Temelli: Faşizm bütçesinin alternatifi üçüncü yol bütçesidir

img

ANKARA - Meclis’te görüşülmeye devam eden bütçenin denetimden ve halktan kaçırıldığını, ödeneklerin kime ve neye harcandığının gizlendiğini belirten HDP önceki dönem Eş Genel Başkanı Sezai Temelli, “Üçüncü Yol siyasetinde, bütçe toplumsallaşacak” dedi.

Meclis’te görüşülen 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’ni “savaş, rant ve talan” olarak değerlendiren muhalefet, bütçenin halktan ve denetimden kaçırıldığı eleştirisinde bulunuyor. Halkların Demokratik Partisi (HDP) önceki dönem Eş Genel Başkanı iktisatçı Sezai Temelli, kapitalist sistem içinde oluşturulan bütçelerin tamamıyla iktidarların neo-liberal politikaları doğrultusunda hazırlandığını söyledi. 
 
‘FAŞİZM EKONOMİSİNİN BÜTÇESİ’
 
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bütçe hakkını tamamen ortadan kaldırdığını vurgulayan Temelli, iktidarın en önemli yönteminin “birçok harcama kalemini görünmez kılan bütçede fonksiyonel sınıflandırmaya son verilmesi” olduğunu söyledi. Temelli, “Denetim mekanizması ortadan kaldırıldığı gibi bütçe ödeneklerinin alt kalemleri itibariyle kimlere ve nelere harcandığını artık göremiyoruz. Halk kendi kaynaklarının nereye gittiğinden haberdar değil. O yüzden bütçe kaynaklarının harcanmasından, saklanmasından tutun da bu kaynakların oluşturulmasına ve yönetilmesine kadar her şey başlı başına demokrasiye aykırı. Ben buna faşizm ekonomisinin bütçesi diyorum” diye belirtti. 
 
‘DÖVİZ BORÇLANMA KRİZİ YAŞANIYOR’
 
Temelli, mevcut iktidarın ömrünü uzatmak için “borçlanma” ve “inşaat sektörünü canlandırma” dışında yolunun kalmadığının vurguladı. 
 
Meclis’e getirilen torba yasasıyla borçlanma yetkisinin iki katına çıkarılmasını hatırlatan Temelli, yasa sonrası oluşan 307 milyar TL’lik borçlanmanın dahi iktidara yetmeyeceğini söyledi. Temelli, “Çünkü iktidar siyaseten olduğu gibi iktisadiden de tükendi. Kaynak kalmadı. Finans sermayeyi, müteahhit oligarşisini ve savaş baronlarını mutlu edecek bir kaynak kalmadı. Halkın elindekini vergilerle aldılar ve diğer taraftan önemli orana borçlandılar. Ve finansman krizinin en önemli ayaklarından biri olan ‘döviz borçlanma krizi’ yaşanıyor. Bankacılık krizi kapıda bekliyor” diye konuştu. 
 
Temelli, Meclis’e sunulan bütçenin söz ettiği krize yanıt verebilecek, onun derinleşmesini engelleyebilecek ve toplumdaki büyük mağduriyetleri telefi edebilecek bir bütçe olmadığını aksine yangına körükle gittiğini ifade etti. Temelli, “Daha çok borçlanan, askeri harcamalarını arttıran, inşaat sektörü yatırımlarından vazgeçmeyen bir anlayışın bütçesini görüyoruz. Veriler bize kalıcı bir yoksulluk ve topyekûn çöküşü gösteriyor” dedi. 
 
ÇÖZÜM ÜÇÜNCÜ YOL BÜTÇESİ 
 
“Aynı siyasi tercihlerle sorunu çözmek mümkün değildir. Sorunlarla mücadele etmek adına farklı bir iktisadi anlayış olmalıdır” diyen Temelli, çözüm için HDP’nin izlediği üçüncü yol siyasetinin bütçesini önerdi. 
 
Üçüncü yolun bütçesini “Toplumun kendi içinde var etmiş olduğu yönetim anlayışına bağlı olarak geliştirdiği katılımcı ve demokratik bütçe” şeklinde tanımlayan Temelli, şöyle devam etti: “Üçüncü Yol yönetimi, her şeyden önce yerinden yönetimdir. Yerelden demokrasi siyasetidir. Merkezi vesayete karşı başka bir siyaseti ve ona bağlı olarak başka bir ekonomi programını var eden siyasettir. Dolayısıyla bizim bütçe anlayışımız bugünkü anlayışın 180 derece zıddını ifade eder. İnsanların ihtiyaçların temelinde bir bütçe oluşturulması, bu ihtiyaçları giderirken toplumsal maliyetin en aza indirilerek karşılaması önceliğimizdir.”
 
‘DEMOKRASİNİN ÜÇAYAĞI İÇ İÇEDİR’
 
Temelli, üçüncü yolun bütçesini oluşmasında radikal demokrasinin 3 ayağının birlikte hareket edeceğini ifade ederek, şunları belirtti: “Birincisi; emeğin, eşit yurttaşlık temelinde hem siyasi katılım hem iktisadi yaşam biçimindeki kaynaklara erişim anlamında temel olanı karşılar. İkincisi, kadın mücadelemiz çerçevesinde toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldıran, yaşamın her alanında eşitliği gözeten ve varsa mevcut eşitsizlikle mücadele eden bir bütçedir. Üçüncüsü de ekoloji mücadelesinin ve ekolojik tercihlerini önceleyen bir bütçedir. Doğayı tahrip eden değil, doğanın ritmiyle uyumlu bir yönetim anlayışının bütçesidir. Bunun için yerelden demokrasi ve ortaklaşma, bütçenin oluşumunda önceliğimizdir.” 
 
Üçüncü yolun bütçesinin merkeze göre değil yerele göre bir bütçe anlayışı olduğunu sözlerine ekleyen Temelli, “Antikapitalist perspektifi barındıran, kapitalizmle mücadele eden, kapitalizmi gerileten bir bütçe anlayışı olacaktır” vurgusu yaptı. 
 
İHTİYAÇLAR NEYE GÖRE ŞEKİLLENECEK?
 
Üçüncü yol siyaseti bütçesinin belirlenmesinde ihtiyaçların hangi temel üzerinde oluşturulacağa dair de konuşan Temelli, şunları ifade etti: “Öncelik emekçinin, kadının ve gençlerin temel ihtiyaçlarıdır. Eğitim, sağlık ve sanat gibi temel hakların yanında doğanın ritmiyle uyumlu, insana ve doğaya özgü bir bütçe olacak. Bunun mümkün olmadığını dayatan kapitalist sistem ve zorba devlet anlayışıdır. Başka seçeneklerimiz her zaman vardır, bunu görmemiz mümkün. Dayanışma ekonomileriyle, kooperatiflerle, yerelden yönetim toplumcu anlayışla bunların ne derece mümkün olduğunu görebiliriz. Bu yüzden belediyelerimize kayyım atıyorlar. Söylediklerimizin gerçekleşme olasılıklarını ortadan kaldırmak istiyorlar. Hatta daha çarpıcı bir örnek verelim; Neden herkes Rojava’ya saldırıyor?  Çünkü ‘başka bir dünya mümkün’ diyebileceğimiz bir örnek. Açık şekilde söyleyebilirim ki, Üçüncü Yol siyasetinde, bütçe toplumsallaşacak.”
 
BÜTÇE DENETİMİNİ HALK YAPACAK 
 
Temelli, üçüncü yol bütçesinde, denetlemenin tüm paydaşlarca yapılacağını belirterek, şunları dile getirdi: “Bugünkü bütçeye dair kimse bir şey bilmiyor. Hangi kaynağın nereye gittiğini insanlar bilmiyor. Bütçe telifini açıp halka gösterseniz dahi; o karmaşık hesapları kimse anlayamaz. İktisatçıların, ekonomistlerin birçoğu da anlayamıyor. Uzmanlar eliyle halktan kaçırılan bir bütçe. Ama bütçeyi bizzat halk yaptığında, zaten o denetimin içinde de bizzat halk oluyor. Halk bilgisi dahilinde var edilen bütçenin nereye harcanacağını herkes bilir. Tabii ki uzman denetim mekanizmaları da olacak.” 
 
BÜTÇE HAKKI MÜCADELESİ BAŞLATILMALI 
 
“Bütçe hakkına” sahip çıkmanın önemine dikkati çeken Temelli, sözlerini şöyle tamamladı: “Bütçe hakkına yabancılaşmış bir toplumun siyasi haklarından da vaz geçmiş demektir. Bütçe-siyaset ilişkisi, bütçe-ekonomi ilişkisi çok önemlidir. O yüzden toplumun bütün kesimleri bir araya gelerek bütçe hakkı hareketi başlatmalıdır. Kendi hakkına, kendine ait olana sahip çıkmalıdır.”
 
MA / Selman Güzelyüz

Diğer başlıklar

16:26 HDP önündeki grubun hakaretine maruz kalan yurttaş serbest bırakıldı
16:15 Kürt siyasetçi Epözdemir mezarı başında anıldı
16:10 Kobanê’de 25 Kasım: Şiddetle mücadelemiz her gün
15:57 ABD’li senatör: Türkiye Kuzey ve Doğu Suriye’de uluslararası hukuku ihlal etti
15:51 Cezaevlerindeki son durum raporlandı: İşkence, tecrit, salgın…
15:44 Emeklilerden 2021 bütçesine tepki
15:32 Gözaltında tutulan muhabirimiz Karataş avukatıyla görüştü
15:27 Polis ablukasında 25 Kasım eylemleri: Özgürlüğe yürüme zamanı
15:01 MSD kongresi: Birlik için çabalıyoruz
14:40 Ankara’ya yürüyen maden işçilerine jandarma engeli
14:39 Ulusal birlik için tülbentlerini yere attılar
14:30 Tecride karşı cezaevlerinde süresiz dönüşümlü açlık grevi başlıyor
14:26 Sancar: Meclis’te savaş bütçesi görüşülüyor
14:23 Polisin darp ettiği esnaf yaşamını yitirdi
14:16 Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ağı'na bir yılda 1841 başvuru
14:10 Kadınlar şiddete karşı sözlerini de mücadelerini de büyütüyor
14:06 KNK heyeti Kürdistan’da görüşmelerini sürdürüyor
13:37 Erdoğan'ın Arınç tepkisi: Beni rencide etti
13:19 Tecavüz sanığı profesörün tutuklanması talebi yine reddedildi
12:49 CHP’li Nazlıaka: Önce eril zihniyeti sonra dünyayı değiştireceğiz
12:41 Meclis’in karnesi: Kadın cinayetlerinden söz edilen süre 57 saniye
12:35 Kılıçdaroğlu ve Akşener’den ortak açıklama: Seçim istiyoruz
12:15 HDP’li kadın vekiller: Kadına dönük şiddet ve ihlaller araştırılsın
12:09 ‘Öldürmeye teşebbüs’ eden erkeğe 19 yıl ceza
12:07 Bursa'da 3 avukat gözaltına alındı
12:05 Davutoğlu: Ülkeyi Bahçeli yönetiyor
12:03 Metal İşçileri yeniden Ankara’ya yürüyüş başlattı
11:55 İhraç edilen kadınlar: Yaşamın her alanındayız
11:30 Van’daki gazeteciler: Meslek örgütleri acil adım atmalı
11:27 Kayyımdan cinsiyetçi 25 Kasım afişi
11:07 Gebze’de gözaltına alınan işçiler serbest
11:04 Tutuklu kadın siyasetçilerden 25 Kasım mesajı
09:33 Tükürükle ‘örgüt propagandası’ çıkaran savcı HSK'ye şikayet edilecek
09:31 'Anaokulu öğretmenleri bakıcı durumuna düştü’
09:31 ‘Atık lastik’ teklifinde kelime oyunu yapıldı
09:29 Toplum ‘acı reçete’, yüksek faiz ve borç kıskacına alındı
09:08 ÖHD Eşbaşkanı Şeker: Savcı ve hakimler önlerine konulan fezlekeleri onaylıyor
09:08 Cezaevleri alarm veriyor: İmralı tecridini yaymak istiyorlar
09:07 Beyazbulut: TÜİK işsizlik gerçeğini gizliyor
09:07 Rami Sosyete Pazarı esnafı tezgahı zararla kapatıyor
09:05 DNA testi beklenmeden cenaze kimsesizler mezarlığına defnedildi
09:05 Küçük esnaftan korona kısıtlamaları isyanı: Neden sadece biz?
09:04 Gazeteci Elî: Şengal’e gönderilen askerler arasında Türkmen gruplar var
09:04 7 yaşında öldürüldü, fail 8 yıl sonra tutuklandı
09:04 Berktay: Eril tahakküm kadınla toplumu teslim almak istiyor
09:01 134 kamu idaresi Sayıştay’a bilgi vermedi
09:01 Savcıya göre çiçek almak da turnuva düzenlemek de suç!
09:00 Erkek şiddetinin sakat bıraktığı Aşkı’ndan Soylu’ya: Boş ağızdan konuşuyor
09:00 'Faşizm yüksek ses ve kararlılıktan korkar'
09:00 İktidarın nefes borusu 'Bozkurtlar' Avrupa'da sabır tüketti
09:00 25 KASIM 2020 GÜNDEMİ
08:49 Dolar yeniden 8 lirayı geçti
00:18 Çavuşoğlu ÖSO’ya laf söyletmedi
24/11/2020
22:53 Diyarbakır'da bir kişi gözaltına alındı
22:25 Erdoğan ve Putin Dağlık Karabağ'ı görüştü
21:32 Batman’da çocuk istismarı
20:39 HDP’li vekil Aydemir’in koronavirüs testi pozitif çıktı
20:29 Gözaltındaki muhabirimiz Karataş Erzurum'a götürüldü
20:27 AKP’li Arslan Disiplin Kurulu’na sevk edildi
19:52 Koronadan 161 can kaybı yaşandı
19:41 AKP’li Çelik'ten Arınç yorumu: MYK doğru bulmadı
19:19 9 dilde ‘Anadili yaşatır, İstanbul Sözleşmesi yaşatır’
18:39 Batman'daki 25 Kasım yürüyüşüne katılım çağrısı
18:20 KESK Kadın Meclisi: Vazgeçmiyoruz
17:41 Şengal ile Kuzey ve Doğu Suriye sınırına yoğun sevkiyat
17:32 Mersin’de kadın yürüyüşüne çağrı
17:25 Beyaz Tülbentli Anneler hakim karşısına çıktı
17:21 AKP-MHP kadına şiddetin son bulunması önergesini reddetti
17:17 Yaşamak İstiyoruz İnisiyatifi topladığı imzaları Meclis’e verdi
16:56 Baş: Erdoğan, Bahçeli’den mesajı alınca 40 yıllık arkadaşını sattı
16:48 İpekyolu’nda trafik kazası
16:38 İskenderun Kadın Platformu: AVM açık, eylem yasak
16:22 Bitlis'te 5 gözaltı
16:05 AİHM Ahmet Şık davasında ihlal kararı verdi
16:04 Bülent Arınç istifasını sosyal medyada duyurdu
15:50 Diyarbakır Eğitim İzleme Kurulu: 200 bin öğrenci EBA’ya giremedi
15:48 Kılıçdaroğlu’ndan Bahçeli’ye ‘dokunulmazlık’ yanıtı: Kaldırmazsanız namertsiniz
15:41 Sağlık Bakanlığı’ndan koronavirüs sözlüğü
15:15 Öğretmenlerin yüzde 70'i başka bir iş teklifine sıcak bakıyor
15:09 Van’daki 25 Kasım yürüyüşüne çağrı
15:03 Derik’te sokağa çıkma yasağı davası: 8 kişiye ağır cezalar verildi
14:50 25 Kasım'a giderken taleplerini açıkladılar
14:43 Eğitim Sen: Kadınlar en fazla psikolojik şiddete maruz kalıyor
14:40 Etiyopya’nın ‘teslim olun’ çağrısına yanıt: Tigray halkı kendini savunacak
14:17 HDP’li vekilin yargılanması değerlendirilecek
14:12 Barış Anneleri tutuklu kadınlara dayanışma kartı gönderdi
13:54 Sağlıkçılar bakanlığı alkışlarla protesto etti
13:50 HDP: Öğretmenlerin insanca çalışma koşulları sağlanmalı
13:48 Piyasalar yeni kararlara güvenmedi: Dolar 8 TL’ye koşuyor
13:47 Muhabirimiz Karataş’a avukat kısıtlaması
13:47 Erzurum'da bir sağlıkçı koronadan yaşamını yitirdi
13:46 Gazeteci örgütleri: Kürt gazeteciler her daim hedefte
13:44 İzmir'de piknik yasaklandı
13:43 Kadına şiddet uygulayan erkek ikinci şikayette tutuklandı
13:41 Cumartesi Anneleri: Sözde reformları bırakın adliyeleri adalete açın
13:30 HDK'den 25 Kasım çağrısı: İtaat etmeyeceğiz
13:16 Buldan: Dünya kadın mücadelesiyle değişecek
12:50 Mazıdağı’nda DEDAŞ gerginliği: Polis biber gazıyla müdahale etti
12:49 Gergerlioğlu: Cezaevlerinde salgına karşı önlem alınmıyor
12:48 Soylu kadın mücadelesi yürütenleri hedef aldı