Yeni sistem döviz-faiz alemine güven vermedi

img
 
ANKARA - Gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye’ye de sıcak para girişi azalıyor. Kırılgan ekonomide bu durum dövizin yükselmesi anlamına gelirken, ekonomist Mustafa Sönmez, yeni sistemin yabancı sermayeye güven vermediğini ve doları ateşlediğini söyledi. 
 
Yeni kabinenin açıklaması ardından piyasaların sert tepkisi sürüyor. Dolar, TL karşısında 5 TL bandını zorladı. Ekonomist Mustafa Sönmez, yeni ekonomi yönetimine dair, “Merkez Bankası’nı daha fazla kontrolleri altına almak ve yönetim üzerinde kontrol hissettirmek istiyorlar. KHK bunu yapmak istediler ama bu ne işe yarayacak? Bu ihtiyaçları olan batıdaki dış kaynak sahipleri, MB’nin baskı altına alınmasından hoşnut değiller. Erdoğan, Londra’ya gidip, bunu ima ettiğinde dolar fiyatları artmıştı. Yabancı kaynaklar ‘bağımsızlık’ istiyor. Sizin de yabancı kaynağa ihtiyaç varken böyle politikalar doğru değil. Hazine ve Maliye’nin başına damadı getirmek yine dış para sahiplerinin hoşnut oldukları bir şey gibi görünmüyor” dedi.
 
KABİNE DÖVİZ-FAİZ ALEMİNE GÜVEN VERMEDİ
 
Dövizdeki hızlı artışı, “Yeni sistem, kabine, piyasaya, döviz-faiz alemine güven vermedi” diye değerlendiren Sönmez, “Kabinenin açıklandığı anda 4.55’ten 4,70’lere çıktı. Şimdi, 4,90’larda ve inmek bilmiyor. Bütün yabancı gözlemciler, yatırım bankaları kurda sürekli hızlı artış olacağını söylüyorlar. Türkiye’nin yatarım yapmaya uygun olmadığın müşterilerine rapor ediyorlar. O nedenle yeni cumhurbaşkanlığı sistemi işleyecek bir sistem gibi görünmüyor” dedi.
 
‘İKİNCİ ARJANTİN OLMAYA ADAY’
 
Sönmez, Türkiye’nin bir an önce hem iç hem de dış aktörler açısından güçlü güven kredisine ihtiyacı olduğunu söyledi. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni cumhurbaşkanlığı sistemi güven vermiyor hem de ekonominin en kırılgan olduğu zamanda. Son olarak yıllık 58 milyar dolara ulaşan bir cari açık olduğu açıklandı. Bu da milli gelirin yüzde 6.5- 7 oranında. Böyle bir durumda olan dünyada sadece Arjantin var o da İMF’ye gitti. Türkiye’de ikinci Arjantin olarak gözleniyor. Bunun tekzip edecek herhangi bir olumlu gelişme de yok. Enflasyon yüzde 20’ye doğru seyrediyor, bütçe açığı devasa boyutlarda. Yatırımcı ve tüketici için güven ortamı yok. Bunlarla, yeni rejimin baş etmesi kolay görünmüyor.”
 
DIŞ BORÇ
 
Türkiye’nin dış borcu 453 milyar dolar civarında. Bu oran milli gelirin yüzde 48’i civarında. Borcun milli gelire oranın yükselmesi “Asya tipi kriz” beklentisi oluştururken Sönmez, konuyu şöyle değerlendirdi: “Oranın yükselmesine gerek yok. Önemli olan borcu çeviriyor musun, çeviremiyor musun. Türkiye’de borç çevrilemeyecek düzeyde. Çünkü dışarıdan yeni kredi açılmıyor, para girişi yok. Mayıs ayı cari ödemeler dengesi para girmediği tam tersine çıktığını gösteriyor. Yeni para girmezse borç dönmez. O zaman da döviz arzı sınırlı kaldığı için fiyatlar durmadan artıyor. Bununla da baş edemezsin. Para bulmak için İMF’nin kapısını çalmak zorundasın. Şimdiye kadar bildik yollarla, sıcak para ve doğrudan yatırım biçiminde yeni para girişi olmazsa İMF’nin kapısına gidilir. İMF’de kredi verir, ama ‘enflasyonu düşür, kamu açığını kapat’ der, bunun için de ‘kemer sık, zam yap, vergileri artır’ der, acı reçeteleri uygular.”
 
SICAK PARA GİRİŞİ AZALIYOR
 
Sönmez, tüm meselenin dönüp dolaşıp Türkiye’ye sıcak para girişinin olup olmadığına geldiğine dikkat çekti. Açıklanan rakamlar sıcak para girişinin olumsuz olduğunu gösteriyor. MB verilerine göre, Mayıs ayında Türkiye’den 1 milyar dolarlık sıcak para çıkışı oldu ve ilk beş aydaki net giriş tutarı da 1 milyar 22 milyon dolara geriledi. Oysa Türkiye geçen yılın ilk beş aylık döneminde uluslar arası portföy yatırımcılarından ek 13.2 milyar dolarlık borç bulabilmişti.
 
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verileri yılın ilk altı ayında Türkiye'ye sıcak para girişinin 2017'nin aynı dönemindekinin 50'de 1'ine düştüğünü gösterdi. Yılın ilk altı ayında Türkiye'ye 383 milyon dolar portföy girişi yaşandı. 2017’nin aynı dönemindeki giriş 17,7 milyar dolar olmuştu.
 
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN GENELİNDE GİRİŞ OLMUYOR
 
Yine IIF’nin verilerine göre, yılın ilk altı ayında gelişmekte olan ülkeler grubuna yönelik portföy girişinin 56,1 milyar dolarlık kısmı tek başına borç senetleri üzerinden gerçekleşti. 2017’de bu rakam 126 milyar dolardı.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

13:36 HDP Gençlik Meclisi üyeleri gözaltına alındı
13:15 Şırnak’ta yerel seçimler için toplantı yapıldı
12:26 On Gözlü Köprü’ye ziyaretçi akını
12:13 ‘Tecrit kalkıncaya kadar eylemlerimiz sürecek’
12:08 Cengiz Holding, dinamit patlatıp ağaçları kepçe ile söküyor
10:09 CHP Milletvekili Bircan hayatını kaybetti
09:53 Gezi operasyonunda 12 serbest, 1 tutuklama
09:24 Güzel: Güven'e cevap olalım tecride son verelim
09:23 Kürt yayınevleri: Dilimizden vazgeçmeyeceğiz!
09:20 ‘Tecridin kaldırılması için üzerimize düşeni yapmaya hazırız’
09:19 ‘Mutlak tecrit, mutlak mücadele ile kırılmalıdır’
09:17 Kırıkkale Cezaevi’nde tutuklular darp edildi
09:15 HDP'li Aydeniz: Eylemler toplumsallaşırsa tecrit kırılır
09:13 KESK Eşbaşkanı Gezen: Bütçe emekçiler için kullanılmıyor
09:11 Çocuk şiddetine odaklanan sergi: Şefkatsiz
09:06 Kayyum Batman Belediyesi'ni iki kat borçlandırdı
09:03 'Altın bilezik kelepçeye çevrilmek isteniyor'
09:01 Tarım politikaları Erciş lahanasını da bitirdi!
09:00 18 KASIM 2018 GÜNDEMİ
17/11/2018
22:05 Barış Grubu üyesi İpek kalp krizi geçirdi
21:37 Trump: Gülen'in iadesi gündemimizde değil
21:31 ABD'den Türkiye’ye bağımsız yargı çağrısı
21:30 Nazan Üstündağ: Öcalan’ın teorileri halkların kurtuluş yoludur
20:28 Pınar Gemsiz öldürüldüğü yerde anıldı
18:32 Açlık grevine destek sürüyor
18:13 Çerkezoğlu: Mücadeleyi dört bir tarafa yayalım
17:34 Araştırmacı Onaran: 10 maddede Dersim’de ırkçılık icra edildi
17:22 Erdoğan: Gerçek çevrecilik nedir görsünler
16:26 Gündoğdu Meydanı'nı dolduran KESK’liler: Krizin faturasını ödemeyeceğiz
16:21 Seyid Rıza ve arkadaşları anıldı
15:55 Serbest bırakılan akademisyen sayısı 6'ya çıktı
15:54 TÜYAP’ta Kışanak’ın kitabına yoğun ilgi
15:28 DİSA-DER yeni yönetimini seçti
15:06 Kadın muhtar adayları basına tanıtıldı
15:05 Zeytun: Mevcut iktidardan somut bir beklentimiz yok
14:50 'F Oturumu'nda Hayati Kaytan’a özgürlük istendi
14:38 Ekonomik kriz kabusa döndü
14:33 Hasta tutuklu Akar İkbal'in tedavi edilmesi istendi
13:54 Açlık grevindekiler: Tecrit kalkıncaya kadar eylemlerimiz sürecek
13:50 12 ve 16 yaşındaki kuzenlerin akıbetini sordular
13:49 ABD'den gözaltılara tepki: Akademisyenleri serbest bırakın
13:40 Dere davasında yeni bilirkişi raporu istendi
13:33 Ev işçisi kadınlar Güney Afrika’da buluştu
13:23 Cumartesi Anneleri 712’nci hafta: Para pul değil bir parça kemik istiyoruz
12:45 5 kentte açlık grevi: Güven'in talebi talebimizdir
12:09 Ailelerin İmralı başvurusu reddedildi
11:59 Mersin'de 'Siyaset Atölyesi' açılıyor
11:11 2018’de 230 bin ‘düzensiz göçmen’ yakalandı
10:25 Cinsel tacizle suçlanan öğretmen tutuklandı
09:30 Bakandan itiraf: Afrin'de gelirler bize geçsin istiyoruz, 600 ton ürün girdi