapar bir yan dan da mücadelesini sürdürür. 
 
Aradan yıllar geçer, köylerine geri dönemeyen Ekti, farklı kentlerde çalışma yürütür. Bu arada yıllar önce koruculuğu kabul eden köy halkı silah bırakma kararı alır, bu durumu kabul etmeyen devlet ise köyü ateşe verir ve bu kez tüm köy halkı göç etmek zorunda kalır. 
 
KADIN MÜCADELESİ 
 
Selis Kadın Danışmanlık Merkezi, Göç Vakfı ve Barış Anneleri Meclisi gibi kurumlarda kadın çalışmaları yürüten Ekti, 2014 yerel seçimlerinde belediye meclis üyesi, 2019 yılında ise Hazro Belediye Eşbaşkanı seçilir. Ekti, şuan biri cezaevinde olan diğer iki kız kardeşini anlatmadan önce annesini anlatmak istese de tüm anlatımların yetersiz kalacağı düşüncesinde.
 
İKİNCİ KIZ KARDEŞ 
 
Sertaç Ekti, mücadelede aktif yer akan ikinci kız kardeş. O da diğer kardeşleri gibi henüz çocuk yaşta, mücadele içinde aktif rol alır. Defalarca yapılan ev baskınlarında gözaltına alınır, işkence görür. 1990’lı yıllarda polislerce evi basılan Ekti, 8 aylık hamile iken gördüğü işkence sonucu bebeğini kaybeder. Evine her ay bir kez 15 günlük karakol kurulan Ekti’nin 9 yaşındaki çocuğu ise Kürt coğrafyasında çocuklara yapılan bayat aşı sonucu yaşamını yitirir. 
 
Ekti’nin evine yapılan polis baskınları öyle bir hal alır ki, bazen onun için bazen annesi bazen de kayınbiraderleri için gelirler. Ekti’nin kayınbiraderi Fehmi Tosun’da ‘faili meçhul’ cinayetler sonucu kaybedilir. Çocuk yaştan itibaren yer aktif yer aldığı mücadele 45 yaşında devam ediyor.
 
ÜÇÜNCÜ KIZ KARDEŞ 
 
Figen Ekti, devletin kabul etmediği adıyla Ala Rengin (40) de, yapılan baskılardan nasibini alır. Sayısız kez gözaltına alınır ancak mücadeleden hiçbir zaman vazgeçmez. 1990’lı yıllarda Ekti’nin öldüğü haberi ailesine verilir. Ancak daha sonra tutuklandığı öğrenilir. 10 yıl tutuklu kalan Ekti, 2003 yılında serbest kalır. Başta kadın çalışmaları olmak üzere aktif çalışma yürütmeye devam eder. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen soruşturma kapsamında 14 Temmuz'da yapılan ev baskınlarında gözaltına alınan 28 kadından biri olan Ekti, 5 kadın ile birlikte bir kez daha cezaevine gönderilir.
 
ÜÇ KIZ KARDEŞ, ÜÇ YOLDAŞ
 
Ailede başta kadınlar olmak üzere her bir bireyin kendi emeğiyle var olduğunu ve durmadan direnmeye devam ettiklerini dile getiren Ekti, kardeşleri ile birlikte mücadele verdiklerini ancak kimsenin uzun yıllar kardeş olduklarını bilmediğini söyledi. Ekti, kardeşleri ile ilişkisini “Birlikte çok az zamanımız oldu. Ama birlikte olduğumuz zamanlarda da kimse kardeş olduğumuzu bilmedi. Evde üç kız kardeş, sokakta üç yoldaş olduk” diyerek anlattı.
 
CİNS BİLİNCİ 
 
Cins bilincinin oluşmasında yaşadıklarının etkisini anlatan Ekti, bir anısını şöyle anlattı: “Çeşme başında kadınlar toplanmıştı. Bir komutan geldi ve muhtara, ‘Uzun zamandır eve gidemiyorum, bana bir kadın lazım’ dedi. Çocuktum ama bendeki cins bilinci şekillenmeye başladı. Kürt kadınlarını ganimet olarak görüyorlardı. Annem ve ablalarımın sürekli askeri araçlarla Hazro’ya götürülmelerine karşı, köylülerin ‘namusları kirlendi’ söylemleri de bende cins bilincini iyice uyandırdı. Mücadele eden kadınların namusları, mücadele ettikleri değerlerdi oysa.”  
 
İLK SÜRGÜN 
 
Uzun bir süre köylerini terk etmemek için direndiklerini ancak askerlerce evlerinin yakıldığını söyleyen Ekti, “Evimizi yaktılar. Anneme ‘sadece namusunuz kaldı, kızlarını da buradan al git’ dediler. Köyden çıkmak zorunda kaldık. Köylüler eşyalarımızı taşımak için bize araç vermedi. Yürüyerek Licok köyüne vardık. Oradan da Diyarbakır Fiskayya’ya yerleştik. Boş bir evde 17 gün aç kaldık ancak yine de bize düşmanlık eden sisteme el açmadık” diyerek yaşadıkları zorluklara değindi. 
 
Her insanın yaşadıkları baskı karşısında tepkisini farklı bir şekilde dile getirdiğini belirten Ekti, “Benim tepkim ise gülmek ve mücadele etmek. Düşmana inat gülüyorum. Eğer bunca baskı karşısında teslim olsaydık, mücadeleden, kadın bilincinden, Kürt kimliğinden habersiz olacaktık. Bazen bu olan biten her şey iyi ki oldu diyorum, çünkü kendimi buldum, kadın kimliğimi buldum” diye konuştu.  
 
EŞBAŞKANLIK SÜRECİ 
 
2019 Mart Yerel Seçimleri’nde Hazro’da Belediye Eşbaşkanlığı’na seçilen Ekti, bir kavgasını da bu süreçte verir. Hazro’da uzun yıllar siyasi parti çalışmaları yürüten Ekti, söz konusu erkeğin koltuğunu paylaşmaya gelince “rahatsızlık” uyandırdığını ifade etti. Hazro’nun yapısı gereği kadınlarla iletişime geçmenin güç olduğunu dile getiren Ekti, “Kadın kimlik arayışına girdiğinde toplumda da bir değişim sağlanır. Kadının dokunduğu yere ne erkek nede devlet girebilir. Erkekler tarafından sürekli bir psikolojik baskı altındaydım. Ancak buna boyun eğmedim. Erkeklerin iktidar alanına giriyorsun ve hazmedemiyorlar” dedi. 
 
‘MİRABAL KARDEŞLERDEN HABERSİZDİK AMA…’
 
Başta annesi olmak üzere Kürt kadınların verdiği mücadeleden esinlenerek “yola devam” diyen Ekti, “Bu mücadeleyi Leyla Qasim’a, Beritanlara borçluyum. Mirabal Kardeşler'den (Dominik Cumhuriyeti diktatörü Rafael Trujillo'ya karşı mücadele veren 3 kız kardeş) habersizdik belki, ama burada da Kürt kadınları destansı bir mücadele veriyor” diye konuştu.
 
‘ÖZGÜR BİR TOPLUM İÇİN’
 
Yaşadıkları onca acıya rağmen pişman olmadığını sözlerine ekleyen Ekti, şöyle dedi: “Aç kaldık, yoksulluk ile boğuştuk, bazen sokakta kaldık ama inandığımız değerlere ihanet etmedik. Bizde zorlu süreç bitmedi, hala yaşıyoruz. Ama pişman değiliz aynı çizgide kararlıyız. Mücadelemiz tüm kadınlar için özgür bir toplum özgür kadınlar için.” 
 
‘AMAÇ KÖLELİĞE SON VERMEK’
 
Son olarak verdikleri mücadelenin amacına değinen Ekti, “Biz Kürt kadınlarının özgürlük mücadelesi erkekleri de kölelikten çıkarıp özgür birey haline getirmek içindir. Erkekler özgür olduklarını sanmasın. Onlar da devletin bu feodallığın kölesi. Tek amaç ve hedeflediğimiz budur, kadın ve erkeğin eşit ve özgür yaşayabileceği bir yaşam” ifadelerini kullandı.
 
SON 
 
MA / Arjin Dilek Öncel-Mehmet Erol

Diğer başlıklar

19:19 Ordu’da hastane yemekhanesi ve otoparkı yoğun bakıma dönüştürülecek
18:50 Siverek'te silahlı kavga: 2 ölü
18:35 Urfa'da 2 gözaltı
18:33 Eğitim Sen’in yeni yönetimi belirlendi
18:22 Mardin esnafından Sancar'a sıcak karşılama
18:20 İzmir'de 16 kişi serbest bırakıldı
17:40 Vestel önlem alınmasını isteyen işçileri işten çıkardı
17:24 ‘AKP sıkışınca demokrasi ve reform söylemine sarıldı’
17:15 Gözaltına alınan Kandemir'in testi pozitif çıktı
16:10 Amedspor deplasmandan beraberlikle ayrıldı
16:03 CHP’li Başarır hakkında soruşturma başlatıldı
15:49 Açlık grevinin başladığı Kandıra Cezaevi’nde koğuşlara baskın
15:37 Taşdemir: Kürtlerin direnişi AKP’yi derin bir krize soktu
15:04 Gözaltında korona testi pozitif çıkan Uçar serbest bırakıldı
14:31 CHP'li Başarır'a dava tehdidi
14:25 HDP’li gençler: Tecrit derinleştikçe geleceksizlik reva görülüyor
14:03 Eğitim Sen Genel Kurulu ikinci gününde
13:42 Sancar: Kürt sorununu inkar eden çözülür
13:14 Bir ilk: Kürtçe’nin Hewramî ve Kelhurî lehçelerinde kurs başlatılıyor
12:39 AKP’li belediye koronavirüs yasağını deldi
12:32 35 kiloya düşen hasta tutuklu Çakmak hastaneye kaldırıldı
12:20 HDP: Siyaset yargı işbirliği itiraf edilmiştir
12:18 Sağlık Bakanlığı’ndan koronavirüs ilaç kullanımı broşürü
09:29 HDP önünde bekletilenlere 'Ankara’ya gidelim' önerisi
09:16 Elazığ’da deprem
09:12 TİHV Genel Sekreteri: Tutukluların tümü hasta olma yolunda
09:10 1938’de Pülümür: Sürgünler, katledilenler, tanıklar…
09:08 Bir yıldır cenazeleri verilmedi
09:04 Paylan: Katar anlaşması kanamayı durdurmaz
09:03 Saya işçileri günü kurtarmaya çalışıyor
09:03 Sağlık emekçilerine karantina sınırlaması
09:02 Kadınlardan Barzani'ye: Herkes zarar görür
09:01 Suriye pazarlık masası ve Kürtler
09:00 29 KASIM 2020 GÜNDEMİ
28/11/2020
23:58 Hastanede yer bulamayan bebek yaşamını yitirdi
23:36 Açlık grevine başlayan Aslan'dan dayanışma çağrısı
22:33 Eğitim Sen Genel Kurulu: DSD koltuk talebiyle çekildi
21:53 Kovid-19 salgınından 182 kişi yaşamını yitirdi
20:48 İfade işlemi için kapısı kırıldı!
20:44 Gözaltına alınan genç serbest bırakıldı
20:17 Şerif Coşkun için yapılmak istenen açıklama engellendi
20:05 Mersin'de 6 kişinin gözaltı süreleri uzatıldı
19:59 Kadınlar Birlikte Güçlü İzmir’de gözaltıları protesto etti
19:39 ‘AKP’nin zulümden başka halka vereceği bir şey kalmadı'
19:19 DAİŞ’ten kurtuldu, Türkiye’de kayboldu, İdlib’de yaralandı
17:53 Varto'da 1 gözaltı
17:07 Mithat Sancar Mardin'de taziyelere katıldı
16:49 Kovid-19 tedavisi gören gazeteci Tarancı yaşamını yitirdi
16:36 AKP'li belediye başkanı istifa etti
16:08 İHD İstanbul Şubesi: Elçi’nin barış mücadelesinin takipçisiyiz
15:53 Cizre'de 2 gözaltı
15:52 Avukat Güner serbest bırakıldı
15:43 Bakanlıktan ‘vaka sayılarını söylemeyin talimatı’ iddiası
15:41 Polis şiddetiyle hayatını kaybeden Coşkun için eylem
15:08 TMMOB Diyarbakır İKK: Hukuksuz gözaltılara son verilsin
14:52 Kılıçdaroğlu’dan esnaflara: Bildiğiniz gibi değil, her şeyi sattık
14:28 Hasta tutuklu Yıldız’ın serbest bırakılmasını istediler
14:18 CHP’li Ağbaba koronavirüse yakalandı
14:00 Öcalan’ın öğretmeni toprağa verildi
13:59 Ayşenur Şimşek'in failleri soruldu
13:56 HDP’li eski vekil Çağlar Demirel açlık grevine başladı
13:33 Şengal'deki nöbet 3'üncü gününde
13:25 'KHK’ler gidecek, biz kalacağız'
13:23 Sancar: Devlet ve hükümetin Elçi cinayetini aydınlatma niyeti yok
13:18 'Sindirme politikalarına boyun eğmeyeceğiz'
13:16 HDP Gençlik Meclisi: Boyun eğmedik eğmeyeceğiz
13:12 Kaybedilen Aydoğan’ın eşi: Çocuklarımın gideceği bir mezar istiyorum
12:43 MED TUHAD-FED: Gözaltılar serbest bırakılsın
12:34 Roboski Katliamı’nın 107’nci ayında ‘adalet’ çağrısı
12:15 Tahir Elçi anılıyor: Cezasızlık zırhıyla korunan failleri arıyoruz
12:07 Antalya Emek ve Demokrasi Platformu'ndan HDP'li Bülbül'e destek
12:00 Böbrekleri iflas eden tutukluya ‘cezaevinde kalabilir’ raporu
11:49 Adliye çıkışında vurulan kadın hayatını kaybetti
11:41 Polis midibüsü devrildi
11:25 Erdoğan ‘reform’ dedi, 415 kişi gözaltına alındı
11:25 Barış Akademisyenleri’nin yaşadığı ihlaller rapora dönüştü
11:18 Nusaybin’de tutuklanan 4 kadının iddianameleri hazırlandı
11:09 Kayıp yakınları: Tahir Elçi mağdurların avukatıydı
11:07 Elvan ve Gül’den TOBB ile ‘reform’ görüşmesi
10:51 İHD ve MEBYA-DER yöneticilerinin evlerine polis baskını
10:32 Rektör eski AKP'li belediye başkanını müdür olarak atadı
10:26 Kardeş Türküler'den Tahir Elçi anısına ‘Hewar’
10:12 Kozluk Belediyesi Eşbaşkanı gözaltına alındı
10:07 Bütçe halktan kaçırıldı
09:39 Bursa'da gözaltına alınan avukatlar serbest bırakıldı
09:38 Beştaş: MHP mafyaya dayandığını ilan etti
09:36 GGM’de tecavüze uğrayan Z.N. 4 ay sonra konukevine nakledildi
09:33 ‘Dersim’de Alevi kimliğini yok etmeye çalışıyorlar’
09:32 Antep'te 13 siyasetçi tahliye edildi
09:02 Ağır hasta tutuklu Turan’ın avukatı: Her an ölebilir
09:02 ‘Rojavalı tutuklular iki kez cezalandırılmak isteniyor’
09:02 65 yaş üstü yurttaşlar: Salgını yayan biz değiliz
09:01 Usta ellerle ağacı yayığa dönüştürüyor
09:01 Polis ajanlık dayattı, savcı ‘neden kabul etmedin’ dedi
09:00 28 KASIM 2020 GÜNDEMİ
27/11/2020
22:47 Hasankeyf'i anlatan ‘Keypa12500’ tiyatro oyunu sahnelendi
22:19 2021 yılı bütçesi komisyonda kabul edildi
20:19 2020 İnsan Hakları Ödülü Ebru Timtik'e verildi
19:50 Koronadan 177 kişi daha hayatını kaybetti
19:34 İran nükleer programında görevli fizikçi saldırıda hayatını kaybetti