MÛŞ - "Yenilenebilir enerji" paketiyle halka sunulan GES projeleri artıyor. Mûş'ta da faaliyette olan ve planlanan 6 GES projesiyle doğa tahrip ediliyor. 

 

Kürdistan'ın doğası “yenilenebilir enerji” projeleri adı altında talan ediliyor. Temmuz 2025'te Meclis'ten geçen "İklim yasası” ile birlikte Türkiye ve Kürdistan kentlerinde maden ve enerji santrallerine verilen ruhsatlar arttı. Kürdistan'ın hemen her kentinde Jeotermal Enerji Santrali (JES), Hidroelektrik Santrali (HES), Rüzgar Enerji Santrali (RES) ile Güneş Enerji Santrali (GES) projeleri başlatıldı. Mûş’ta da halka "yatırım" ve "yenilenebilir enerji" etiketiyle RES ve GES projeleri sunuluyor. 

 

YABANCI SERMAYE 

 

Son olarak halkın tepkisi ve başlatılan çadır nöbetiyle gündemde olan Gimgim’daki (Varto) JES projesinin yanı sıra bölgede GES projelerinde de ciddi bir artış söz konusu. İnşa ediliş sürecinde Gimgim'da ciddi göçe sebep olan, birçok köy ve mezarlığı sular altında bırakan Alparslan 2 Barajı'nın hemen yanına GES kuruluyor. Sarkîsan köyü mevkiinde kurulan GES panelleri de yabancı şirketler tarafından yapılıyor. Başta Enerji-Sa tarafından planlanan Alparslan 2 Hibrit GES projesi, daha sonra Çek Cumhuriyeti Merkezli Energo-Pro Şirketi tarafından satın alındı. 

 

KÖYLER HEM BARAJDAN HEM GES'TEN ETKİLENİYOR

 

Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporuna göre, projenin merkez üssü konumundaki Sarkîsan köyü olmak üzere Kotan, Îspexan, Çarbaxur, Dêrika Anêrê, Anêr, Şîp köyleri projeden doğrudan etkilenen köyler arasında yer alıyor. Mûş-Gimgim karayolunun 40'ıncı kilometresinde yer alan GES tesisi, toplamda 280 Megavat (MW) elektriksel güce sahip HES ana kaynağı ile 40 MW gücündeki yeni GES panellerinin birleşmesinden oluşuyor. Projeyi yürütenlerin planlamasına göre yaz aylarında barajdaki su debisinin düşmesiyle güneş panellerinden enerji elde edilecek.

 

MERA İŞGALİ HAYVANCILIĞI VE TARIMI ETKİLİYOR

 

Panel yapımında kullanılan arsenit, kurşun, bakır, galyum, kadmiyum tellürid, kadsiyum sülfid, polyvinül florür, selenyum, kristal silikondaki silikon tetraklorür gibi maddeler kansere sebep oluyor. Panellerdeki kimyasallar yağışlarla birlikte doğaya karışarak insan sağlığına tehdit oluşturuyor. Daha çok meralara kurulan proje Kürdistan kentlerinde olduğu gibi temel geçim kaynağı hayvancılık ve tarım olan bölgelerde bu faaliyetin sürdürülmesini olanaksız kılıyor. 

 

MÛŞ'TA GES PROJELERİ

 

Mûş'ta faaliyette olan ve planlanan GES projeleri ise şöyle: Muş Ovası GES, Bulanık GES, Malazgirt GES, Varto GES, Hasköy GES, Korkut GES.

 

MA / Can Kırbaş