Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

09:15 Yaylacılar: Yangın korkusuyla uyuyamıyoruz
09:09 Aileler Nisan ayından beri çocuklarının cenazesini bekliyor
09:08 Kaya: 'Saldırı altındaki Türkiye' imajı yerel seçimlere yöneliktir
09:06 Antep Katliamı'nın avukatı Alagöz: Heyet dosyayı kapatmayı amaçlıyor
09:04 Toğrul: DAİŞ'in Antep yapılanmasının üzerine gidilmedi, Beybahçe yaşandı
09:03 Batumlu: Kürt sorununu aşmak için Öcalan üzerindeki tecrit kaldırılmalı
09:02 Geylani: İşkenceciler yargılanmadığı için yeni işkenceciler ortaya çıkıyor
09:01 Hakkari esnafı: Kepenk kapatacak duruma geldik
09:00 18 TEMMUZ 2018 GÜNDEMİ
17/08/2018
21:08 İsrail Mescid-i Aksa'nın tüm kapılarını kapattı: 1 Filistinli öldürüldü
21:01 Emek meslek örgütleri ekonomik krizi protesto etti
20:50 Antep sınır hattı özel güvenlik bölgesi ilan edildi
20:12 Adana'da 3 kişiye ‘ev hapsi’ cezası
19:59 HDP: İçişleri Bakanı suç teşvikçisi olmuştur
19:17 Trump'tan tehdit gibi bir açıklama daha: Ne olacağını göreceğiz
19:03 HDP’li Sürücü Urfa Cezaevi’nde yaşanan sorunları meclise taşıdı
18:55 Midyat'ta yangın 2 gündür sürüyor
18:26 İstanbul'da bayram trafiği başladı
18:23 Sosyal medya paylaşımlarından dolayı gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
18:09 HDP’li Uca İçişleri Bakanı’na Êzidî kamplarını sordu
17:33 İmralı’ya bayram görüşü için yapılan başvuru reddedildi
17:16 Roboskili aileler Nuşirevan Elçi’yi Şırnak Barosu’na şikayet etti
16:38 Diyarbakır Barosu, Telhamut Kampı için savcı ve kaymakamlıkla görüştü
16:37 Demirtaş: Parti yönetimimizle aramda en küçük bir kriz yoktur
16:33 Ankara'da gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
16:18 Beytüşşebap kırsalında yangın
15:50 Diyarbakır Barosu: Mücadelemizi sürdüreceğiz
15:19 Merkez Bankası dolar beklentisi: Yılsonu 5,96 TL
15:13 Yaşamını yitiren askerin kardeşinden Demirtaş’a ölüm tehdidi: İntikamını senden alacağım
15:10 'Dersim canlılar için yaşanılmaz kılınmak isteniyor'
15:05 HDK: Yeni depremler kapıda iktidar 'imar affı'yla rant peşinde
14:45 Genç ilçesinde çıkan orman yangını yayılıyor
14:28 Akar, Rus mevkidaşı ile görüştü
14:20 Sanayici, KOBİ ve girişimciler için destek paketi açıklandı
14:10 Ceylan Ertem'den Cumartesi Anneleri’nin eylemine katılım çağrısı
14:01 Bursa'da kitap okuyan kız heykeli kaldırıldı
13:57 Erdoğan’ın önerdiği akıllı telefona zam geldi
13:55 Dersimliler yasaklı bölgede yangına müdahale ediyor
13:29 Dolar yeniden 6 liranın üzerinde
13:04 DBP'nin Kömür Belediye Eşbaşkanı Yuka gözaltına alındı
13:02 17 Ağustos'un yıl dönümünde sordular: İstanbul depreme hazır mı?
12:32 HDP MYK üyesi Ağaoğlu tahliye edildi
12:31 HDP’den güvenlik soruşturması açıklaması
12:30 Tarım Orkam- Sen’den orman yangınına tepki: Bölge insansızlaştırılmak isteniyor
11:59 Elazığ’da tutuklular odalarından alınıp hücrelere konuluyor
11:58 11 yeni film vizyonda
11:57 Tüketici güven endeksi yılın en düşük seviyesinde
11:56 İHD: Dersim’deki yangın söndürülmeli
11:48 İmralı’ya bayram başvurusu
11:47 Edirne’de art arda 2 deprem