Ondul: Divê NY ji bo biryarek nû dîsa kom bibe

img

ENQERE – Serokê Akademiya Mafên Mirovan Husnu Ondul, bal kişand ser biryara agirbestê ya Neteweyên Yekbûyî ku Efrîn û Guta jî dixe nava sînorê xwe û wiha got: "Tirkiye guh nedaye vê biryarê. Ji ber vê yekê divê Neteweyên Yekbûyî ji nûve kom bibe biryarek nû bistîne." 

Şer û êrîşa Tirkiye ya li ser Efrînê di roja 53'an de berdewam dike. Tevî Neteweyên Yekbûyî di roja 36'an de agirbest îlan kir jî dîsa Tirkiye biryara Neteweyên Yekbûyî ya agirbestê nas nekir û 53 rojin bi tang, top û balafirên şer bombe dike. Tirkiye li dijî Efrînê ku 850 hezar mirov lê dijî êrîşên tang, top û balafirên şer zêde kiriye. 
 
Li gorî daneyên Çavdêriya Ji bo Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR), di 28'ê Çileya 2018’an de 51 sivîl di encama bombebaranê de hatin kuştin. Di daneyên 6'ê Adarê de jî di navde kurd, ereb, ermenî jî hene 177 sivil hene. Dîsa 337 welatiyên sivilîn bi giranî birîndar in.  Dîsa li gorî rapora Rêxistina Şopandina Mafên Mirovan (HRW) di mela çile de di bombebaranekê de zarok û jin jî di navde 26 sivîl hatin kuştin. Li gorî Nûnertê Fona Alîkariya Zarokan a Neteweyên Yekbûyî (UNICEF) yê Sûriyeyê Fran Equiza, di 26'ê Çileya 2018’an de di encama bombekirina Tirkiye ya li ser Efrînê de 11 zarok hatin kuştin.  Koordînatorê Alîkariya Mirovan ê Herêma Sûriye yê Neteweyên Yekbûyî Panos Moumtzis jî diyar kir ku tevî biryara agirbestê Tirkiye li ser Efrînê operasyonê dimeşîne. Ji ber êrîşên Artêşa Tirk ya li ser Efrînê didome mirina sivîlan zêde dibin. Raporên kuştî û birîndaran ên mirovna bêzar dikin zêde dibin. Li gorî Dîrektorê Lêkolîna Rojhilata Navîn ya Rêxistina Efoya Navneteweyî Lynn Maalouf, ji ber bombekirinê 93 kivîl hatin kuştin û 313 sivîl birîndar bûne. 
 
Serokê Akademiya Mafên Mirovan Husnu Ondul, bal kişand ser biryara agirbestê ya Neteweyên Yekbûyî ku Efrîn û Guta jî dixe nava sînorê xwe û wiha got: "Li Sûriye ji 2011'an hetae niha 7 salin şerek heye. Lê welatiyên koç kirine û hatine li Efrînê bi cih bûne 7 salin di nava aramiyê de dijîn. Em ketina axa welatekî din li dijî zagonên navneteweyî dibînin. Kuştin ji ku dê bila bê em li dijî kuştinê ne. Em wekî rêgez li dijî hemû rêbaz û cureyê kuştinê ne. Em bi tu awayî şer qebûl nakin û em alîgirin ku bi rêbazên aştiyane pirsgirêk çareser bibin." 
 
TEVÎ HIQÛQA SER NAVNETEWEYÎ ÊRÎŞ DIDOMIN
 
Ondul, anî ziman ku li gorî hiqûqa mafên mirovan û li gorî hiqûqa navneteweyî êrîş li dijî qanunê ye. Li gorî peymana Cenevre divê sivîl bên parastin. Ji bo parastina sivîlan di hiqûqa navneteweyî de belge hatiye amadekirin ku mafê sivîlan bê parastin. Em wekî parazvanên mafên mirovan ji destpekê de li dijî şer in." 
 
'GER SIVÎL NEYÊN PARASTIN DIVÊ DADGEHA NAVNETEWEYÎ TÊKEVE MERIYETÊ
 
Ondul, ani ziman ku di şer de jî pîvan, rêgez û zagon heye û divê berî her tiştî sivîl bên parastin û wiha berdewam kir: "Di çar peymanên Cenevre yên xala 3'emîn de kuştina sivîlan qedexe dike. Li gorî vê xalê divê teqez sivîl bên parastin. Dîsa çekên qedexe hene. Ger ku ev zagon û hikûm bên îhlalkirin wê demê kesên ev xal îhlal kirine dê li Dadgeha Ceza ya Navneteweyî bê darizandin. Ji ber vê yekê divê Dadgeha Ceza ya Navneteweyî têkeve meriyetê. 
 
‘SAZIYÊN NAVNETEWEYÎ HUKMÊN XWE WINDA KIRINE'
 
Ondul, herî dawi bal kişand ser Neteweyên Yekbûyî (NY) û saziyên navneteweyî û wiha got: "Dema em li birhyara NY'ê ya agirbestê û bêdengiya rêxistinên navneteweyî dinerin, em dibînin ku NY û saziyên navneteweyî hukmên xwe winda kirine. Divê NY ji bo Guta ya Rojhilat û Efrînê ji nûve kom bibe û ji nûve biryara Agirbestê Îlan bike. Dive NY rê li pêş kuştina sivîlan bigire. " 

Sernavên din

20:08 Ji bo li Rojnameger Kanbal ji xala 301'an dozê veke destûr xwest
19:49 Guven ji Akin ê 72 rojin di grevê de ye çîçek şand
19:43 Malbata Zulkuf Gezen serdana Leyla Guven kir
Guven: Hevrê Zulkuf, Mazlûm Doganê vê serdemê ye
19:37 Temellî: Yên beriya hilbijartinê dibêjin birayê min ê kurd, piştrî hilbijartinê nîşana kur bilind dikin
19:07 Rojnameger û malbatan, rojnameger Volkan Eryîgît û Hasan Îşler bibîr anîn
18:21 Hêzên QSD'ê ketin kampên DAÎŞ'ê
18:09 Gelê Mexmûrê Newroz bi coşek mezin pîroz kir
17:11 Bîrdal: Ji bo grevên birçîbûnê em muxatabê hevdîtinê nabînin
17:05 Malbatên girtiyan: Em dixwazin daxwazên zarokên me bên qebûlkirin
16:46 Dadger li hevserokên HDP û DBP'ê yên Cizîrê derketina dervê welat qedexe kir
15:46 Polîsan gaza îsotê berdan rûyê parlementeran
15:42 Temellî: Tecrîdê rakin
15:18 Banga ‘gavê bavêjin’ kirin
15:01 Eleqeyek mezin ji bo taziya Gezen heye
14:45 Endamê Meclîsa DBP’ê Aydin hat binçavkirin
14:45 Gelê Hesekê bi coşek mezin Newroz pîroz kir
14:40 Li Riha, Dîlok û Edene coşa Newrozê
14:39 RAJIN'ê Rojnameger Nûjiyan Erhan bi bîr anî
14:19 Beştaş: Êrîşkarê avahiya HDP’ê beyî îfade bide hat berdan
14:02 Ji Jinên Sosyalîst bang: Li dijî tecrîdê biherikin qada Newrozê
14:01 Li Cizîrê ji bo Guven û Gezen li ser dîwaran nivîs hatin nivîsandin
13:19 Olûç: Çalakiya grevên birçîbûnê hemû qonaxên krîtîk debas kirin
12:59 Şandeya Fransiz a ji bo Newrozê hat Tirkiyeyê hat binçavkirin
11:58 Operasyona leşkerî li Çiyayê Cûdî dest pê kir
11:49 Hêzên QSD’ê ketin kozika dawî ya DAIŞ’ê
11:39 Rojnameger Tûran a çû emniyetê kameraya xwe bistîne hat binçavkirin
11:35 Ji 90’an heta îro manşetên rojnameyan ên Newrozê
11:17 Parêzerên Ocalan cara 799’emîn serî li dozgeriyê da
11:13 Bavê ku 5 rojan ket greva birçîbûnê: Em xwedî zarokên xwe derkevin
11:04 Fermandara QSD'ê: Jin tola jinên Êzidî hildide
11:03 Hevalê Gezen ê girtîgehê: Sekna Zulkuf wêrekiyê dida me
10:47 Dayika Ozlu yê di greva birçîbûnê de: Em zarokên xwe bidin jiyîn
10:08 Şahidên Newroza Cizîrê ya dîrokî: Me zincîra tirsê di 92'an de şikand
10:06 Dayikên Cizîrî yên zarokên wan greva birçîbûnê dene: Bêdengî mirinê tîne
10:05 Di ser kuştina Kemal Kurkut de 2 sal derbas bûn
Di doza Kurkut de edalet kîjan aliyî digire?
09:59 Hevserokê DBP’ê yê Cizîrê Kolanç hat binçavkirin
09:57 Mungan ê 73 rojin di grevê de: Bi rihê Newrozê em berxwedanê bilind bikin
09:43 Peyamên Ocalan ên ji bo Newrozê
09:40 Ji bo fîstanên Newrozê bifiroşe bajar bi bajar digere
09:39 Namzetên HDP'ê yên Tûtaxê: Em bi biratî bi hev re bijîn
09:38 Serokê TTB'ê yê berê Bîlaloglû: Hikûmet dixwaze civakê bike hevparê sûcê xwe
09:37 'Bidawîbûna tecrîdê, hêşînabûna axê ye'
09:34 'Jiyana tê xeyalkirin ne bi mûcîzeyan, bi têkoşînê pêk tê'
09:32 'Em agirê Newrozê bi berxwedanê geş bikin'
09:31 Wê li Kadîfekaleyê jin li Qada Gundogdûyê agirê têkoşîna Rahşanê gur bikin
09:31 Namzetên HDP'ê yên Esenlerê: Em ê di 1'ê Nîsanê de Esenlerê ji AKP'ê xelas bikin
09:30 ‘HDP, partiya xwezayê ye jî'
09:27 'Em şaredarîvaniyeke ku qîmetê dide jinan dixwazin'
09:27 44 roj in di hucreyekê de li ber xwe dide
09:26 Qeyûm beriya hilbijartinê eraziyê herî baş derxist ber firotinê