WAN - Tevî ku 33 sal derbas bûne jî, di doza kuştina belavkarê Rojnameya Ozgur Gundemê Orhan Karaagar de hîn jî tu pêşketin çênebûye. Xwişka wî Şengul Karaagarê diyar kir ku ew ê xwedî li mîrateya wî derkevin û got: "Çapemeniya Azad, ronahî û rastiya vê têkoşînê ye."

 

Belavkarê Rojnameya Ozgur Gundemê Orhan Karaagar, di 19'ê Çileya 1993'yan de hat kuştin. Tu lêpirsînên der barê mirina Karaağgar de bi encam nebûn û ev bi demê re veguherî polîtîkaya bêcezatiyê. Karagar, di salên şer û pevçûnan de ne tenê belavker bû; ew hilgirê rastiyekê bû ku dewletê dixwest bêdeng bike. Tevî ku 33 sal derbas bûne jî, doz hîn jî nehatiye ronîkirin û mîna bi dehan kuştinên rojnamevanan ên di salên 1990'î de bi bêcezatiyê bi dawî dibe.

 

Xwişka Orhan Karaagar Şengul Karaagarê behsa wî kir.

 

‘2 SALAN DI ZINDANA AMEDÊ DE MA'

 

Şengul Karaagarê diyar kir ku Orhan xwedî ruhekî têkoşer bûye û got: "Ew hevalek bû, birayek bû. Nêzîkatiya wî ya ji bo malbatê û hesasiyeta wî ya ji bo hawirdorê cuda bû. Ez nizanim çawa vê yekê vebêjim. Dema ku pirsgirêkek an zehmetiyek me hebûya, em pêşî diçûn cem wî. Ew bi zarokan re zarok, bi mezinan re mezin bû. Dostanî, biratî û hevaltiya wî bêhempa bû. Orhan pêşî tevlî Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) bû û dû re dema ku Ozgur Gundem dest bi weşanê kir, li wir dest bi xebatê kir. Heta berî ku dest bi karê rojnameyê bike jî, gelek caran hat binçavkirin. Lê wî qet ji me re negot ku ew hatiye binçavkirin. Carekê, ew 2 rojan nexuyabû. Wî qet negot ku ew hatiye binçavkirin. Ji ber ku wê demê telefon tunebûn, me nikarîbû bizane ew li ku ye. Dema ku vegeriya, me pirsî, 'Tu li ku bûyî?' Wî ji me re got, 'Ez li Başkaleyê bûm.' Lêbelê, hevalê wî got ku ew 2 rojan hatine binçavkirin. Wan gelek îşkence lê kiribûn, lê wî ji me re negot. Berî wê, ew di dema darbeya 12'ê Îlonê de jî hatibû girtin û li zindana Amedê hatibû girtin. Dema ku ew wê demê hat girtin, me got, 'Ew ê venegere, em ê êdî wî nebînin, wan ew winda kiriye.' Wan ew ji mala me birin û dema ku em çûn cihê wî bipirsin, wan ji me re got ku ew ne li cem wan e ku wan ew nebiriye û ku ew nizanin ew li ku ye. Em 4-5 mehan geriyan û dû re em hîn bûn ku ew li zindana Amedê ye. Ew 2 salan li zindana Amedê ma. Piştî ku ji zindanê derket, ew tevlî Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) bû û piştî wê, ew derbasî rojnamevaniyê bû. Dayika min jê re got, 'Kurê min, ew ê te bikujin.' Wî ji dayika min re got, 'Ez dizanim ku ew ê min bikujin, ma xwîna min ji ya kê sortir e? Ger ez nekim, ger ew neke, kî wê bike û ez ê ji rêya xwe venegerim.'"

 

'GAVA ŞEHÎD KETIM BILÎRIN'

 

Şengul Karaagar destnîşan kir ku helwest û têkoşîna Orhan bandoreke mezin li ser malbatê kiriye û got: "Wekî malbat, em malbateke welatparêz in, lê em bi awayekî çalak beşdarî xebatan nebûn. Orhan û birayê min ê din beşdarî xebatan bûn. Lê piştî şehadeta Orhan, em hemû wekî malbat beşdarî xebatan bûn. Me sond xwar û got, 'Em ê ji vê dozê paşve gav neavêjin.' Peyv nikarin Orhan vebêjin an pesnê wî bidin. Di roja ku ew şehîd bû de hesteke tirsnak di hundurê min de hebû. Min çend caran ew maç kir. Lê wî qet bertek nîşan neda, neaxivî, ew tenê li wir desten xwe dabû pişt xwe û sekinîbû. Min hîs kir ku tiştek dê bibe, her cure tişt di serê min de diçûn û dihatin. Ez çûbûm cîhekî û yekem tiştê ku min piştî vegerê kir ew bû ku ez çûm malê. Dema ku ez gihîştim malê, ji min re gotin ku Orhan hîn nehatiye malê. Di wê demê de, otomobîlek polîsan di ber malê re derbas bû û min ji malbata xwe pirsî, 'Ew li vir çi dikin?' Ji min re gotin ku li taxê tiştek qewimiye û ji ber vê yekê wan birayekî min ê din jî girtine bin çavan. Min ji wan re got, 'Wan Orhan gulebaran kir,' lê wan got ku ne wisa ye. Paşê qîrîn ji malê bilind bû û wan Orhan gulebaran kiribû. Me guman kir ku ew birîndar e û em bê pêlav ber bi nexweşxaneyê ve bazdan. Di rê de ber bi beşa lezgîn ve, ew me birin morgê, li wir em hîn bûn ku wan ew kuştiye. Wan ji me re got, 'Cenaze bigirin û îşev veşêrin.' Me red kir, me got ku em ê roja din bi merasîmekê wî veşêrin. Roja din, bi hezaran kes ber bi goristanê ve herikîn. Li goristanê, min bi paxila polîsekî girt û got, 'We ew kuşt, hûn çi dixwazin?' Wî tavilê destê xwe dirêjî çeka xwe kir. Piştî tiştê ku qewimî, em xwedî li têkoşîna ku wî ji me re hiştibû derketin. Me ev soz da: 'Em ê vê têkoşînê heta dilopa xwîna dawî ya di laşê xwe de bidomînin.' Orhan ji bo me, ji bo têkoşîna Kurdan bû ronahî. Em ji bo vê ronahiyê spasdar in; wan serî netewand, ew netirsiyan, ew paşve nekişiyan û wan heta dawiyê da dû doza xwe." 

 

'RONAHIYA ÇAPEMENIYA AZAD'

 

Şengul Karaagarê bal kişand ser êrişên li ser Çapemeniya Azad û destnîşan kir ku çapemeniya azad qet paşve gav neavêtiye. Şengul Karagarê diyar kir ku ew mîrateya ku Orhan û hevalên wî hiştine mezin dikin û got: "Ji serdema Orhan ve, zexta li ser Çapemeniya Azad qet kêm nebûye. Lê vê zextê nikaribû bi me paş de gav bide avêtin. Her tim kesek çû, lê yên din li şûna wan hatin. Çapemeniya Azad ronahî û rastiya vê têkoşînê ye. Ev heval her tim dibin hedef ji ber ku ew rastiyê dinivîsin û digihîjin gel. Her gava hevalek şehîd dikeve, kesek kameraya wan ji erdê radike. Ji ber ku tiştê ku wan nivîsandiye rastî ye û ev rastî her tim dê were nivîsandin."

 

MA / Zeynep Dûrgût