AYM YÖK başkanının soruşturma açma yetkisini iptal etti

img

HABER MERKEZİ - Anayasa Mahkemesi (AYM), YÖK başkanına öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açabilme yetkisi veren kuralı, "bilimsel özerkliği zayıflattığı, YÖK'ün denetim yetkisini aştığı" gerekçesiyle iptal etti. Karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre CHP, 2547 Yükseköğretim Kanunu'na eklenen bazı düzenlemelerin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Dava dilekçesinde, devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının personeline uygulanabilecek disiplin cezalarını gerektiren fiillere 657 sayılı Kanun'daki fiil ve hallerin de ilave edildiği, bu şekilde 657 sayılı Kanun'da sayılan fiil ve hallerin 2547 sayılı Kanun kapsamına alındığı belirtildi.

Dilekçede, üniversite öğretim elemanlarının memur statüsünde olmadığı halde bu statüye ilişkin disiplin hükümlerine tabi tutulmalarının amacı aşan bir düzenleme olduğu savunuldu.

Dava dilekçesinde ayrıca 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, "disiplin cezası verme yetkisini" düzenleyen maddesine eklenen ve öğretim elemanları hakkında doğrudan YÖK Başkanı tarafından soruşturma açılmasını öngören kuralın da Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, iptaline karar verilmesi istendi.

Anayasa Mahkemesi, her iki düzenlemeyi de Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Öğretim elemanlarının disiplin sorumluluğu kapsamına 657 sayılı Kanun'da sayılan fiillerin tamamını dahil eden kuralın iptaline ilişkin karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

GEREKÇEDEN

Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesinde, yükseköğretim kurumları personeline uygulanabilecek disiplin cezalarına yer verilen kuralda, bu kurumlarında çalışan kamu görevlilerinin herhangi bir ayrım gözetilmeksizin aynı disiplin hükümlerine tabi tutulduğu belirtildi. Gerekçede, "Anayasa'da üniversiteler, bilimsel ve idari özerkliğe sahip kılınarak diğer kamu kurumlarından farklı değerlendirilmiştir. Buna göre öğretim elemanları hakkında yapılacak düzenlemelerde de söz konusu farklılığın dikkate alınması gerektiği açıktır." tespitleri yer aldı.

"ANAYASAL BAKIMDAN SORUNLARA YOL AÇAR"

2547 sayılı Kanun'un "disiplin ve ceza işleri"ne ilişkin maddelerine, 6764 sayılı Kanun ile eklenen, "657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak..." şeklindeki ibarelerle, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde sayılan fiillerin tamamının, 2547 sayılı Kanun kapsamına alındığı belirtilen gerekçede, şunlar belirtildi:

"Bu fiillerin bir kısmının öğretim elemanlarına uygulanması anayasal bakımdan sorunlara yol açacak niteliktedir. Şöyle ki, 657 sayılı Kanun'da yetkili olmadığı halde basına demeç vermek kınama cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Bir öğretim elemanının bilimsel faaliyet alanına ilişkin bir konuda basın veya medya aracılığıyla kamuoyuna açıklamada bulunmasının disiplin yaptırımına bağlanması ise bilim hürriyeti ile bağdaşmamaktadır."

Gerekçede, 2547 sayılı Kanun'da siyasi parti faaliyetinde bulunmamak kaydıyla yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarının siyasi partilere üye olabileceklerinin düzenlendiği hatırlatıldı. 657 sayılı Kanun'da ise, siyasi partiye girmenin devlet memurluğundan çıkarılmayı gerektiren fiiller arasında gösterildiği belirtilen gerekçede, şu tespitler yapıldı:

"Bu yönüyle Anayasa'nın öğretim elemanlarına yasaklamadığı siyasi partilere üye olma fiilinin dava konusu ibareler yoluyla 2547 sayılı Kanun kapsamında kamu görevinden çıkarma cezasının dayanağı sayılması Anayasa ile çelişmektedir.

657 sayılı Kanun'da sayılan fiiller esas olarak devlet memurları için öngörülmüş olduğundan, bu fiillerin bir kısmı gerek içerik gerekse kullanılan kavramlar ve ifade tarzı itibarıyla öğretim elemanlığı görevinin kapsam ve niteliğiyle örtüşmemektedir. Nitekim kullanılan kavramlar noktasında ortaya çıkan bazı uyumsuzlukları kanun koyucunun da öngördüğü anlaşılmaktadır."

Gerekçede, öğretim elemanları hakkında kılık ve kıyafet ile çalışma saatleri ve biçiminin belirlenmesi konusunda memurlar için öngörülen düzenlemelerin ayniyle uygulanmasında, "Yükseköğretim kurumları ve üst kuruluşları"nı düzenleyen Anayasa'nın 130. maddesine uygunluk bulunmadığı vurgulandı.

Anayasa tarafından öngörülen ayrım ve farklılıkların dikkate alınmayarak, öğretim elemanları ile memur ve diğer personelin tümüyle aynı kurallara tabi kılınması ve dava konusu ibareler yoluyla öğretim elemanlarının disiplin sorumluluğu kapsamına 657 sayılı Kanun'da sayılan fiillerin tamamının dahil edilmesinin, Anayasa'da bu kişiler için öngörülen güvencelerle örtüşmediğine işaret edildi.

Dava konusu kuralların, gerek uygulayıcılar gerekse disiplin kurallarının muhatapları yönünden birtakım belirsizliklere de yol açmasından ötürü Anayasa'nın ilgili maddeleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşıldığı bildirildi.

YÖK BAŞKANIN SORUŞTURMA YETKİSİNİN İPTALİ

Anayasa Mahkemesi ayrıca, 2547 sayılı Kanun'un "disiplin ve ceza işleri"ne ilişkin maddelerine, 6764 sayılı Kanun ile eklenen ve YÖK başkanına öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açma yetkisi veren hükmünü de iptal etti.

İptal gerekçesinde, kuralın, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden ve kamu görevinden çıkarma cezalarını gerektiren fiillerle ilgili olarak YÖK başkanının disiplin amiri sıfatıyla öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açabileceğini hüküm altına aldığı hatırlatıldı.

Anayasa'da üniversitelerin, kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip olduğunun belirtildiği vurgulanan gerekçede, yükseköğretim kurumlarının işleyişine ilişkin yapılacak düzenlemelerde YÖK'ün Anayasa'da tanımlanan görev ve işlevlerinin dikkate alınması gerektiği kaydedildi.

YÖK'e atfedilen işlevlerden bir kısmının gerekli görüldüğü hallerde YÖK başkanına bırakılmasının kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu ifade edilen gerekçede, şunlar aktarıldı:

"Bununla beraber devletin üniversiteler üzerindeki gözetim ve denetim yetkilerini düzenleyen konular bilimsel özerklik dikkate alınmak suretiyle kanun koyucuya bırakılmıştır. Bilimsel özerkliğin koşullarının oluşturulabilmesi üniversitelerin kendi işleyişine ilişkin idari kararların alınmasında da serbest olmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda YÖK ile birlikte daha somut ve kurumsal bir görünüm kazanan devletin üniversiteler üzerindeki gözetim ve denetim yetkisi ile bilimsel özerkliğe sahip üniversite olgusu arasında hassas bir dengenin kurulması gerekmektedir."

Gerekçede, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (a) fıkrasının 6764 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki metninde, YÖK başkanı yalnızca YÖK ile üniversite rektörlerinin disiplin amiri olarak düzenlendiği, dolayısıyla soruşturma açma yetkisinin Kurul ve rektörler ile sınırlandırıldığı hatırlatıldı.

Dava konusu kuralın ise öğretim elemanlarının görev yaptığı yükseköğretim kurumundaki disiplin amirlerinin yetkisine ek olarak YÖK başkanına da disiplin amiri sıfatıyla öğretim elemanları hakkında doğrudan soruşturma açma yetkisi verdiği belirtildi.

Gerekçede, şunlar kaydedildi:

"Kuralın salt öğretim elemanlarının disiplin fiilleriyle ilgili YÖK başkanına doğrudan soruşturma açma yetkisi tanınmasının, YÖK'ün üniversiteler üzerinde sahip olduğu denetim yetkisinin neredeyse yükseköğretim kurumlarındaki tüm akademik personeli kapsayacak ve üniversiteler üzerinde hiyerarşik bir güce sahip olacak şekilde genişletilmesi sonucunu doğurduğu görülmüştür.

Öğretim elemanlarının görevlerine son verilmesinin kendi organları tarafından yürütülmesi hususunun bilimsel özerkliğin bir gereği olduğu da dikkate alındığında, YÖK başkanına öğretim elemanları hakkında soruşturma açma yetkisi tanıyan kuralın bilimsel özerkliği zayıflatan ve YÖK'ün sahip olduğu denetim yetkisini aşan yönü ile Anayasa’nın 130. ve 131. maddeleri ile bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır

Diğer başlıklar

15:45 Tüm Emekli-Sen taleplerini sıraladı
15:44 Erdal Eren mezarı başında anıldı
15:41 Korucuların öldürdüğü kardeşlerin davası görüldü
15:33 Davutoğlu’nun partisinin programı 8 ana başlıktan oluştu
15:31 Adana'da 'İnsanca yaşamak istiyoruz' mitingine çağrı
15:27 Emekliler: Bütçede büyük pay savaşa
15:26 İmamoğlu’ndan Erdoğan’a Kanal İstanbul yanıtı
15:26 Silvan'da polis mezar taşını söküp götürdü
15:22 KHK'lilerin işe iadesi talebiyle imza kampanyası başlatıldı
15:12 Eşbaşkan Yılmaz, seçim çalışmaları nedeniyle gözaltında
15:11 Açlık grevindeki Bahar Kurt: Grup Yorum üyeleri zorla müdahaleyle karşı karşıya
15:04 Çerkezoğlu: Demokrasi olmadan emeğin hakları da olmaz
14:42 Amed Emek Demokrasi Platformu: Mardin’deki gözaltıları serbest bırakın
14:40 Cenazelerden 10'u ailelerine iki yıl sonra teslim edildi
14:19 HDP Kadın Meclisi: Erkekler 1 yılda 305 kadını katletti
14:14 Urfa Barosu Tahir Elçi anısına düzenlediği yarışmanın ödüllerini verdi
13:16 Müzeyyen Boylu davasının nakil talebine ret
13:03 İngiltere Başbakanı Johnson: Brexit'i 31 Ocak'ta gerçekleştireceğiz
12:45 Çavuşoğlu mevkidaşı Lavrov ile görüştü
12:30 Ermenistan Başbakanı: ABD'nin soykırım kararı adalet ve hakikatin zaferi
12:21 Otobüste uyuya kalan kadın taciz edildi
12:03 Adalet Bakanı Gül'den Ermeni Soykırımı tasarısına tepki
11:59 Tasarlayarak öldüren erkeğe 'tahrik' ve 'iyi hal' indirimi
11:54 Kubilay: Tutak’da yasadışı işler yapılmıyorsa neden heyetimize izin verilmiyor?
11:50 Davutoğlu’nun konuşmasında ‘Kürt’ yok, ‘terörle mücadele’ var
11:49 HDP’li eski vekil Birtane tahliye edildi
11:48 Oruç'a destek veren meslek örgütleri: Gazetecilere komplo kurmaktan vazgeçin
11:37 Ankara JİTEM davasında beraat verildi: Cezasızlık bir devlet politikası
11:33 Çınar’ın cenazesi polis ablukasında toprağa verildi
11:17 Diyarbakır Valiliği hak ihlallerinin açıklanacağı eylemi yasakladı
11:16 HDP Gençlik Meclis Üyesi tutuklandı
10:59 Ankara JİTEM Davası’nda savcı beraat istedi
10:38 Kobanê’deki Ulusal Birlik Çalıştayı sona erdi
10:29 Arazisi başkasına tapulandı, ‘Faruk Çelik’in parmağı var’ denildi
10:09 Van'da 'Türkiye'de İnsan Hakları' paneli
10:07 Gazeteci Oruç’un eşi: Eşimin tek silahı kalemi, kamerası ve fotoğraf makinesidir
10:05 DEDAŞ söktüğü panoya kaçak muamelesi yaptı
09:52 Şiddete karşı dans ettikleri için gözaltına alınanlar bırakıldı
09:45 CHP'yi işgal eden DEV-GÜÇ üyeleri yaşananları anlattı
09:44 KÖİ otoyollarını kullanamayanlara bakandan öneri: Devlet yolunu kullansınlar
09:23 ÖHD 'Hak ve adalet paneli' düzenleyecek
09:22 Diyarbakır Surlarının taşları sökülüp satılıyor
09:15 Esin Kavruk ailesi suç duyurusu için rapor bekliyor
09:14 Lazca yok olmasın: Şiirler yazılmalı, şarkılar bestelenmeli, kitaplar yazılmalı
09:13 Silopi dosyaları ‘faili meçhul’: O günleri hiç unutmayacağız
09:12 HDP'li Ceylan'dan Soylu'ya: Bu yöntem 1990'larda denendi
09:11 Ömürleri tükendi yolun yapımını görmediler!
09:10 Halay çekmek, piknik yapmak 'örgütsel faaliyet' sayıldı
09:09 'YPG üyesi' olduğu iddiasıyla ceza alan Suriyeli Kürt hukuki yardım istedi
09:08 Tutuklu karikatüriste ‘Cumhurbaşkanı'na hakaret’ davası
09:07 'Kriz ve zamlar dikkate alınarak asgari ücret belirlensin'
09:06 Van hak ihlalinde en kötü yıllarından birini yaşadı
09:05 Sadece esnaf değil kadınlara istihdam sağlıyor
09:03 ‘Ulusal birlik için hep birlikte ayağa kalkma zamanı’
09:01 'Daha ucuzunu bulmak için pazar pazar dolaşıyoruz'
09:00 13 ARALIK 2019 GÜNDEMİ
08:32 İngiltere’de seçim: Boris kazandığını ilan etti
İşçi Partisi lideri Corbyn görevinden ayrılıyor
12/12/2019
23:59 Davutoğlu’nun partisinin Kurucular Kurulu listesine ulaşıldı
23:59 Urfa’da şüpheli kadın ölümü
23:23 CHP'den bakanların Genel Kurul’a katılmamasına tepki
22:20 İHD ve TİHV’ndan ‘Rojava’ konulu seminer
21:40 İzmir İSİG Meclisi asbest tehlikesine dikkat çekti
21:25 ABD Senatosu Ermeni Soykırımı tasarısını kabul etti
21:14 Hakkari’de 5 bölge giriş çıkışa yasaklandı
21:05 HDP Gençlik Meclisi üyesi gözaltına alındı
21:04 ‘Türkiye toplu intiharlar ülkesine döndü’
20:03 Diyarbakır'da şırıngalı çikolata yiyen çocuk yaşamını yitirdi
19:51 'Duvarları Delen Çizgiler' sergisi açıldı
19:45 Adalet arayan ‘çocuklar’ anlattı: Devlet öldürdü babamı
19:22 Kadınların danslı eylemine polis müdahalesi:9 gözaltı
19:00 HDP Hukuk Komisyonu: Ne Gazetecilik ne de siyaset suçtur
18:39 AKP’li Ceylanpınar Belediye Başkanı’nın mazbatası iptal edildi
18:37 Öldürülen Murat Kaya’nın eşi serbest bırakıldı
18:27 Hastaneye kaldırılan tutuklu eşbaşkan tekrar cezaevine götürüldü
18:15 HDP'li kadınlar: Til Rıfat'taki çocukları katledenler yargılansın
17:57 Silopi'de 13 yaşındaki çocuk öldürüldü
17:54 Batman'da ulaşımda indirime gidildi
17:51 Alanya'da 17 kişi 7 gündür gözaltında
17:50 Nusaybin Davası: Hukuku ayaklar altına alıyorsunuz
17:41 4 kadın erkekler tarafından katledildi
17:14 Diyarbakır’da 20 kişinin gözaltı süresi uzatıldı
17:09 Diyarbakır'da 22 kişi daha gözaltına alındı
16:50 Aliağa işçilerinin duruşması 4 Mayıs’a ertelendi
16:35 Çocuk istismarı haberine hapis
16:34 Öldürülen Murat Kaya’nın eşi Zozan Kaya adliyeye getirildi
16:33 7 Suriyeliye ‘Devletin birliğini bozmaktan’ 3'er kez ağırlaştırılmış müebbet
16:20 Taşdemir: Herkesi ‘terörist’ ilan ediyorsunuz, gazeteci Oruç gibi
16:20 HDP'liler kendilerini tehdit eden 'istihbarat elemanlarını' anlattı
16:17 Duruşmada kendisini 'alkolün etkisiyle öldürdüm' diye savundu
16:00 Kuzey ve Doğu Suriye'den getirilen 99 kişi tutuklandı, 5 kişi gözaltında
15:49 MB 2 puan faiz indirimi yaptı
15:48 Tekay’ın cenazesi polis ablukasında toprağa verildi
15:38 Meslek ve hak örgütlerinden ortak açıklama: Cezaevleri ihlaller merkezine dönüştü
15:15 Aliağa Belediyesi'nden atılan işçilerinin ‘işe iade’ davası başladı
14:51 Mardin'de gözaltına alınanlar DTK faaliyetleriyle suçlanıyor
14:42 Savcı AİHM kararına rağmen yeniden yargılamanın reddini istedi
14:27 Davutoğlu parti başvurusunu yaptı
14:26 Erdoğan'dan Kanal İstanbul açıklaması: Sükse yapacak, siyasi boyutu var
14:05 DİSK üyeleri: Asgari ücret 3 bin 200 TL olmalı
14:04 HDP'li iki isimden haber alınamıyor