Doç. Dr. Güneş: Türkiye- ABD krizi sınırları aştı

img
İSTANBUL – Türkiye ile ABD arasında ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını aksine sınırları aşan bir sorun haline geldiği belirten Doç. Dr. Hakan Güneş, "Ankara'nın burnunun sürtmesi isteniyor. Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor" dedi. 
 
Türkiye ile ABD arasında Rahip Andrew Brunson'ın tutukluluğu ve Washington yönetiminin aldığı yaptırım kararları nedeniyle başlayan krizi çözmek üzere ABD'ye giden Türk heyet, somut bir sonuca ulaşamadı. Diplomatik kaynaklar, ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye verdiğini söylüyor. Ortaya çıkan tablonun ne anlama geldiğini İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Doç. Dr. Hakan Güneş değerlendirdi. 
 
‘SINIRLARI AŞAN BİR SORUN’ 
 
Ortaya çıkan krizin “sıra dışı” olmadığını, aksine sınırları aşan bir sorun haline döndüğü yorumunda bulunan Güneş, sorunun iki bakana yaptırım düzeyine gelinmesi ve devamında da daha ağır yaptırımların gündemde olmasının sınırları daha da aşacağı görüşünde. ABD’nin serbest bırakılmasını istediği 15 kişinin listesini Türkiye’ye vermesine ilişkin de Güneş, “Amerika ve Türkiye arasında son 4-5 yılda biraz sıradanlaşan bir müzakere, tartışma, pazarlık diyebileceğimiz bir konu bu. Önümüzdeki günlerde de Rahip Brunson meselesi dışında başka konular da olacaktır elbette. Verilen 15 kişilik liste de bunun ipuçları” dedi. 
 
'TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU'DAKİ GELİŞMELERİ FIRSATA ÇEVİRMESİ İSTENMİYOR'
 
İki ülke arasında yaşanıyor gibi görünen krize daha derinlikli bir yerden bakmak gerektiğini ve bu krizin de bardağı taşıran son damla olduğunu vurgulayan Güneş, zaman zaman bazı liderlerin uygulamaları karşısında daha merkez ülkelerin sert tepkiler verebildiğini belirtti. 
 
Bununla paralel olarak hem Ortadoğu’da hem de konunun muhatabı olan ülkeler açısından ortaya nasıl bir tablo çıkacağına dikkat çeken Güneş, şöyle devam etti: “Erdoğan’ın Ortadoğu’daki son izlemiş olduğu politika batılı diğer ülkelerden biraz farklı ve uyumlu görünmüyor. Dolayısıyla buralarda çeşitli siyasi gerilimler çıkıyor. Bence bunun en önemli kısmı aynı zamanda ülkede bir ekonomik krizle birlikte devam ederek birbirini tetikliyor olması konuyu çok daha zor bir hale getiriyor. Üstelik Ortadoğu ile ilgisi şu; Şuanda Amerika’nın dünya politikasında öncelikli konu İran’ı sınırlandırma kararı. Bu sınırlandırmayı da doğrudan bir askeri harekatla değil, bir yaptırım zinciriyle halletmeye çalışıyor. Burada geçtiğimiz dönemde olduğu gibi Türkiye’nin bu durumu bir fırsata çevirmesini ve dolayısıyla İran’ın nefes almasını istemiyor. Bu bakımdan Türkiye’deki iktisadi kriz, Türk Amerikan ilişkilerindeki gerilim, İran yaptırımı bu üç şey adeta çarpışıyor. Bu noktada Türkiye’den sadece Brunson’un serbest bırakılması değil, diğer konularda daha uyumlu müttefik siyaseti izlemesi gerektiğini talep ettiklerini anlıyoruz." 
 
‘BU ZİYARETTE TOPARLAYAMADILAR’
 
Türkiye'nin Amerika'yla olan ittifakında genel kurallarının dışına çıkmadığını aksine topraklarını kullandırttığını, radar ve askeri üstlerin işlemeye devam ettiğini ve Amerikan şirketlerine kapıların sonuna kadar açık olduğunu hatırlatan Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü: "Buralarda bir sorun yok ama belli başlıklarda da sorun var. Bu sorun başlıklarında taraflar iyi bir noktaya varmış değil. Burada her iki liderin de kendi kamuoylarına seslenmesi işleri biraz daha zorlaştırıyor. İletişim kazaları da var. Dışişleri bürokratlarının çok iyi çalıştığını söyleyemeyiz. Onlar da adeta siyasetçiler gibi konuşuyorlar. Bütün bu faktörler bir araya gelince sorun aslında çözülmesi çok zor olmayan bir sorun neredeyse orta ölçekli bir iktisadi krize doğru Türkiye’ye yol aldırıyor. Bunu bu ziyarette toparlayamadılar belki ama başka ziyarette toparlayacaklardır, çünkü Türk Amerikan ilişkilerinde son 5 yılda büyük gerilim konuları biraz daha azaldı. Başta Suriye olmak üzere bir yakınlaşmaya gittiklerini görmek mümkün. Bu da bu iletişim kazaları ve sert müzakerelere rağmen anlaşmalarını daha mümkün hale getiren bir zemin ortaya çıkarıyor.” 
 
‘ANKARA’NIN BURNUNUN SÜRTMESİ İSTENİYOR’
 
Ortaya konulan karşılıklı talepler etrafında masaya oturmanın çok da kolay olmayacağını düşünen Güneş, bunun nedenini ise eşit iki güçten bahsedilememesinden kaynaklı olduğunu söyledi. Güneş, devamla şunları söyledi: “Amerika’nın Türkiye yönetimini Obama döneminde olduğu gibi bu küçük ortağa küçük ortak gibi davranmıyor kanaatine sahipler. Burada ittifak içi güven ilişkilerinin sarsıldığı bir durum söz konusu. Bu nedenle de tabiri caizse Ankara’nın burnunu sürtmek istiyorlar. Çok eşit bir ilişki sürdürmek istemedikleri anlaşılıyor. Türkiye ekonomisi daha da zora düşerse bundan memnuniyet duymayacaklardır çünkü burada uluslararası şirketler var. Sanıldığının aksine batılı şirketler Türkiye’yi batırmaya çalışmıyor. Tam tersine onların hisseleri değer kaybedecek. Yüz liralık dünyada yatırımı varsa bunun üç tarafı Türkiye’de dolayısıyla onları tolere edemeyecekleri bir kayıp olmaz. Türkiye’deki iktisadi kaybıyla birlikte biraz daha teyakkuz halinde, gergin iktisadi çivi üstünde kalması batılı ülkelerin özellikle Amerika’nın umurunda olmayacaktır. Bu anlamda dayanma ya da ilişkiyi gergin sürdürme kapasitesi çok çok mümkün değil. Türkiye içinse bu kolay değil. Vize verilmemeye başlandığında Türk iş adamlarının nasıl yanıp tutuştuğunu hatırlayalım.”
 
‘TÜRKİYE ÇOK ÇABA SARFEDECEK’
 
Türkiye’nin bu işi çözmek için daha fazla çaba sarf edeceğini de sözlerine ekleyen Güneş, sözlerini şöyle tamamladı: “Dikkat ederseniz ‘Ey Amerika’ artık daha az söyleniyor. Çoktan bunun için 6 miting yapılmış olurdu. Bu kez yapılmıyor çünkü gerçekten bu sorunu Türkiye çözmek zorunda. Ekonomik durumun çok iyi olmadığı açık. O nedenle de Ankara’nın bu sorunu çözmek için çok fazla çaba sarf edeceklerini tahmin edebiliriz.” 
 
MA / Necla Demir 
 
 

Diğer başlıklar

16:59 Keçi Burcu 3 yıl sonra ‘izne tabi’ açıldı
16:56 Amedspor, Çalar ve Yaman’ın golleriyle 3 puanı hanesine yazd
16:47 İçişleri Bakanlığı: 15 Şubat nedeniyle 735 kişi gözaltına alındı
16:31 Esnaf ve yurttaşlar Güven'in evindeki ablukadan rahatsız
16:17 Kartal’da binaların tahliyesine devam ediliyor
16:10 Gözaltında işkenceye uğrayan çocuğun ailesi: Şikayetçiyiz
16:06 TJA’dan polisin cinsel tacizine tepki
15:31 HDP Şırnak adaylarından kömür işçilerini ziyaret
15:29 Açlık grevindeki 3 tutuklu aynı hücrede tutuluyor
15:14 Soylu: Ben meczubum
15:12 DEDEF, üyelerinin serbest bırakılmasını istedi
14:59 Öldürülen Kübra öğretmenin öğrencileri: Katil en ağır cezayı alsın
14:53 Midyat'ta minibüs devrildi: 3 kişi yaşamını yitirdi 14 yaralı
14:48 Taşdemir: Hesap soracağız diyenler hesap vermeliler
14:04 HDP Mardin’in ilk bürosunu açtı: Kent bizim, Midyat bizim
13:29 Gergerlioğlu: KHK’ların nesilden nesile devam etmemesi için örgütlenmek gerek
13:27 Genç Kadın Konferansı başladı: Özgür yaşam özgür kadınla mümkündür
13:16 Beykoz'da bir evin istinat duvarı çöktü
12:52 Trump'tan Avrupa'ya: Vatandaşları olan DAİŞ'lileri yargılamalarını istiyoruz
12:37 12 STÖ’den Şêladizê’deki gözaltılara ilişkin açıklama
11:30 Leyla Güven’in açlık grevi 102’nci gününde
09:13 Tuma Çelik’ten gözaltı tepkisi: İktidar 31 Mart’ta cevabını alacak
09:11 HDP'lilere jet fezleke ‘cinayetten’ yargılanan AKP vekiline işlemiyor!
09:09 Kayyum DBP’li belediyenin projesini kendine mal etti
09:07 Tanzim satış noktalarına bağışlanan domates parayla satıldı!
09:06 Belediye taşınmazları bir bir devrediliyor!
09:04 Temelli: Ülkede vasfını yitirmiş bir meczup akıl vardır
09:02 Çiftçilerde gelecek kaygısı: Borcu borçla kapatıyoruz
09:00 'Sığınaktaki kadınların oy kullanamaması hak ihlalidir'
09:00 17 ŞUBAT 2019 GÜNDEMİ
08:17 Gözaltındaki 3 çocuğa işkence: Dipçikle kafamıza vurdular, yüzümüzü yumrukladılar, başımızı klozete soktular
16/02/2019
22:50 HDP’li genç bir günde ikinci kez gözaltına alındı
21:54 Çerkes halkının sesi Jıneps 14 yaşında
21:38 Ahmet Atakan doğum gününde anıldı
21:17 Berkin’in anne ve babasından Leyla Güven’e: Yanındayız
21:02 Akar ABD’li senatörleri ikna turunda
19:44 PSAKD İzmir Şubeleri: Tunçdemir ve Kaya derhal serbest bırakılsın
19:06 HDP’nin Manisa eşbaşkan adayı Naci Sönmez: Halk MHP ve İYİ Parti’ye mecbur değil
18:16 KESK'liler: KHK gidecek biz kalacağız
18:15 Cumartesi Annesi Meryem Baskın oğlunun yanına defnedildi
17:43 HDP Bozova ilçe eşbaşkanı tutuklandı
17:20 Serhat'ta halk buluşması, Elazığ'da büro açılışı
17:15 Kaya ve Karaaslan’ın tutuklanması kınandı
16:51 'Bir haftada 2 hasta tutuklu yaşamını yitirdi'
16:15 Balat'ta 3 katlı ahşap bina çöktü
15:27 'Hasta tutuklu Çelikdemir serbest bırakılsın'
15:27 Paylaşımları nedeniyle gözaltına alınanlardan 6'sı bırakıldı
15:05 İHD: Hasta tutuklular derhal serbest bırakılsın
15:04 Gazeteci Abayay ve Tekdağ'ın failleri soruldu
14:59 Bursa’da 11 kişi gözaltına alındı