Ondul: Divê NY ji bo biryarek nû dîsa kom bibe

img

ENQERE – Serokê Akademiya Mafên Mirovan Husnu Ondul, bal kişand ser biryara agirbestê ya Neteweyên Yekbûyî ku Efrîn û Guta jî dixe nava sînorê xwe û wiha got: "Tirkiye guh nedaye vê biryarê. Ji ber vê yekê divê Neteweyên Yekbûyî ji nûve kom bibe biryarek nû bistîne." 

Şer û êrîşa Tirkiye ya li ser Efrînê di roja 53'an de berdewam dike. Tevî Neteweyên Yekbûyî di roja 36'an de agirbest îlan kir jî dîsa Tirkiye biryara Neteweyên Yekbûyî ya agirbestê nas nekir û 53 rojin bi tang, top û balafirên şer bombe dike. Tirkiye li dijî Efrînê ku 850 hezar mirov lê dijî êrîşên tang, top û balafirên şer zêde kiriye. 
 
Li gorî daneyên Çavdêriya Ji bo Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR), di 28'ê Çileya 2018’an de 51 sivîl di encama bombebaranê de hatin kuştin. Di daneyên 6'ê Adarê de jî di navde kurd, ereb, ermenî jî hene 177 sivil hene. Dîsa 337 welatiyên sivilîn bi giranî birîndar in.  Dîsa li gorî rapora Rêxistina Şopandina Mafên Mirovan (HRW) di mela çile de di bombebaranekê de zarok û jin jî di navde 26 sivîl hatin kuştin. Li gorî Nûnertê Fona Alîkariya Zarokan a Neteweyên Yekbûyî (UNICEF) yê Sûriyeyê Fran Equiza, di 26'ê Çileya 2018’an de di encama bombekirina Tirkiye ya li ser Efrînê de 11 zarok hatin kuştin.  Koordînatorê Alîkariya Mirovan ê Herêma Sûriye yê Neteweyên Yekbûyî Panos Moumtzis jî diyar kir ku tevî biryara agirbestê Tirkiye li ser Efrînê operasyonê dimeşîne. Ji ber êrîşên Artêşa Tirk ya li ser Efrînê didome mirina sivîlan zêde dibin. Raporên kuştî û birîndaran ên mirovna bêzar dikin zêde dibin. Li gorî Dîrektorê Lêkolîna Rojhilata Navîn ya Rêxistina Efoya Navneteweyî Lynn Maalouf, ji ber bombekirinê 93 kivîl hatin kuştin û 313 sivîl birîndar bûne. 
 
Serokê Akademiya Mafên Mirovan Husnu Ondul, bal kişand ser biryara agirbestê ya Neteweyên Yekbûyî ku Efrîn û Guta jî dixe nava sînorê xwe û wiha got: "Li Sûriye ji 2011'an hetae niha 7 salin şerek heye. Lê welatiyên koç kirine û hatine li Efrînê bi cih bûne 7 salin di nava aramiyê de dijîn. Em ketina axa welatekî din li dijî zagonên navneteweyî dibînin. Kuştin ji ku dê bila bê em li dijî kuştinê ne. Em wekî rêgez li dijî hemû rêbaz û cureyê kuştinê ne. Em bi tu awayî şer qebûl nakin û em alîgirin ku bi rêbazên aştiyane pirsgirêk çareser bibin." 
 
TEVÎ HIQÛQA SER NAVNETEWEYÎ ÊRÎŞ DIDOMIN
 
Ondul, anî ziman ku li gorî hiqûqa mafên mirovan û li gorî hiqûqa navneteweyî êrîş li dijî qanunê ye. Li gorî peymana Cenevre divê sivîl bên parastin. Ji bo parastina sivîlan di hiqûqa navneteweyî de belge hatiye amadekirin ku mafê sivîlan bê parastin. Em wekî parazvanên mafên mirovan ji destpekê de li dijî şer in." 
 
'GER SIVÎL NEYÊN PARASTIN DIVÊ DADGEHA NAVNETEWEYÎ TÊKEVE MERIYETÊ
 
Ondul, ani ziman ku di şer de jî pîvan, rêgez û zagon heye û divê berî her tiştî sivîl bên parastin û wiha berdewam kir: "Di çar peymanên Cenevre yên xala 3'emîn de kuştina sivîlan qedexe dike. Li gorî vê xalê divê teqez sivîl bên parastin. Dîsa çekên qedexe hene. Ger ku ev zagon û hikûm bên îhlalkirin wê demê kesên ev xal îhlal kirine dê li Dadgeha Ceza ya Navneteweyî bê darizandin. Ji ber vê yekê divê Dadgeha Ceza ya Navneteweyî têkeve meriyetê. 
 
‘SAZIYÊN NAVNETEWEYÎ HUKMÊN XWE WINDA KIRINE'
 
Ondul, herî dawi bal kişand ser Neteweyên Yekbûyî (NY) û saziyên navneteweyî û wiha got: "Dema em li birhyara NY'ê ya agirbestê û bêdengiya rêxistinên navneteweyî dinerin, em dibînin ku NY û saziyên navneteweyî hukmên xwe winda kirine. Divê NY ji bo Guta ya Rojhilat û Efrînê ji nûve kom bibe û ji nûve biryara Agirbestê Îlan bike. Dive NY rê li pêş kuştina sivîlan bigire. " 

Sernavên din

21:11 Polîsan avêt ser HDP'a Êlihê jî: 20 kes hatin binçavkirin
18:35 3 girtiyên Girtîgeha Tîpa H a Erziromê di hucreyê de digirin
18:19 Binçavkirina aktîvîstên TJA'ê bi tundî şermezar kirin: Dayika 80 salî pêxwaz binçav kirin
17:12 Polîsan bi ser avahiya HDP'ê de girt: 25 aktîvîstên TJA’yê binçav kirin
Aktîvîstên TJA'yê bi tilîlîyan bersîv da polîsan
17:07 Buldan: Tişta ku parlamentoyê nekir, Guven dike
16:43 Polîsan bi ser avahiya HDP'ê ya Amedê de girt
16:24 Şaxên ÎHD'ê: Mafê Jiyanê di bin talûyeke mezin de ye
15:27 Jinan li ber Girtîgeha Bakirkoyê xwestin daxwazên Guven bên qebûl kirin
15:23 KCDP: Di 19 mehên dayî de 652 jin hatin kuştin
14:42 Ozturk: Ji bo şikandina tecrîd divê em xwedî çalakiya Guven derbikevin
14:33 Esnafên Ceylan Karavîlê yên dikan girtin: Gefan li me dixwin
14:20 Di doza Nisêbînê de peyama piştgiriyê ji bo çalakiya Guven hat dayîn
14:18 30 kes dubare binçav kirin
13:58 Li Sîlîvrî grev bi koma 2'yemîn didome
13:25 Ocalan: Polîsan bi kîjan heqî bi ser avahiya HDP'ê de girtin
13:19 Karkerên ÎZBAN: Grev di wateyekê de bê kariye
13:09 Ji KESK’iyan banga tevlêbûna mîtînga Edeneyê
12:25 Aktîvîstên TJA dest bi greva birçîbûnê kirin
11:56 Ji bo Amedê hişyariya firtûnê hat kirin
11:54 Li Giresûnê grev di roja 14'an de bi koma 2'emîn didome
11:15 2 girtî ji Rihayê sewqî Xerpêtê kirin
11:12 Dadgehê ceza li wekilên HDP’ê yên berê Baydemir û Bîrlîk birîn
10:35 Der barê Rojnameger Kirkaya de biryara binçavkirinê dan
09:33 ‘Daxwaza Leyla Guven daxwaza me ye'
09:28 Ahmet Turk: Ev destpêk e
09:07 Dayika kurê wê li girtîgehê di grevê de: Em li pişt daxwazên wan in
09:05 'Ji bo cîhanek azad û wekhev divê tifaqa jinan ava bibe'
09:05 Meclîsa Ciwanan a HDP: Tenê rojeva me şikandina tecrîdê ye
09:04 Rojeva HDP'ê Tecrît e
09:03 Cenazeyan nadan malbatan
09:01 'Divê Erdogan pêşî posterên xwe rabike'
09:01 Gergerlioglu: Ji bo maf û azadiyan divê rêxistinên civaka sivîl bên cem hev
09:00 ROJEVA 10'Ê KANÛNA 2018'AN
07:00 NÇM'ê sala xwe ya 27'emîn pîroz kir
09/12/2018
17:13 Jin dest bi greva birçîbûnê dikin
16:39 Li meclîsê binçavkirina HDP'iyên destek dan grev birçîbûnê hat pirsîn
16:07 Temellî: Em ê Tirkiyeyê ji feraseta qeyûman rizgar bikin
14:59 '31'ê Adarê ji bo me firsend e'
14:14 Karneya 'binpêkirinên mafan ên îktîdara AKP'ê' hat amadekirin
13:50 Wê dengbêj ji bo Nesrîn Şêrwanê bistrên
12:00 Karkerê ceryan pê girt mir
11:48 Komên duyem çalakiya greva birçîbûnê dewr girtin
11:27 Polîs û cerdevanan 643 milyon lîre pere anîn ser navê xwe
10:29 Li maleke xwendekaran bijîşkek hat kuştin
09:20 Ok ê ji ÎŞKUR'ê hat îxrackirin: Bi zanebûn jinan ji kar qut dikin
09:19 Gergerlîoglû: Li girtîgehan polîtîkaya dijminahiyê tê birêvebirin
09:18 Îslam: Li Tirkiyeyê êdî normên hiqûqê naxebitin
09:18 Di hevdîtinên ji bo budçeyê de wê rojeva sereke ya HDP'ê Leyla Guven be
09:17 Bersûc beraat kir, lê belê Ozkanê eleqeya wî bi bûyerê tune ye 22 sal in girtî ye
09:16 Mehek derbas bû lê hîn jî rapora Sîsê Bîngolê nehatiye amadekirin