Yeni sistem döviz-faiz alemine güven vermedi

img
 
ANKARA - Gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye’ye de sıcak para girişi azalıyor. Kırılgan ekonomide bu durum dövizin yükselmesi anlamına gelirken, ekonomist Mustafa Sönmez, yeni sistemin yabancı sermayeye güven vermediğini ve doları ateşlediğini söyledi. 
 
Yeni kabinenin açıklaması ardından piyasaların sert tepkisi sürüyor. Dolar, TL karşısında 5 TL bandını zorladı. Ekonomist Mustafa Sönmez, yeni ekonomi yönetimine dair, “Merkez Bankası’nı daha fazla kontrolleri altına almak ve yönetim üzerinde kontrol hissettirmek istiyorlar. KHK bunu yapmak istediler ama bu ne işe yarayacak? Bu ihtiyaçları olan batıdaki dış kaynak sahipleri, MB’nin baskı altına alınmasından hoşnut değiller. Erdoğan, Londra’ya gidip, bunu ima ettiğinde dolar fiyatları artmıştı. Yabancı kaynaklar ‘bağımsızlık’ istiyor. Sizin de yabancı kaynağa ihtiyaç varken böyle politikalar doğru değil. Hazine ve Maliye’nin başına damadı getirmek yine dış para sahiplerinin hoşnut oldukları bir şey gibi görünmüyor” dedi.
 
KABİNE DÖVİZ-FAİZ ALEMİNE GÜVEN VERMEDİ
 
Dövizdeki hızlı artışı, “Yeni sistem, kabine, piyasaya, döviz-faiz alemine güven vermedi” diye değerlendiren Sönmez, “Kabinenin açıklandığı anda 4.55’ten 4,70’lere çıktı. Şimdi, 4,90’larda ve inmek bilmiyor. Bütün yabancı gözlemciler, yatırım bankaları kurda sürekli hızlı artış olacağını söylüyorlar. Türkiye’nin yatarım yapmaya uygun olmadığın müşterilerine rapor ediyorlar. O nedenle yeni cumhurbaşkanlığı sistemi işleyecek bir sistem gibi görünmüyor” dedi.
 
‘İKİNCİ ARJANTİN OLMAYA ADAY’
 
Sönmez, Türkiye’nin bir an önce hem iç hem de dış aktörler açısından güçlü güven kredisine ihtiyacı olduğunu söyledi. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni cumhurbaşkanlığı sistemi güven vermiyor hem de ekonominin en kırılgan olduğu zamanda. Son olarak yıllık 58 milyar dolara ulaşan bir cari açık olduğu açıklandı. Bu da milli gelirin yüzde 6.5- 7 oranında. Böyle bir durumda olan dünyada sadece Arjantin var o da İMF’ye gitti. Türkiye’de ikinci Arjantin olarak gözleniyor. Bunun tekzip edecek herhangi bir olumlu gelişme de yok. Enflasyon yüzde 20’ye doğru seyrediyor, bütçe açığı devasa boyutlarda. Yatırımcı ve tüketici için güven ortamı yok. Bunlarla, yeni rejimin baş etmesi kolay görünmüyor.”
 
DIŞ BORÇ
 
Türkiye’nin dış borcu 453 milyar dolar civarında. Bu oran milli gelirin yüzde 48’i civarında. Borcun milli gelire oranın yükselmesi “Asya tipi kriz” beklentisi oluştururken Sönmez, konuyu şöyle değerlendirdi: “Oranın yükselmesine gerek yok. Önemli olan borcu çeviriyor musun, çeviremiyor musun. Türkiye’de borç çevrilemeyecek düzeyde. Çünkü dışarıdan yeni kredi açılmıyor, para girişi yok. Mayıs ayı cari ödemeler dengesi para girmediği tam tersine çıktığını gösteriyor. Yeni para girmezse borç dönmez. O zaman da döviz arzı sınırlı kaldığı için fiyatlar durmadan artıyor. Bununla da baş edemezsin. Para bulmak için İMF’nin kapısını çalmak zorundasın. Şimdiye kadar bildik yollarla, sıcak para ve doğrudan yatırım biçiminde yeni para girişi olmazsa İMF’nin kapısına gidilir. İMF’de kredi verir, ama ‘enflasyonu düşür, kamu açığını kapat’ der, bunun için de ‘kemer sık, zam yap, vergileri artır’ der, acı reçeteleri uygular.”
 
SICAK PARA GİRİŞİ AZALIYOR
 
Sönmez, tüm meselenin dönüp dolaşıp Türkiye’ye sıcak para girişinin olup olmadığına geldiğine dikkat çekti. Açıklanan rakamlar sıcak para girişinin olumsuz olduğunu gösteriyor. MB verilerine göre, Mayıs ayında Türkiye’den 1 milyar dolarlık sıcak para çıkışı oldu ve ilk beş aydaki net giriş tutarı da 1 milyar 22 milyon dolara geriledi. Oysa Türkiye geçen yılın ilk beş aylık döneminde uluslar arası portföy yatırımcılarından ek 13.2 milyar dolarlık borç bulabilmişti.
 
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verileri yılın ilk altı ayında Türkiye'ye sıcak para girişinin 2017'nin aynı dönemindekinin 50'de 1'ine düştüğünü gösterdi. Yılın ilk altı ayında Türkiye'ye 383 milyon dolar portföy girişi yaşandı. 2017’nin aynı dönemindeki giriş 17,7 milyar dolar olmuştu.
 
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN GENELİNDE GİRİŞ OLMUYOR
 
Yine IIF’nin verilerine göre, yılın ilk altı ayında gelişmekte olan ülkeler grubuna yönelik portföy girişinin 56,1 milyar dolarlık kısmı tek başına borç senetleri üzerinden gerçekleşti. 2017’de bu rakam 126 milyar dolardı.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

00:38 OHAL uygulaması sona erdi!
00:24 İnce'den AKP Sözcüsü’ne Kılıçdaroğlu yanıtı
18/07/2018
23:18 İran'da devlet kadınlar karşısında pes etti: Zor kullanmak sonuç vermiyor
22:59 Reina katliamı davası: Tüm sanıkların tutukluluk hali devam edecek
22:33 Adnan Oktar'ın da aralarında olduğu 60 kişiye tutuklama talebi
22:21 CHP’den Ünal'a sert cevap: Tarihin çöplüğü diktatörlerin yeridir
21:03 IMF'den Türkiye için kritik uyarı
20:56 HDP’li vekiller teşekkür ziyaretlerini sürdürüyor
20:41 6’ncı Filo eyleminin 50’nci yılı: Deniz'ler olma günüdür
20:25 Manisa’daki gözaltılar: 11 kişi serbest bırakıldı 1 kişi tutuklandı
19:54 Avrupa Konseyi ve BM'den OHAL açıklaması
19:45 Tahliye edildikten 10 saat sonra gözaltına alındı
18:35 'Ankesörlü telefon' soruşturmasında 132 tutuklama
18:30 Ege’de orman yangınları devam ediyor
18:26 Reina davasında sanık sayısı arttı
17:17 Kılıçdaroğlu ve 72 CHP'li vekil hakkında suç duyurusu
17:08 İşçiler: Migros, Metro ve Media Markt’tan alışveriş yapmayın
17:05 Osman Kavala'nın ilk fotoğrafı paylaşıldı
17:01 Bağcılar Hastanesi'ndeki çocuk istismarı Bakan'a soruldu
17:00 27 yıldır tutuklu Serhat Tuğan'ın annesi oğlunu son kez görmek istiyor
16:55 Oktar ve grubu için 40 savcı görevlendirildi
16:54 AKP'li Ünal'dan Kılıçdaroğlu'na sert sözler
16:53 ABD’li rahip Brunson'a tahliye çıkmadı
16:13 Sağlık emekçileri: Yaşatırken ölmek istemiyoruz
15:40 Mersin açıklarında batan mülteci teknesinde en az 16 kişi yaşamını yitirdi
15:36 HDP heyetinden baskın yapılan taziye evine ziyaret
15:34 Kılıçdaroğlu Çorlu'da: Meteoroloji uyardı önlem alınmadı
15:28 MİT TIR'ları davasında 'durma' talebi sonraki celsede değerlendirilecek
15:21 Milletvekili seçilen Aydeniz'in yargılaması durdurulmadı
14:57 Yüksekdağ'ın duruşması ertelendi
14:40 Yedikleri yemekten rahatsızlanan 700 işçi hastaneye kaldırıldı
14:31 Sendika.org editörü Demirhan ifade verecek savcı bulamadı
14:20 Diyarbakır'da toplu taşıma ücretlerine zam
14:06 Demirtaş’ın tutukluluk haline devam
14:00 CHP’den OHAL raporu: Yeni yasayla 3 yıl boyunca kalıcılaşıyor
13:53 İHD Mersin: Demokrasi mücadelemiz sürecek
13:36 Cezaevindeki 'çete' rapora girdi
13:27 Karayollarındaki karakollar yetmedi şimdi de kuleler konuldu
13:11 HDP’den iki vekile destek: Değerlerimize bağlı kalacağız
13:00 3 Ağustos Êzidî soykırımına ilişkin etkinliklere duyarlılık çağrısı
12:41 AKP’li Yıldız’ın yakınlarından Şenyaşar ailesine tehdit
12:28 Demirtaş mazeret bildirerek duruşmaya katılmadı
12:19 Sündüs Katliamı 25 yıldır karanlıkta!
12:17 Adnan Oktar adliyeye sevk edildi
12:17 DTK: Rojava Devrimi halkların güvencesidir
12:07 Öcalan’la görüşme talebi 772’nci kez reddedildi
12:05 Mehmet Tunç için AYM’ye başvuru
11:44 CHP lideri Kılıçdaroğlu’na jet soruşturma
11:33 ANHA muhabiri Dicle Ehmed: Kobanê o haldeyken gidemedim
11:23 İşten atılanların yerine Çinli işçiler getirildi