Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

09/12/2018
22:36 MKM 27'nci yılını kutladı
19:40 Başaran: Hukuk terbiye aracı olarak kullanılıyor
17:57 Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Sarı Yelekliler ile görüşecek
17:42 'Batı'da AKP-MHP'nin koalisyonunun alanlarını daraltacak adayları destekleme konusunda netiz'
17:12 Altıparmak: Hukuk sistemi ihlal aracına dönüştü
16:51 Kadınlar tecride karşı açlık grevine başlıyor
16:30 Demokratik yerel yönetimler için söz sırası bu kez halktaydı
16:08 Açlık grevine giren partililerin gözaltına alınması Meclis’e taşıdı
16:04 Öğretmen tacizini protesto eden öğrencilere verilen cezaya itiraz
15:49 Gazeteciler medyadaki nefret söylemini tartıştı
15:23 Temelli: Türkiye’yi kayyumcu zihniyetten kurtaracağız
15:04 Tutuklanan belediye personellerine sahip çıktı
14:41 Tosun: 31 Mart'ta AKP-MHP'ye 'dur' deme fırsatımız var
13:27 AKP'nin 16 yıllık 'hak ihlalleri' karnesini çıkardı
11:38 Direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu 3 kişi yaralandı
11:23 Elektrik akımına kapılan işçi feci şekilde can verdi
11:15 Tecride karşı başlatılan açlık grevini ikinci gruplar devraldı
10:39 Polis ve koruculardan oluşan şebekeden 643 milyonluk vurgun
09:49 Öğrenci evinde doktor cinayeti
09:12 Gergerlioğlu: 260 bin tutuklu var ama Adalet Bakanlığı kadrosuna ait 8 doktor var
09:11 İŞKUR’dan ihraç edilen Ok: İstihdam geçici işsizlik kalıcı
09:10 İslam: Türkiye’de hukuk normları işlemez hale geldi
09:09 Bütçe görüşmelerinde HDP’nin ana gündemi Leyla Güven
09:08 Sanık Albay beraat etti olayla ilgisi olmayan Özkan 22 yıldır cezaevinde
09:06 Tecride karşı ses çıkarmaya çağıran Öztürk: Zulme karşı direniş tarihimiz var
09:05 Dev Yapı-İş Başkanı Karabulut: Gözdağı vermek için tutuklandık
09:04 HDP’li Barış: Tabanın desteğini alan adayımızdır
09:02 Hawar, Ronahî ve Roja Nû dergilerindeki folklorik yazılar derlendi
09:00 Bir ay geçti rapor hazırlanmadı: Sise Bingöl’ün durumu kötüye gidiyor
09:00 09 ARALIK 2018 GÜNDEMİ
08/12/2018
21:47 Toplumsal cinsiyete dayalı şiddete müzikle dikkat çekildi
20:20 Askeri araç devrildi: 3 yaralı
19:37 Mersin 78’liler Derneği’ne yeni yönetim
19:15 İHD’den çağrı: Hapishanelerde yavaşlatılmış ölümleri durduralım
18:15 Tahliye olan işçi: 2 bin 500 maaş dediler bin 800 verdiler
17:55 Diyarbakır’da ‘Yalnızlık ve Suya Dair’ sergisi
17:53 Çepni: Yapısal krizin nedeni Kürt sorunudur
17:52 Sincan Cezaevi’nde su kotayla veriliyor
17:32 Urfa’da gözaltına alınanlar spor salonunda bekletiliyor
17:13 Erdoğan: Avrupa demokrasisi sınıfta kalmıştır
17:10 HDP'li Gergerlioğlu: 19 Aralık, baskı politikasının sonucu olarak ortaya çıktı
16:48 ‘Sarı Yelekliler’in eylemi Hollanda ve Belçika’ya sıçradı
16:26 Urfa’da açılışı beklenen trambüs projesi iptal edildi
16:18 Mersin'de gözaltı
16:10 Demokrasiye Çağrı Grubu'ndan 'Yerel demokrasi buluşmaları'
15:36 Hayvan hakları savunucuları ‘katliam tasarısı’nı protesto edecek
15:29 KESK 23 yaşında: Mücadeleyi yükselteceğiz
15:11 Cezaevlerinde açlık grevleri yayılıyor
14:48 Hasta tutuklu Yavuzel: Böyle giderse ölümle yüz yüze kalacağım
14:10 Kayıp yakınları: Yargı failleri korumaya devam ediyor