Yeni sistem döviz-faiz alemine güven vermedi

img
 
ANKARA - Gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye’ye de sıcak para girişi azalıyor. Kırılgan ekonomide bu durum dövizin yükselmesi anlamına gelirken, ekonomist Mustafa Sönmez, yeni sistemin yabancı sermayeye güven vermediğini ve doları ateşlediğini söyledi. 
 
Yeni kabinenin açıklaması ardından piyasaların sert tepkisi sürüyor. Dolar, TL karşısında 5 TL bandını zorladı. Ekonomist Mustafa Sönmez, yeni ekonomi yönetimine dair, “Merkez Bankası’nı daha fazla kontrolleri altına almak ve yönetim üzerinde kontrol hissettirmek istiyorlar. KHK bunu yapmak istediler ama bu ne işe yarayacak? Bu ihtiyaçları olan batıdaki dış kaynak sahipleri, MB’nin baskı altına alınmasından hoşnut değiller. Erdoğan, Londra’ya gidip, bunu ima ettiğinde dolar fiyatları artmıştı. Yabancı kaynaklar ‘bağımsızlık’ istiyor. Sizin de yabancı kaynağa ihtiyaç varken böyle politikalar doğru değil. Hazine ve Maliye’nin başına damadı getirmek yine dış para sahiplerinin hoşnut oldukları bir şey gibi görünmüyor” dedi.
 
KABİNE DÖVİZ-FAİZ ALEMİNE GÜVEN VERMEDİ
 
Dövizdeki hızlı artışı, “Yeni sistem, kabine, piyasaya, döviz-faiz alemine güven vermedi” diye değerlendiren Sönmez, “Kabinenin açıklandığı anda 4.55’ten 4,70’lere çıktı. Şimdi, 4,90’larda ve inmek bilmiyor. Bütün yabancı gözlemciler, yatırım bankaları kurda sürekli hızlı artış olacağını söylüyorlar. Türkiye’nin yatarım yapmaya uygun olmadığın müşterilerine rapor ediyorlar. O nedenle yeni cumhurbaşkanlığı sistemi işleyecek bir sistem gibi görünmüyor” dedi.
 
‘İKİNCİ ARJANTİN OLMAYA ADAY’
 
Sönmez, Türkiye’nin bir an önce hem iç hem de dış aktörler açısından güçlü güven kredisine ihtiyacı olduğunu söyledi. Sönmez, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yeni cumhurbaşkanlığı sistemi güven vermiyor hem de ekonominin en kırılgan olduğu zamanda. Son olarak yıllık 58 milyar dolara ulaşan bir cari açık olduğu açıklandı. Bu da milli gelirin yüzde 6.5- 7 oranında. Böyle bir durumda olan dünyada sadece Arjantin var o da İMF’ye gitti. Türkiye’de ikinci Arjantin olarak gözleniyor. Bunun tekzip edecek herhangi bir olumlu gelişme de yok. Enflasyon yüzde 20’ye doğru seyrediyor, bütçe açığı devasa boyutlarda. Yatırımcı ve tüketici için güven ortamı yok. Bunlarla, yeni rejimin baş etmesi kolay görünmüyor.”
 
DIŞ BORÇ
 
Türkiye’nin dış borcu 453 milyar dolar civarında. Bu oran milli gelirin yüzde 48’i civarında. Borcun milli gelire oranın yükselmesi “Asya tipi kriz” beklentisi oluştururken Sönmez, konuyu şöyle değerlendirdi: “Oranın yükselmesine gerek yok. Önemli olan borcu çeviriyor musun, çeviremiyor musun. Türkiye’de borç çevrilemeyecek düzeyde. Çünkü dışarıdan yeni kredi açılmıyor, para girişi yok. Mayıs ayı cari ödemeler dengesi para girmediği tam tersine çıktığını gösteriyor. Yeni para girmezse borç dönmez. O zaman da döviz arzı sınırlı kaldığı için fiyatlar durmadan artıyor. Bununla da baş edemezsin. Para bulmak için İMF’nin kapısını çalmak zorundasın. Şimdiye kadar bildik yollarla, sıcak para ve doğrudan yatırım biçiminde yeni para girişi olmazsa İMF’nin kapısına gidilir. İMF’de kredi verir, ama ‘enflasyonu düşür, kamu açığını kapat’ der, bunun için de ‘kemer sık, zam yap, vergileri artır’ der, acı reçeteleri uygular.”
 
SICAK PARA GİRİŞİ AZALIYOR
 
Sönmez, tüm meselenin dönüp dolaşıp Türkiye’ye sıcak para girişinin olup olmadığına geldiğine dikkat çekti. Açıklanan rakamlar sıcak para girişinin olumsuz olduğunu gösteriyor. MB verilerine göre, Mayıs ayında Türkiye’den 1 milyar dolarlık sıcak para çıkışı oldu ve ilk beş aydaki net giriş tutarı da 1 milyar 22 milyon dolara geriledi. Oysa Türkiye geçen yılın ilk beş aylık döneminde uluslar arası portföy yatırımcılarından ek 13.2 milyar dolarlık borç bulabilmişti.
 
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verileri yılın ilk altı ayında Türkiye'ye sıcak para girişinin 2017'nin aynı dönemindekinin 50'de 1'ine düştüğünü gösterdi. Yılın ilk altı ayında Türkiye'ye 383 milyon dolar portföy girişi yaşandı. 2017’nin aynı dönemindeki giriş 17,7 milyar dolar olmuştu.
 
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN GENELİNDE GİRİŞ OLMUYOR
 
Yine IIF’nin verilerine göre, yılın ilk altı ayında gelişmekte olan ülkeler grubuna yönelik portföy girişinin 56,1 milyar dolarlık kısmı tek başına borç senetleri üzerinden gerçekleşti. 2017’de bu rakam 126 milyar dolardı.
 
MA / Deniz Nazlım
 

Diğer başlıklar

16:47 Osman Kavala'nın da yer aldığı Gezi Parkı iddianamesi mahkemeye sunuldu
16:34 YFA Momentum Tekstil 9 işçinin işine son verdi
16:14 Temelli’den Leyla Güven’e ziyaret: Tecrit bütün sorunların kavşağındadır
15:58 İHD: Marmara Bölgesi'ndeki cezaevlerinde 2 bin 306 hak ihlali yaşandı
15:46 İstanbul'da patlama: 1 kişi yaşamını yitirdi
15:11 CHP’nin Meclis Başkan adayı Engin Altay
15:10 Derazor'da yüzlerce DAİŞ'li teslim oldu
15:05 CHP’li Ali Haydar Hakverdi: Alevi örgütleri tepkilerinde haklılar
14:46 Yakınları açlık grevinde olan Şırnaklı aileler: Bu insani direnişi destekliyoruz
14:45 Tarım işçilerini taşıyan minibüs devrildi: 4 kişi yaşamını yitirdi
14:44 Tarsus’tan Maraş’a sevk edilen 16 tutuklunun isimleri öğrenildi
14:40 Özilhan: Topraklarımızı sadece Ankara’dan bakarak yönetmek mümkün değil
14:30 PSK'li Bozyel: Parti kapatmak Kürdistan gerçekliği ortadan kaldırmaz
13:53 TCDD Genel Müdürü görevden alındı
13:52 ZMO: Suçlu çiftçi ve tüketici değil
13:40 Van Barosu: Emniyet Genel Müdürlüğü failleri korumaya çalışıyor
13:31 HDP’li Bilgen sert çıktı: Bayrak, vatan gibi sembollerle pisliğinizi örtemezsiniz
13:30 AKP ilçe başkanı istifa etti
13:30 Eğitim Sen'den YÖK'e: Eşitlik düşlerimiz ‘mütenasip’ karanlığınıza sığmaz
13:14 CHP Adalar yönetimi istifa etti
13:01 Yüksel’deki polis tacizine tepki: Devletin kadına bakışının görünen yanı
13:00 Çanakkale Boğazı sis yüzünden gemi trafiğine kapatıldı
12:44 DBP: Dilimize sahip çıkalım
12:44 'Güvenlik duvarları tarım arazilerini çoraklaştırıyor'
12:23 Cami imamından Yıldırım'ın başarısı için dua
11:27 HDP adayları çalışmalarını kapı kapı sürdürüyor
11:12 'Kumun Gecesi' Batman'da izleyiciyle buluştu
11:11 'Eril faşizmi' tartışan HDP’li genç kadınlar sürece direnerek yanıt olacak
11:11 Güven’in eylemi 105’inci gününde
11:00 Kayapınar Belediyesi eşbaşkan adayları: Halkla birlikte yöneteceğiz
10:43 Alevi örgütlerinden Kılıçdaroğlu'na Ozan Arif tepkisi: Özür bekliyoruz
10:23 HDP’den şerh: Maddeler, genel yararı ve kamu vicdanını esas almamakta
10:20 Osmaniye’de sosyal medya gözaltısı
10:19 TIR'lar 15 gündür kapıda bekletiliyor
10:18 Bu da adalet kuyruğu!
10:06 Gergerlioğlu: Demirel'e yapılanlar Hükümetin yalanlarının ifşa olduğu andır
09:51 Dilbilimci Tan: Kürtçe için söz değil eylem zamanıdır
09:43 Martina Anderson: Leyla yasanın İmralı'da uygulanmasını istiyor
09:42 Standart Kürtçe için büyük adım: Rêbera Rastnivîsînê
09:36 'Bizim suskunluğumuz bunları öldürür'
09:15 Midyat adayları: Kendini 'beyaz' gören anlayışı yıkacağız
09:12 'Tek amacımız tecridin kaldırılması'
09:11 Gönüllüler ‘üşümesinler’ diye 800 çocuğun giyim ihtiyacını karşıladı
09:11 Bulam eşbaşkan adayları: Bizim olanı yönetmeye geliyoruz
09:10 AKP’nin ‘yatay mimari’ vaatlerine uzmanlardan yanıt
09:09 Akpazar adayları: Halkın güçlü desteğiyle kayyumu göndereceğiz
09:08 67 gündür açlık grevinde olan tutuklu: Tecridi kırmaya kararlıyız
09:07 'Nüfusun yarısı Lazcaya Türkçenin bir ağzı muamelesi yapıyor'
09:07 'Toplumsal barış ancak tecridin kaldırılmasıyla gerçekleşir'
09:05 Hücrede tutulan hasta tutuklu Kaymaz ailesiyle görüştürülmüyor